Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Ellian en De Beer over het bericht "Palestijnen uit Gaza na maanden toch met Nederlandse hulp geland op Schiphol"
Vragen van de leden Ellian en De Beer (beiden VVD) aan de Ministers van Asiel en Migratie, van Buitenlandse Zaken, en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het bericht «Palestijnen uit Gaza na maanden toch met Nederlandse hulp geland op Schiphol» (ingezonden 25 juni 2026).
Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie), mede namens de Ministers
van Buitenlandse Zaken en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (ontvangen 29 september
2026).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Palestijnen uit Gaza na maanden toch met Nederlandse
hulp geland op Schiphol»?1
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met de berichtgeving hierover.
Vraag 2
Welke ondersteuning hebben verschillende ministeries geboden aan de 42 Gazanen om
van Gaza naar Jordanië te reizen?
Antwoord 2
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken gaf, conform de uitspraken van de voorzieningenrechter,
uitvoering aan getroffen voorlopige voorzieningen die de Minister van Buitenlandse
Zaken opdragen zich in te spannen om ervoor te zorgen dat de verzoekers Gaza kunnen
verlaten om de machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) op te halen.
In dat kader waren de Israëlische autoriteiten verzocht toestemming te verlenen voor
de uitreis van betrokkenen uit de Gazastrook. Omdat een van de voorwaarden van de
Israëlische autoriteiten voor de uitreis van betrokkenen was dat transport naar Jordanië
zou worden geregeld, heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor busvervoer gezorgd.
Verder zijn in het kader van reguliere consulaire dienstverlening de mvv-stickers
van betrokkenen op de Nederlandse ambassade in Amman afgegeven.
Vraag 3
Hoe verhoudt deze ondersteuning zich tot de uitspraak van de Raad van State van 19 maart
2026 waarin de Minister slechts verplicht wordt om een geringe inspanning te verrichten?
Antwoord 3
Een van de voorwaarden van de Israëlische autoriteiten voor de uitreis van betrokkenen
was dat transport naar Jordanië zou worden geregeld. Met een beperkte inspanning kon
aan die voorwaarde worden voldaan. De ondernomen inspanning is daarom in lijn met
de voorlopige voorziening. Zie ook het antwoord op vraag 2
Vraag 4
Waarom is er niet gewacht met het bieden van ondersteuning aan de rest van de groep
van 42 Gazanen totdat er een uitspraak in de bodemprocedure ligt?
Antwoord 4
Een uitspraak in een voorlopige voorziening is bindend. Het niet uitvoeren van een
voorlopige voorziening is niet mogelijk.
Vraag 5
Welke ondersteuning hebben verschillende ministeries geboden aan de 42 Gazanen om
van Jordanië naar Nederland te reizen?
Antwoord 5
De betrokkenen en referenten waren zelf verantwoordelijk voor het regelen en betalen
van de doorreis vanuit Jordanië naar Nederland. Daarbij zijn betrokkenen – waar strikt
noodzakelijk – ondersteund, zoals rondom de mvv-afgifte op de Nederlandse ambassade
in Amman en op het vliegveld in Amman.
Vraag 6
Hoe verklaart u dat er naast 21 Gazaanse studenten ook 18 meereizende gezinsleden
naar Nederland zijn gekomen? Op grond van welke rechterlijke uitspraak heeft Nederland
de plicht om deze meereizende gezinsleden ondersteuning te bieden?
Antwoord 6
Migranten die met een verblijfsvergunning gerelateerd aan studie of werk naar Nederland
komen, kunnen – onder voorwaarden – leden van hun kerngezin mee naar Nederland nemen.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken gaf, conform de uitspraken van de voorzieningenrechter,
uitvoering aan getroffen voorlopige voorzieningen die de Minister van Buitenlandse
Zaken opdragen zich in te spannen om ervoor te zorgen dat de verzoekers Gaza kunnen
verlaten om de machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) op te halen. Deze voorlopige
voorzieningen zijn ook getroffen voor meereizende gezinsleden met een mvv-inwilliging.
Vraag 7
Hoe verklaart u dat de verhouding studenten versus meereizende gezinsleden bijna 1
op 1 is? Hoe verhoudt zich dit tot het gemiddelde aantal gezinsleden dat meereist
met migranten met een studievisum?
Antwoord 7
Migranten die met een verblijfsvergunning gerelateerd aan studie of werk naar Nederland
komen, kunnen, onder voorwaarden, leden van hun kerngezin mee naar Nederland nemen.
Jaarlijks maakt een beperkt deel van de studenten van buiten de EER van deze mogelijkheid
gebruik. In de meeste gevallen gaat het daarbij om één meereizend gezinslid.
Vraag 8
Klopt het dat Gazaanse studenten tijdens het verblijf de meereizende gezinsleden financieel
moeten onderhouden? In hoeverre is dit mogelijk gezien de levensstandaard in Gaza
en het feit dat deze Gazanen naar Nederland komen om te studeren?
Antwoord 8
Een belangrijke voorwaarde voor het mee kunnen nemen van gezinsleden is dat de hoofdaanvrager
aantoonbaar voldoende middelen van bestaan heeft om in het onderhoud te kunnen voorzien
over de gehele periode van verblijf voor zichzelf en voor de gezinsleden. Deze middelen
kunnen bestaan uit verleende beurzen, sponsorgelden, of eigen middelen. De IND toetst
of het inkomen zelfstandig, duurzaam en voldoende is. Deze inkomensnormen zijn geënt
op de Nederlandse levensstandaard en zijn niet afhankelijk van de situatie in het
land van herkomst van de aanvrager.
Vraag 9
Klopt het dat deze meereizende gezinsleden geen zelfstandig verblijfsrecht hebben
en Nederland dus moeten verlaten zodra de gezinsband wordt verbroken?
Antwoord 9
Dat is juist.
Vraag 10
Hoe groot schat u de kans in dat deze meereizende gezinsleden daadwerkelijk Nederland
zullen verlaten en zullen terugkeren naar Gaza indien de gezinsband wordt verbroken?
Antwoord 10
Ik heb uw Kamer recent geïnformeerd over de aantallen migranten die na inreis met
een verblijfsvergunning voor reguliere verblijfsdoelen (o.a. werk en studie) een asielaanvraag
indienen.2 Op basis van deze cijfers zie ik geen aanleiding het beleid aan te passen. Ik heb
de IND gevraagd om de situatie nauwlettend in het oog te houden.
Bij het verbreken van de gezinsband vervalt het verblijfsrecht en staat de mogelijkheid
open om een andere verblijfsvergunning aan te vragen. Deze verblijfsvergunning wordt
enkel verstrekt als de persoon aan de voorwaarden voldoet. Indien er geen vergunning
wordt verleend, eindigt het rechtmatig verblijf en geldt de vertrekplicht: betrokkene
moet Nederland binnen de gestelde vertrektermijn verlaten. Vrijwillige terugkeer kan
met ondersteuning; bij uitblijven van vertrek kunnen terugkeer- of verwijderingsmaatregelen
volgen.
Vraag 11
Op basis waarvan bepalen universiteiten welke buitenlandse studenten zij toelaten
tot hun universiteit?
Antwoord 11
Het staat buitenlandse studenten vrij om een studie aan Nederlandse universiteiten
te volgen als zij aan de daaraan gestelde voorwaarden voldoen. Voor alle aspirant-studenten,
zowel van binnen als buiten de EER, gelden de reguliere toelatings- en diplomaeisen.
De toelatingseisen verschillen per opleiding. Aan de hand van het diploma van de aspirant-student
en de toelatingseisen van een opleiding beoordeelt een instelling of een aspirant-student
toelaatbaar is. Instellingen kunnen daarbij voor de diplomawaardering gebruikmaken
van de diensten van Nuffic, dat door de overheid is aangewezen om een vergelijking
te maken tussen een buitenlands diploma en een Nederlands diploma, zowel in het hoger
als het voortgezet onderwijs. Daarnaast moeten studenten die niet uit de EER of Zwitserland
komen voor toelating voldoen aan de voorwaarden voor een verblijfsvergunning voor
studie.
Vraag 12
Welke ondersteuning hebben universiteiten geboden om deze studenten van Jordanië naar
Nederland te laten reizen? Hebben zij bijvoorbeeld één of meerdere overnachtingen
in Jordanië en de vliegtickets betaald?
Antwoord 12
De koepelorganisatie van Universiteiten van Nederland (UNL) geeft aan dat universiteiten
studenten in enkele gevallen hebben ondersteund bij hun reis naar Nederland, onder
meer door hulp te bieden bij de visumaanvraag, bij te dragen aan de kosten van vliegtickets,
of door studenten op te halen van Schiphol. In de bij UNL bekende gevallen is dit
betaald met middelen van buiten de Rijksbijdrage.
Vraag 13
Hoe komen de Nederlandse universiteiten aan het geld om deze Gazaanse studenten te
ondersteunen?
Antwoord 13
Studenten van buiten de EER betalen instellingscollegegeld; Gazaanse studenten zijn
hier geen uitzondering op. Het instellingscollegegeld kan per onderwijsinstelling
en per opleiding verschillen. Instellingen bepalen zelf de hoogte van het instellingscollegegeld,
maar uitgangspunt is dat dit tarief in totaal kostendekkend is. Voor het ondersteunen
van deze Gazaanse studenten is voor zover UNL bekend geen gebruik gemaakt van middelen
die vanuit de Rijksoverheid aan de universiteiten worden verstrekt.
Naar aanleiding van eerdere vragen heeft de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken, uw Kamer geïnformeerd3 over de wijze waarop Wageningen Universiteit (WUR) bijvoorbeeld een fonds heeft ingericht,
waaruit zij jaarlijks twee beurzen verstrekt aan studenten uit conflictgebieden. De
middelen voor dit fonds worden uit de inkomsten uit instellingscollegegeld van niet-EER
studenten gehaald. Het is aan de universiteiten om te zorgen dat zij hun middelen
binnen de kaders van de wet besteden. Zij rapporteren over hun bestedingen in hun
jaarverslag.
Vraag 14
Welke ondersteuning bieden universiteiten aan deze studenten tijdens hun verblijf
in Nederland? Valt onder deze ondersteuning ook huisvesting?
Antwoord 14
Alle studenten kunnen een beroep doen op dezelfde bestaande universiteitsbrede voorzieningen
voor ondersteuning; Gazaanse studenten zijn hier geen uitzondering op. Dit betekent
dat ook deze studenten zich met studievoortgangsvragen kunnen wenden tot studentenadviseurs,
voor mentaal welzijn kunnen studenten terecht bij studentendecanen en studentenpsychologen
en voor kortdurende, financiële nood kunnen studenten een beroep doen op bestaande
regelingen. Welke ondersteuning wordt geboden, hangt af van de individuele situatie
van de student. De studenten komen verder in aanmerking voor reguliere ondersteuning
bij onboarding op de universiteit. Zo kan ondersteuning worden geboden bij zaken als
het afsluiten van een ziektekostenverzekering, inschrijven bij de gemeente of het
openen van een bankrekening. Deze ondersteuning is beschikbaar voor alle (internationale)
studenten die daar behoefte aan hebben.
Studenten met bijzondere omstandigheden die hun studie beïnvloeden kunnen een beroep
doen op ondersteuning vanuit de universiteit of externe partners. Dit gaat gewoonlijk
in overleg met de studentendecanen. Voor studenten die worden getroffen door oorlog,
gewapende conflicten of andere humanitaire crises kan extra, specifieke ondersteuning
worden geboden. Mogelijke vormen van financiële ondersteuning zijn onder meer bestaande
beursprogramma's voor internationale studenten, universitaire noodfondsen voor acute
noodsituaties en studentenondersteuningsfondsen.
Alle studenten kunnen gebruikmaken van dezelfde ondersteuningsstructuren voor het
vinden van huisvesting. Indien geen huisvesting wordt aangeboden aan internationale
studenten, geldt dit eveneens voor Gazaanse studenten. Wanneer universiteiten huisvesting
hebben gereserveerd voor specifieke doelgroepen, zoals beursstudenten of non-EER-studenten,
kunnen ook deze studenten hiervoor in aanmerking komen.
Vraag 15
Hoe verhoudt deze ondersteuning zich tot de ondersteuning die Nederlandse studenten
krijgen van universiteiten in hun zoektocht naar een studentenkamer, indien universiteiten
inderdaad huisvesting aan deze groep bieden?
Antwoord 15
Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen Gazaanse studenten en andere internationale
studenten met betrekking tot ondersteuning bij het zoeken naar huisvesting. Internationale
studenten hebben ten opzichte van Nederlandse studenten vaak een informatieachterstand
met betrekking tot de woningmarkt voor studenten. Om deze achterstand te verkleinen
voorzien universiteiten vaak in informatie die specifiek gericht is aan internationale
studenten. Internationale studenten die in Nederland komen studeren mogen vaak tijdelijk
gebruikmaken van short stay huisvesting. Dit proces ziet er anders uit voor Nederlandse studenten.
Vraag 16 en 17
Hoe verhoudt het toelaten van deze Gazaanse studenten zich tot het kabinetsvoornemen
om het aantrekken van internationale studenten zo veel als kan te beperken tot internationaal
toptalent? Is daar hier sprake van?
Hoe verhoudt het toelaten van deze Gazaanse studenten zich voorts tot de ambitie uit
het regeerakkoord om te zorgen voor genoeg vakmensen in de sectoren waar de uitdagingen
het grootst zijn? Is daar hier sprake van?
Antwoord 16 en 17
Het kabinet heeft de ambitie om zeker te stellen dat er voldoende talent beschikbaar
is voor de economische en maatschappelijke opgaven in Nederland en geeft hier vorm
en uitvoering aan middels de talentstrategie. Uw Kamer is hier onlangs over geïnformeerd.4 Binnen de talentstrategie wordt niet gericht op het aantrekken dan wel afwijzen van
studenten of vakmensen op basis van het gebied waar zij vandaan zijn gekomen. Het
selecteren op nationaliteit is ook niet toegestaan.
Vraag 18
Hoe past het toelaten van deze Gazaanse studenten in de huidige bestuurlijke afspraken
met onderwijsinstellingen over de capaciteit van anderstalige opleidingen dan wel
de regionale draagkracht?
Antwoord 18
Er zijn geen signalen dat het toelaten van deze studenten in strijd zou zijn met de
zelfregieafspraken die universiteiten en hogescholen onderling hebben gesloten. Met
de onderling bindende afspraken hebben universiteiten en hogescholen zelf maatregelen
genomen om de internationalisering in het hoger onderwijs meer in balans te brengen;
deze afspraken heeft de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap onlangs bekrachtigd
in bestuurlijke afspraken. De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft
toegezegd uw Kamer na de zomer van 2027 te informeren over de afspraken die zij gemaakt
heeft en het vervolg van de wetgeving. Een deel van deze afspraken ziet toe op het
beheersen van de internationale bachelorinstroom, waarbij rekening gehouden is met
krimpregio’s, grensregio’s en tekortsectoren. Dit betekent niet dat er geen enkele
internationale instroom meer mogelijk is in de andere sectoren of regio’s, zolang
het geheel zich binnen de afgesproken streefcijfers begeeft.
Vraag 19
Welke ondersteuning bieden universiteiten aan de meereizende gezinsleden?
Antwoord 19
Voor zover bekend hebben universiteiten geen specifieke ondersteuning geboden aan
meereizende gezinsleden. Wel kunnen zij (indirect) profiteren van eventuele ondersteuning
die geboden is aan individuele studenten, zoals bijvoorbeeld de hulp bij visumaanvraag,
het vervoer vanaf Schiphol of bij het inschrijven bij een gemeente.
Vraag 20
Wat zijn de totale kosten voor de universiteiten om deze Gazaanse studenten in Nederland
te laten studeren?
Antwoord 20
Het kabinet heeft geen overzicht van de kosten specifiek voor deze groep niet-EER-studenten
die aan verschillende instellingen toegelaten zijn. Zoals aangeven in antwoord op
vraag 13 betalen deze studenten, net als andere studenten van buiten de EER, instellingscollegegeld.
Het uitgangspunt is dat dit tarief kostendekkend is.
Vraag 21
Deelt u de mening dat het volstrekt onwenselijk is dat universiteiten actief ondersteuning
bieden bij het naar Nederland halen van studenten en hun gezinsleden uit oorlogsgebieden?
Antwoord 21
De door instellingen verleende ondersteuning valt onder de handelingsvrijheid die
instellingen hebben binnen onze wet. De Wet Hoger Onderwijs en Wetenschap (WHW) geeft
een instelling ruimte om voorzieningen te treffen voor de (financiële) ondersteuning
van een internationale student die rechtmatig in Nederland mag verblijven. Instellingen
gaan zelf over de invulling die zij hieraan geven en hebben de ruimte voor individueel
maatwerk. De mogelijkheid voor maatwerk die deze instellingsautonomie biedt, vindt
het kabinet een groot goed.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
G. van den Brink, minister van Asiel en Migratie -
Mede namens
T.B.W. Berendsen, minister van Buitenlandse Zaken -
Mede namens
R.M. Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap