Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Claassen over versnelde biologische veroudering bij jongere generaties, de groei van commerciële longevity-klinieken en de toegankelijkheid van onderbouwde longeviteitszorg

Antwoord van Minister Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 29 september
2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 3026.

Vraag 1

Bent u bekend met de berichtgeving dat jongere generaties biologisch sneller verouderen
dan eerdere generaties, en in het bijzonder met de studie die op 22 juni 2026 in Nature
Medicine is gepubliceerd, waarin bij 154.169 jongvolwassenen uit de UK Biobank is
vastgesteld dat de systemische veroudering bij het geboortecohort 1965 tot en met
1974 23 procent van een standaarddeviatie hoger ligt dan bij het geboortecohort 1950
tot en met 1954, en dat deze versnelde veroudering samenhangt met een verhoogd risico
op kanker vóór het 55e levensjaar?1
2
3

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u bekend met het onderzoek van het Integraal Kankercentrum Nederland waaruit
blijkt dat de incidentie van darmkanker bij mensen van 15 tot en met 49 jaar in Nederland
is gestegen van 6,3 per 100.000 persoonsjaren in 1998 naar 9,3 per 100.000 persoonsjaren
in 2023, terwijl deze groep buiten het bevolkingsonderzoek darmkanker valt dat pas
vanaf 55 jaar wordt aangeboden?4

Antwoord 2

Ja, het kabinet heeft kennisgenomen van deze studie. Zie ook het antwoord op vraag
3.

Vraag 3

Deelt u de mening dat een screeningsprogramma waarvan de leeftijdsgrenzen uitsluitend
op kalenderleeftijd berusten, onvoldoende meebeweegt met een generatie die biologisch
sneller veroudert en op jongere leeftijd kanker krijgt? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Over de invulling van en eventuele aanpassingen aan een bevolkingsonderzoek, waaronder
de leeftijdsgrenzen, wordt in principe altijd aan de Gezondheidsraad om advies gevraagd.
Bij het uitbrengen van het advies kijkt de Gezondheidsraad naar de laatste stand van
de wetenschap en weegt de Gezondheidsraad die aan de hand van de internationale criteria
voor verantwoorde screening. Indien uit nieuwe wetenschappelijke inzichten blijkt
dat het aangewezen is iets te wijzigen aan de leeftijdsgrenzen en de Gezondheidsraad
oordeelt positief, dan kan dat leiden tot een wijziging in het bevolkingsonderzoek.

Vraag 4

Is bij de leeftijdsafbakening van de van rijkswege aangeboden bevolkingsonderzoeken
uitsluitend de kalenderleeftijd bepalend? Zo ja, wanneer is die afbakening voor het
laatst herzien en op welke gegevens berustte die herziening?

Antwoord 4

Ja. Voor ieder bevolkingsonderzoek naar kanker wordt de Gezondheidsraad periodiek
gevraagd een evaluatie uit te voeren. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de leeftijdsgrenzen.
Deze worden beoordeeld op basis van de laatste stand van de wetenschap. De laatste
evaluatie van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker is gepubliceerd op 19 oktober
2021.5 Voor het bevolkingsonderzoek darmkanker was dat op 14 december 20226 en voor het bevolkingsonderzoek borstkanker op 12 maart 2024.7 De Gezondheidsraad werkt op dit moment aan de evaluatie van het bevolkingsonderzoek
baarmoederhalskanker. Dit advies wordt in het eerste kwartaal van 2027 verwacht.

Aan het werken met leeftijdsgrenzen zit ook een uitvoeringstechnisch aspect. Voor
het verzenden van de uitnodigingen voor de bevolkingsonderzoeken die van rijkswege
worden aangeboden, is een betrouwbaar register nodig. De uitnodigingen worden verzonden
op basis van gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP). In het BRP is de geboortedatum
vastgelegd. Er zijn geen andere gegevens bekend bij de overheid op basis waarvan de
uitnodigingen kunnen worden verzonden.

Vraag 5

Beschikt u over een kwantitatief doel voor de levensverwachting in als goed ervaren
gezondheid in Nederland? Zo ja, welk doel en per welk jaar? Zo nee, bent u bereid
een dergelijk doel vast te stellen en de Kamer daarover vóór de begrotingsbehandeling
VWS te informeren?

Antwoord 5

Het kabinet Rutte IV heeft in 2024 in de «Missies Gezondheid & Zorg 2024–2027» duidelijke
doelen vastgesteld voor de gezondheid van de Nederlandse bevolking richting 2040.8 De centrale missie is dat in 2040 alle Nederlanders minstens vijf jaar langer in
goede gezondheid leven. Daarnaast is als doel gesteld om de gezondheidsverschillen
tussen de laagste en hoogste sociaaleconomische groepen met 30% te verkleinen.

De voortgang van deze doelen wordt gevolgd via de Monitor Missies Gezondheid & Zorg.
Het RIVM actualiseert deze monitor jaarlijks in opdracht van het Ministerie van VWS.
De monitor bevat onder meer indicatoren voor de ontwikkeling van de levensverwachting
in goede gezondheid en de gezondheidsverschillen tussen sociaaleconomische groepen.
De actuele resultaten zijn te vinden op de website van VZinfo.9

Vraag 6

Wordt in enige door uw ministerie gefinancierde monitor of cohortstudie een gevalideerde
maat voor biologische veroudering gebruikt? Zo ja, in welke? Zo nee, bent u bereid
te laten onderzoeken of dat wenselijk is?

Antwoord 6

Binnen de Lifelines-cohortstudie wordt de biologische leeftijd berekend met de Klemera-Doubal-methode
(KDM-BA). In een in 2026 gepubliceerd onderzoek is deze maat toegepast op ruim 90.000
deelnemers van Lifelines, waarbij ook is gekeken naar veranderingen in biologische-leeftijdsversnelling
over de tijd.10 Het gaat om een wetenschappelijke toepassing op de beschikbare Lifelines-data en
is geen standaardindicator. Lifelines ontvangt onder meer financiering van het Ministerie
van VWS, maar niet specifiek voor het volgen van biologische veroudering.

Ook binnen de door het Ministerie van VWS gefinancierde Doetinchem Cohort Studie (DCS)
worden maten voor biologische veroudering toegepast. Zo is op basis van metabolomische
gegevens de MetaboHealth-maat voor metabolomische leeftijd berekend. De DCS-studie
onderzocht vervolgens welke leefstijl-, biologische en omgevingsfactoren samenhangen
met deze metabolomische veroudering.11 Daarnaast is in de DCS de «skin autofluorescence» gemeten als biomarker van de accumulatie
van «advanced glycation end-products», die wordt gebruikt als indicator van verouderingsprocessen.12 De Longitudinal Aging Study13 Amsterdam (LASA) bevat veel informatie die relevant is voor veroudering en er is
een gevalideerde frailty index (LASA-FI) ontwikkeld. Maar een frailty index is niet
hetzelfde als een maat voor biologische leeftijd. Een recente review van 56 studies
concludeert expliciet dat er nog geen consensus over een gouden standaard bestaat
voor het meten van biologische veroudering.14 Verschillende beschikbare maten meten verschillende aspecten van het verouderingsproces
en verschillen in de mate waarin zij zijn gevalideerd en praktisch toepasbaar zijn.

Het Ministerie van VWS volgt de wetenschappelijke ontwikkeling op dit terrein en benut
waar relevant bestaande onderzoek infrastructuren om kennis over biologische veroudering
verder te ontwikkelen. Op dit moment is er daarom geen aanleiding om één specifieke
maat voor biologische veroudering verplicht te stellen in alle door het Ministerie
van VWS gefinancierde monitors en cohortstudies.

Vraag 7

Bent u bereid de Gezondheidsraad advies te vragen over de vraag of de leeftijdsafbakening
van de van rijkswege aangeboden bevolkingsonderzoeken herziening behoeft in het licht
van de in de vragen 1 en 2 genoemde bevindingen, en over de bruikbaarheid van gevalideerde
maten voor biologische veroudering bij vroegopsporing? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Het kabinet ziet op dit moment geen aanleiding voor een afzonderlijke adviesaanvraag.
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 4, voor ieder bevolkingsonderzoek naar kanker
wordt de Gezondheidsraad periodiek gevraagd een evaluatie uit te voeren. Hierbij wordt
onder andere gekeken naar de leeftijdsgrenzen. Deze worden beoordeeld op basis van
de laatste stand van de wetenschap. Daarbij wordt alle relevante wetenschappelijke
informatie betrokken.

Vraag 8

Op welke termijn ontvangt de Kamer uw standpunt over het gebruik van gevalideerde
maten voor biologische veroudering in het preventiebeleid?

Antwoord 8

Het onderzoek naar maten voor biologische veroudering ontwikkelt zich snel en verschillende
maten laten in wetenschappelijk onderzoek een samenhang zien met ziekte en sterfte.
Dat betekent echter niet automatisch dat deze maten ook voldoende zijn gevalideerd
voor toepassing in het preventiebeleid.

Voor toepassing bij individuele personen of in bevolkingsgerichte preventie moet onder
meer duidelijk zijn welke maat daarvoor het meest geschikt is, welke aanvullende voorspellende
waarde deze heeft ten opzichte van bestaande risicofactoren, hoe uitkomsten moeten
worden geïnterpreteerd en welke preventieve handelingen daaraan kunnen worden verbonden.
Over deze punten bestaat op dit moment nog onvoldoende wetenschappelijke consensus.

Het kabinet vindt het daarom op dit moment te vroeg om maten voor biologische veroudering
een plaats te geven in het reguliere preventiebeleid. De wetenschappelijke ontwikkelingen
op dit terrein worden gevolgd. Wanneer uit verder onderzoek blijkt dat dergelijke
maten voldoende betrouwbaar, klinisch relevant en bruikbaar zijn voor preventieve
besluitvorming, kan opnieuw worden bezien of toepassing binnen het preventiebeleid
meerwaarde heeft.

Vraag 9

Is bij u bekend hoeveel aanbieders van preventief gezondheidsonderzoek op dit moment
in Nederland actief zijn? Zo ja, om hoeveel aanbieders gaat het en hoe heeft dat aantal
zich sinds 2020 ontwikkeld? Zo nee, bent u bereid dit in kaart te brengen?

Antwoord 9

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft in 2024 door middel van een online
inventarisatie, een zogenoemde web-scraping, ongeveer 50 tot 60 aanbieders van preventief
gezondheidsonderzoek in beeld gebracht. Het betrof zowel zelfstandige aanbieders als
aanbieders bij wie preventief gezondheidsonderzoek onderdeel vormt van een breder
zorgaanbod, zoals huisartsenpraktijken en aanbieders van bedrijfsgeneeskundige zorg.

Deze inventarisatie was een momentopname en vormt geen volledig register van aanbieders.
De IGJ beschikt niet over vergelijkbare inventarisaties vanaf 2020. Het kabinet ziet
geen aanleiding voor een afzonderlijke, uitputtende inventarisatie.

Vraag 10

Is longevity-geneeskunde in Nederland erkend als specialisme waarvan de titel op grond
van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg is beschermd? Zo nee,
deelt u de mening dat het onwenselijk is dat aanbieders zich zonder enige wettelijke
grondslag als longevity-arts of longevity-kliniek kunnen presenteren?

Antwoord 10

Nee, longevity-geneeskunde is in Nederland niet wettelijk erkend op grond van artikel 14,
van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG). Evenmin is
dit vakgebied erkend als privaatrechtelijk specialisme door de Artsenfederatie KNMG.
Binnen de geneeskunde is het gebruikelijk dat artsen zich specialiseren in een deelgebied
zonder dat dit een wettelijk erkende specialistentitel is. De beroepstitel «arts»
is wel beschermd in artikel 3 Wet BIG. Personen die zich longevity-arts noemen moeten
op grond van de Wet BIG een registratie in het BIG-register als (basis)arts hebben.
De Wet BIG kent een zogenaamd zwaar regime wat ziet op beschermde beroepstitels. Beroepsbeoefenaren
die een beschermde beroepstitel willen voeren, moeten zich in het BIG-register inschrijven.
Het tuchtrecht is op hen van toepassing. Het BIG-register is openbaar waardoor iedereen
kan controleren of iemand terecht de titel (basis)arts voert. Het kabinet deelt de
mening dat het onwenselijk – zelfs verboden – is dat iemand zich longevity-arts noemt
als diegene geen arts is.

Vraag 11

In hoeverre wordt bij het toezicht onderscheid gemaakt tussen aanbieders die werken
volgens een gepubliceerde professionele standaard en aanbieders die dat niet doen?
Indien dat onderscheid niet wordt gemaakt, bent u bereid de Inspectie Gezondheidszorg
en Jeugd (IGJ) te vragen dit in haar toezicht te betrekken?

Antwoord 11

De IGJ maakt in haar toezicht vooraf geen onderscheid tussen aanbieders die wel of
niet volgens een gepubliceerde professionele standaard werken. Zij kan alle aanbieders
bezoeken. Tijdens het toezicht beoordeelt de IGJ vervolgens of een aanbieder handelt
volgens de professionele standaarden en richtlijnen die op het betreffende aanbod
van toepassing zijn. Zo bezoekt de IGJ onder meer aanbieders die zijn aangesloten
bij de Nederlandse Vereniging voor Preventief Gezondheidsonderzoek (NVvPG). Deze aanbieders
implementeren de Kwaliteitsstandaard preventief gezondheidsonderzoek, die in 2023
als NEN 8051:2023 is gepubliceerd. Ook bij vormen van preventief gezondheidsonderzoek
waarvoor andere professionele richtlijnen bestaan, zoals preventief huid- of borstonderzoek,
betrekt de IGJ deze richtlijnen bij haar toezicht.

Het onderscheid zit daarmee niet in de selectie van de aanbieders waarop toezicht
wordt gehouden, maar in de beoordeling van hun handelen. Waar een professionele standaard
of richtlijn van toepassing is, ziet de IGJ erop toe dat de aanbieder overeenkomstig
die standaard of richtlijn handelt.

Vraag 12

Hoeveel meldingen over aanbieders van preventief gezondheidsonderzoek of longevity-behandelingen
heeft de IGJ sinds 1 januari 2024 ontvangen? Indien deze meldingen niet als afzonderlijke
categorie worden geregistreerd, onder welke categorie worden zij dan wel geregistreerd,
en bent u bereid deze afzonderlijk te laten registreren?

Antwoord 12

De IGJ heeft in de afgelopen twee jaar ongeveer vijf meldingen ontvangen over aanbieders
van preventief gezondheidsonderzoek of longevity-behandelingen. Het gaat voornamelijk
om meldingen over onderzoeken waarvoor mogelijk een vergunning op grond van de Wet
op het bevolkingsonderzoek (Wbo) is vereist. Deze meldingen worden niet als afzonderlijke
categorie voor preventief gezondheidsonderzoek of longevity-behandelingen geregistreerd,
maar zijn binnen de bestaande registratie wel te herleiden. Daarnaast is het aan de
IGJ zelf om te bepalen hoe zij meldingen registreert.

Vraag 13

Komen de kosten van vervolgzorg die voortvloeit uit een particulier betaald preventief
gezondheidsonderzoek of longevity-programma ten laste van de basisverzekering, ook
wanneer dat onderzoek of programma in het buitenland is afgenomen, zoals bij klinieken
als Clinique La Prairie in Zwitserland?15

Antwoord 13

Ja, de kosten voor vervolgzorg kunnen ten laste van de basisverzekering komen, mits
aan de voorwaarden van de Zorgverzekeringswet wordt voldaan. Zo moet er onder andere
sprake zijn van medische noodzakelijke zorg. Het gegeven dat de aanleiding voor de
vervolgzorg een particulier betaald preventie gezondheidsonderzoek of een longevity-programma
is, sluit vergoeding vanuit de basisverzekering op zichzelf niet uit.

Vraag 14

Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat particulier betaalde onderzoeken zonder
bewezen nut leiden tot vervolgzorg die uit collectieve premies wordt betaald en beslag
legt op schaarse zorgcapaciteit? Zo ja, welke maatregelen treft u of gaat u treffen
om dat te beperken?

Antwoord 14

Het kabinet deelt de mening dat het onwenselijk is wanneer particulier betaalde onderzoeken
zouden leiden tot onnodige vervolgzorg die ten laste komst van de basisverzekering.
Tegelijkertijd is de aanleiding voor vervolgzorg geen reden om zorg wel of niet te
vergoeden. Wanneer vervolgzorg op basis van een medische indicatie voldoet aan de
voorwaarden van de Zorgverzekeringswet, kan deze worden vergoed uit de basisverzekering.
Het kabinet zet zich in op brede toegankelijkheid van bewezen effectieve preventie
en houdt vast aan de uitgangspunten van de Zorgverzekeringswet voor de vergoeding
van zorg, waaronder de medische indicatie en het criterium van de «stand van de wetenschap
en praktijk». Het kabinet heeft daarnaast in het coalitieakkoord afgesproken om strenger
te gaan toetsen op bewezen effectiviteit en bijdrage aan passende zorg. Daarmee wordt
voorkomen dat niet bewezen effectieve zorg onderdeel wordt van het verzekerde pakket.

Vraag 15

Bent u bereid de Kamer vóór de begrotingsbehandeling VWS te informeren over de omvang
van de vervolgzorg die voortvloeit uit particulier betaald preventief gezondheidsonderzoek?

Antwoord 15

Er zijn geen cijfers bekend over de omvang van de vervolgzorg die voortvloeit uit
particulier betaald preventief gezondheidsonderzoek. Om die reden kan het kabinet
de Kamer hierover niet informeren voorafgaand aan de begrotingsbehandeling.

Vraag 16

Bent u ermee bekend dat op 9 juni 2026 de eerste deelnemer is behandeld in de eerste
klinische studie bij mensen waarin partiële epigenetische herprogrammering wordt toegepast,
en dat daarmee een op verouderingsmechanismen gerichte behandeling voor het eerst
de kliniek in gaat?16

Antwoord 16

Ja, ik ben hiermee bekend. De betreffende klinische studie wordt uitgevoerd in de
Verenigde Staten.17

Vraag 17

Kan een klinische studie met partiële epigenetische herprogrammering, zoals de in
vraag 16 genoemde, onder de huidige Nederlandse regelgeving ook in Nederland worden
uitgevoerd? Zo ja, welke vergunningen zijn daarvoor vereist naast het oordeel van
de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek, en welke doorlooptijd is daarmee gemoeid?

Antwoord 17

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) kan niet op voorhand een uitspraak
doen of een dergelijke klinische studie wel of niet uitgevoerd kan worden in Nederland.
Als men een dergelijke studie in Nederland wil verrichten, moet een onderzoeksdossier
worden ingediend bij de CCMO. Een dergelijke studie kan in principe in Nederland worden
goedgekeurd, mits de studie voldoet aan alle vereisten van de Europese verordening
voor geneesmiddelenonderzoek (Clinical Trial Regulation, CTR). Als de CCMO een onderzoeksdossier voor een dergelijke studie ontvangt, zal de CCMO
de studie beoordelen en vervolgens tot besluitvorming komen. De standaard doorlooptijd
voor de totale beoordeling bedraagt doorgaans 60 tot maximaal 106 kalenderdagen. Naast
het oordeel van de CCMO is voor de start van een klinische studie waarbij een gemodificeerde
virale vector wordt toegediend ook een vergunning nodig van het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat (IenW) op grond van het Besluit genetisch gemodificeerde organismen
milieubeheer 2013 (Besluit ggo). De proceduretermijn voor deze vergunningverlening
bedraagt maximaal 120 dagen voor de reguliere procedure.18

Vraag 18

Hoeveel jaar bedraagt het verschil in levensverwachting in als goed ervaren gezondheid
tussen Nederlanders met het laagste en het hoogste opleidingsniveau, en deelt u de
mening dat dit verschil de kern van het toegankelijkheidsvraagstuk vormt?

Antwoord 18

Volgens de meest recente cijfers van het CBS bedraagt het verschil in levensverwachting
in als goed ervaren gezondheid bij geboorte 14 jaar tussen mensen met een praktisch
opleidingsniveau (basisonderwijs, vmbo of mbo-1) en mensen met een theoretisch opleidingsniveau
(hbo of wo). In de periode 2021–2024 bedroeg de levensverwachting bij geboorte in
als goed ervaren gezondheid respectievelijk 55,4 en 69,4 jaar19. Deze gezondheidsverschillen ontstaan door een samenspel van factoren, zoals inkomen,
leefstijl en werk- en woon- en sociale omstandigheden.

Het verkleinen van deze gezondheidsverschillen is een belangrijk doel van het gezondheidsbeleid
en benadrukt het belang van een zorg die voor iedereen toegankelijk en passend is.
Het kabinet wil dat iedereen, ongeacht opleidingsniveau en omstandigheden waarin iemand
opgroeit en leeft, toegang heeft tot passende zorg wanneer dat nodig is, nu en in
de toekomst. Dat is zorg die de gezondheid en kwaliteit van leven van de mens vooropstelt.
Doordat zorg beter wordt afgestemd op wat mensen nodig hebben, kan passende zorg bijdragen
aan het verkleinen van gezondheidsverschillen.

Vraag 19

Wordt op dit moment enige op verouderingsmechanismen gerichte interventie vergoed
uit de basisverzekering? Zo nee, aan welke voorwaarden zou een dergelijke interventie
moeten voldoen om daarvoor in aanmerking te komen?

Antwoord 19

Voor zover interventies uitsluitend zijn gericht op het beïnvloeden van natuurlijke
veroudering bij gezonde mensen, is geen sprake van noodzakelijke geneeskundige zorg.
Daarom worden deze interventies niet vergoed uit de basisverzekering. Om voor vergoeding
uit de basisverzekering in aanmerking te komen moet een dergelijke interventie voldoen
aan de criteria van de Zorgverzekeringswet. Naast dat er sprake moet zijn medisch
noodzakelijke zorg vanwege ziekte of een verhoogd individueel risico door de aanwezigheid
van medische risicofactoren, moet een interventie bijvoorbeeld ook bewezen effectief
zijn. In het kader van de Zorgverzekeringswet wordt individuele preventie vergoed
als het geïndiceerde en/of zorg gerelateerde preventie betreft. Voorbeelden hiervan
zijn onder meer het programma stoppen met roken, de Gecombineerde Leefstijlinterventie
(GLI) en risicogerichte screening.

Vraag 20

Heeft u ZonMw een opdracht gegeven ten aanzien van onderzoek naar biologische verouderingsmechanismen?
Zo ja, welke opdracht en met welk budget? Zo nee, bent u bereid een dergelijke opdracht
te verstrekken?

Antwoord 20

Het Ministerie van VWS heeft ZonMw geen specifieke opdracht gegeven voor onderzoek
naar biologische verouderingsmechanismen. Via ZonMw is wel onderzoek gefinancierd
dat hieraan raakt. Zo is binnen DuSRA-VOILA20 onderzoek gedaan naar gezond ouder worden, waaronder onderzoek naar biomarkers van
veroudering, leefstijlinterventies en mechanismen die samenhangen met functionele
achteruitgang. Dit onderzoeksprogramma is inmiddels afgerond; de resultaten worden
momenteel verder vertaald naar toepassing in de praktijk.

Het kabinet is op dit moment niet voornemens ZonMw een afzonderlijke opdracht te geven
voor onderzoek naar biologische verouderingsmechanismen.

Vraag 21

Is veroudering op dit moment erkend als indicatie waarvoor in de Europese Unie een
geneesmiddel kan worden geregistreerd? Zo nee, bent u bereid in Europees verband te
bepleiten dat gezonde levensjaren als uitkomstmaat worden erkend bij de beoordeling
van geneesmiddelen tegen ouderdomsziekten?

Antwoord 21

Op dit moment is veroudering geen indicatie waarvoor een geneesmiddel in de EU geregistreerd
kan worden. Voor een therapeutische indicatie wordt gekeken naar specifieke ziekten
en natuurlijke veroudering valt daarbuiten. Onder ouderdomsziekten vallen ziekten
die vaker voorkomen bij hogere leeftijd, zoals hart- en vaatziekten en dementie. Daarvoor
zijn specifieke uitkomstmaten per indicatie bekend relaterend aan gezonde levensjaren
en in klinisch onderzoek is er ook specifieke aandacht voor de oudere populatie. Als
het gaat om veroudering zelf als factor in de beoordeling van geneesmiddelen, ziet
het kabinet op dit moment onvoldoende basis om hiervoor in Europa te pleiten.

Vraag 22

Bent u bekend met de publicatie in GeroScience van maart 2024 waarin wordt beschreven
hoe klinieken voor gezonde veroudering zijn ingericht binnen publiek gefinancierde
ziekenhuizen in Singapore en Israël, en ziet u een rol voor Nederlandse universitair
medische centra bij een vergelijkbare voorziening?21

Antwoord 22

Het kabinet heeft kennisgenomen van de studie in kwestie. Zoals verder uiteengezet
bij het antwoord op de volgende vraag is het aan academische centra om te bepalen
welke zorg zij binnen de bestaande regelgeving bieden in het ziekenhuis.

Vraag 23

Is aan een Nederlands universitair medisch centrum op dit moment een polikliniek voor
gezonde veroudering verbonden die zonder particuliere betaling toegankelijk is? Zo
nee, bent u bereid met de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra te
verkennen of een dergelijke voorziening kan worden ingericht en de Kamer daarover
binnen zes maanden te informeren?

Antwoord 23

Er is op dit moment geen specifieke polikliniek voor «gezonde veroudering» binnen
een van de universitaire medische centra. Wel integreren verschillende umc’s thema’s
zoals Healthy Ageing binnen hun bestaande wetenschappelijke onderzoeksprogramma's en binnen de reguliere,
vergoede zorg. Het kabinet is niet voornemens om aan de umc’s te verzoeken een landelijk
netwerk van specifieke poliklinieken voor gezonde veroudering in te richten. Het initiëren,
inrichten en financieren van specifieke poliklinische voorzieningen is een primaire
verantwoordelijkheid van de zorgaanbieders en zorgverzekeraars zelf. Het Ministerie
van VWS stelt de kaders en randvoorwaarden voor het zorgstelsel, maar treedt niet
op als organisator van ziekenhuiszorg.

Vraag 24

Deelt u de mening dat Nederland twee dingen tegelijk moet kunnen: onbewezen commerciële
longevity-behandelingen strenger reguleren en voorkomen dat Nederland achteropraakt
bij de verouderingsbiologie die nu de kliniek in gaat? Zo ja, op welke wijze geeft
u daaraan uitvoering?

Antwoord 24

Het kabinet deelt de in de vraag besloten aanname niet dat commerciële longevity-behandelingen
op dit moment onvoldoende streng worden gereguleerd en daarom aanscherping van de
regelgeving nodig is. Voor commerciële longevity-behandelingen en preventief gezondheidsonderzoek
bestaat een wettelijk kader. Zo vallen BIG-geregistreerde artsen onder het tuchtrecht,
houdt de IGJ toezicht op de kwaliteit van de geleverde zorg en worden waar van toepassing
professionele standaarden en richtlijnen bij dat toezicht betrokken. Daarnaast staat
de basis van goede zorg omschreven in de Wkkgz. De Wet op het bevolkingsonderzoek
(Wbo) vorm een aanvulling hierop.

Ook de aanname dat Nederland achteropraakt bij onderzoek naar verouderingsbiologie
wordt, zoals blijkt uit de beantwoording van de voorgaande vragen, niet door het kabinet
gedeeld. In Nederland vindt binnen verschillende onderzoeksprogramma's en cohortstudies
onderzoek plaats naar biologische veroudering, biomarkers en gezond ouder worden.
Ook kunnen nieuwe klinische studies naar interventies die aangrijpen op verouderingsmechanismen
in Nederland worden uitgevoerd, mits zij voldoen aan de geldende Europese en nationale
eisen. Het kabinet blijft de wetenschappelijke ontwikkelingen op dit terrein volgen.