Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Martens-America en Ellian over de gebeurtenissen in Overasselt
Vragen van de leden Martens-America en Ellian (beiden VVD) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over de gebeurtenissen in Overasselt (ingezonden 3 september 2026).
Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 1 oktober 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2026–2027, nr. 104.
Vraag 1
Deelt u de mening dat de gebeurtenissen in Overasselt, waarbij een 51-jarige man om
het leven kwam en twee politieagenten gewond raakten, opnieuw laten zien hoe gewelddadig
en nietsontziend de georganiseerde criminaliteit in Nederland is en daarmee een nieuwe
aanval op onze democratische rechtsstaat?
Antwoord 1
Dat de georganiseerde misdaad extreme vormen van geweld niet schuwt, is niet nieuw
in Nederland. We weten inmiddels door verschillende incidenten in het recente verleden
dat criminelen bij het gebruiken van geweld nietsontziend kunnen zijn. De gebeurtenissen
in Overasselt zijn hier helaas een nieuw voorbeeld van. Wat het incident in Overasselt
bijzonder maakt is de ongekend grote groep die bereid is geweest met zware vuurwapens
op pad te gaan en kennelijk een aantal van hen ook bereid is geweest deze vuurwapens
te gebruiken.
Het enorme geweld en machtsvertoon raakt het veiligheidsgevoel in Overasselt in het
bijzonder, maar ook breder in de samenleving. Het Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland
laat duidelijk zien dat de schadelijke effecten van deze vorm van criminaliteit breed
en in de haarvaten van onze samenleving neerslaan en een ernstige bedreiging kunnen
vormen voor belangrijke fundamenten van onze democratische rechtsstaat. Daarom doe
ik er samen met de ministeriële Taskforce Ondermijning alles aan om de georganiseerde
criminaliteit vanuit verschillende kanten hard te bestrijden.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat een crimineel samenwerkingsverband een klein legertje op de
been kan brengen?
Antwoord 2
Het onderzoek van politie en Openbaar Ministerie (OM) naar de gebeurtenissen in Overasselt
is in volle gang. Uw vraag ziet op aspecten die mogelijk onderdeel uit (gaan) maken
van dit onderzoek. Het is niet aan mij als Minister van Justitie en Veiligheid om
uitspraken te doen over lopende onderzoeken, omdat dit het onderzoek kan schaden.
Wanneer er meer informatie gedeeld kan worden, is het aan politie of OM om dat te
doen.
Vraag 3
Wat vindt u ervan dat er Fransen, Belgen en Algerijnen zijn aangehouden? Wat zegt
dat over de omvang en het karakter van het criminele samenwerkingsverband?
Antwoord 3
Het is niet aan mij als Minister van Justitie en Veiligheid om uitspraken te doen
over aspecten die mogelijk onderdeel zijn van lopende strafrechtelijke onderzoeken.
Over het algemeen weten we dat criminelen zich niet houden aan landsgrenzen; ze opereren
wereldwijd. Daarom is de internationale aanpak één van mijn speerpunten in de aanpak
van ondermijning. In Europees en breder internationaal verband werken we nauw samen
met buitenlandse partners om deze vorm van criminaliteit aan te pakken. Ik focus mij
hierbij op West-Afrika, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied en op landen die geprioriteerd
zijn in de aanpak van criminele geldstromen, zoals de Verenigde Arabische Emiraten,
Marokko en Turkije.
Vraag 4
Op welke wijze is deze groep volgens u geronseld?
Antwoord 4
Het is niet aan mij als Minister van Justitie en Veiligheid om uitspraken te doen
over aspecten die mogelijk onderdeel zijn van lopende strafrechtelijke onderzoeken.
Vraag 5
Bent u bekend met het feit dat de foto van Jan G. afgelopen week veel werd gedeeld
op telefoons in de onderwereld? Welke informatie was bij politie, het Openbaar Ministerie
(OM) en andere betrokken diensten beschikbaar over de dreiging rond de woning, de
bewoner en diens omgeving voorafgaand aan het incident?
Antwoord 5
Het niet aan mij als Minister van Justitie en Veiligheid om uitspraken te doen over
aspecten die mogelijk onderdeel zijn van lopende strafrechtelijke onderzoeken.
Voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten geldt dat er in het openbaar geen uitspraken
gedaan kunnen worden over de informatiepositie van de diensten.
Vraag 6
Hoe kan het dat het organiseren van deze geweldsactie buiten het beeld van de inlichtingendiensten
is gebleven?
Antwoord 6
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft de taak, op basis van
de Wet op Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv) 2017, onderzoek te doen naar
personen of organisaties die (aanleiding geven tot een ernstig vermoeden dat zij)
een dreiging vormen voor de nationale veiligheid. Er kunnen in het openbaar geen uitspraken
gedaan worden over al dan niet lopende onderzoeken van de AIVD.
Vraag 7
Hoe kwalificeert u de dreigvideo die is opgedoken in de zaak Overasselt waarin wordt
gedreigd iedereen die Jan G. liefheeft of heeft geholpen te vermoorden indien 1.283
kilo drugs niet binnen 12 uur wordt teruggegeven?
Antwoord 7
Het is niet aan mij als Minister van Justitie en Veiligheid om uitspraken te doen
over aspecten die mogelijk onderdeel zijn van lopende strafrechtelijke onderzoeken.
Vraag 8
Hoe beoordeelt u het feit dat Jan G. de sluiting van zijn woning door de burgemeester
effectief heeft kunnen aanvechten bij de rechter? Bent u van mening dat de burgemeester
over voldoende bevoegdheden beschikt en beschikte om zijn woning te sluiten?
Antwoord 8
Het sluiten van een woning is een ingrijpende maatregel, maar kan noodzakelijk zijn
om de openbare orde te herstellen. In dit geval is niet de oorspronkelijke sluiting
aangevochten, maar wel enkele verlengingen daarvan. Daarmee stond vooral de voortduring
van de sluiting ter discussie en is de aanvankelijke noodzaak van de sluiting ogenschijnlijk
niet in twijfel getrokken. Naarmate de openbare orde is hersteld en/of de overtreding
is beëindigd en herhaling is voorkomen, neemt de grond voor voortzetting van de sluiting
af en vereist een verlenging een actuele onderbouwing van de noodzaak. Bij de latere
verlengingen oordeelde de rechter echter dat de gevolgen voor de betrokkenen niet
langer in verhouding stonden tot het daarmee te dienen doel.
Ik ben daarmee van mening dat de burgemeester over voldoende bevoegdheden beschikt
om een woning te sluiten, mits de noodzaak daarvan zorgvuldig wordt gemotiveerd, minder
ingrijpende maatregelen niet volstaan en voldoende rekening wordt gehouden met de
specifieke omstandigheden en belangen van de betrokkenen.
Vraag 9 en 10
Klopt het dat het vermeende doelwit Jan G. na veroordeling zijn hoger beroep in vrijheid
af heeft mogen wachten? Zo ja, hoe beoordeelt u het feit dat G. zijn woning eerder
doelwit is geweest van schietaanvallen en explosieven en dat G. toch in vrijheid zijn
hoger beroep af heeft mogen wachten?
Op welke wijze is het gevaar dat G. vanwege de uitgaande dreiging voor zijn omgeving
vormde meegewogen bij de beslissing om het hoger beroep in vrijheid af te wachten?
Antwoord 9 en 10
In algemene zin volgt uit het Wetboek van Strafvordering dat straffen in beginsel
pas ten uitvoering worden gelegd nadat de uitspraak onherroepelijk is geworden. Dat
betekent dat zolang hoger beroep of cassatie openstaat of is ingesteld, een straf
normaal gesproken niet wordt uitgevoerd. Het kan wel voorkomen dat de rechter op vordering
van het OM beslist dat iemand in afwachting van het hoger beroep in voorlopige hechtenis
gaat of blijft. In dat geval wacht diegene het hoger beroep niet in vrijheid af. De
beslissingen en afwegingen hierover zijn voorbehouden aan de rechter.
Vraag 11
Klopt het dat niet duidelijk is hoe G. aan zijn vermogen komt? Waarom wordt er geen
financieel onderzoek ingesteld als iemand zijn huis wordt beschoten?
Antwoord 11
Over individuele zaken doe ik geen uitspraken. Als daartoe aanleiding is vanwege het
vermoeden van strafbare feiten kan het OM een strafrechtelijk onderzoek starten. Insteek
van een dergelijk onderzoek kan financieel zijn.
Vraag 12
Bent u bereid om alles op alles te zetten om de mogelijke aanstichter(s) van dit geweld
op te pakken? Hoe gaat u de moties Ellian uitvoeren over het substantieel verhogen
van het beloningsgeld voor tips ten aanzien van personen op de Nationale Opsporingslijst?1,
2
Antwoord 12
Beslissingen in het kader van het strafrechtelijk onderzoek zijn aan het OM voorbehouden.
In zijn algemeenheid benadruk ik met klem dat criminelen die verantwoordelijk zijn
voor dit soort ernstig geweld moeten worden opgespoord en voor de rechter worden gebracht.
Dat geldt voor de feitelijke uitvoerders van het geweld, maar ook voor personen en
netwerken die opdracht geven daartoe.
Op uw vraag ten aanzien van de moties Elian (VVD) over het substantieel verhogen van
het beloningsgeld voor tips ten aanzien van personen op de Nationale Opsporingslijst
antwoord ik u dat het lid Ellian over dit onderwerp een nieuwe motie heeft ingediend
met het verzoek aan de regering om de circulaire bijzondere opsporingsgelden zo aan
te passen dat de Minister van Justitie en Veiligheid zelf bij voortvluchtigen op de
Nationale Opsporingslijst het tipgeld kan vaststellen. De motie is op 22 september
2026 aangenomen en ik zal u uiterlijk begin 2027 informeren over de wijze waarop de
motie zal worden uitgevoerd.
Ondertekenaars
D.M. van Weel, minister van Justitie en Veiligheid