Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Diederik van Dijk over de intimidatie van Israëliërs en Joodse Nederlanders
Vragen van het lid Diederik van Dijk (SGP) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over de intimidatie van Israëliërs en Joodse Nederlanders (ingezonden 10 augustus 2026).
Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 29 september 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2858.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Heksenjacht op Israëlische deelnemers: gecanceld debatkampioenschap,
de sfeer was extreem onveilig»? Wat is uw reactie op de daarin geschetste gang van
zaken?1
Antwoord 1
Ja, daar ben ik mee bekend. Het feit dat Israëlische deelnemers aan een debattoernooi
in Nederland zich onveilig hebben gevoeld is triest en verontrustend.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het feit dat Israëlische deelnemers aan een internationaal debatkampioenschap
in Nederland werden geconfronteerd met intimidatie, online speuracties, openbaarmaking
van persoonsgegevens (doxing) en een zodanig vijandige sfeer dat het slotevenement
uiteindelijk werd geannuleerd?
Antwoord 2
Het verzamelen of delen van persoonsgegevens, zoals een adres of telefoonnummer, om
iemand te intimideren is strafbaar. Dat geldt zowel voor gegevens van Nederlandse
als buitenlandse burgers. Het verzamelen en delen van persoonsgegevens online kan
grote gevolgen hebben voor het privéleven van het slachtoffer en diens omgeving. Dat
was in 2024, bij het tot stand brengen van de strafbaarstelling van doxing, een belangrijk
deel van motivatie. Met de strafbaarstelling wordt een duidelijke normatieve grens
getrokken. Of daadwerkelijk sprake is van doxing is aan het OM en uiteindelijk de
rechter.
Overigens was de reden om het slotevenement te annuleren volgens Tivoli/Vredenburg,
waar het slotevenement zou plaatsvinden, de Universiteit Utrecht en University College
van andere aard dan in de vraag gesteld wordt. Zij stellen dat het hen hier ging om
kenmerken van institutionele betrokkenheid van Israëlische organisaties.2
Vraag 3
Deelt u de opvatting dat ook Israëlische studenten en andere bezoekers in Nederland
zich vrij en veilig moeten kunnen bewegen zonder angst voor intimidatie, bedreiging
of doxing? Zo ja, welke verantwoordelijkheid neemt het kabinet om hun veiligheid te
waarborgen?
Antwoord 3
Alle inwoners en bezoekers – en dus ook Israëlische studenten – dienen zich in Nederland
vrij en veilig te voelen en te kunnen beweging zonder angst voor intimidatie, bedreiging
en doxing. Dat is een wezenlijk onderdeel van onze democratische rechtsstaat. Dit
ligt verankerd in onze wetgeving.
Vraag 4
Welke rol hebben politie, het Openbaar Ministerie (OM) en het lokaal gezag gespeeld
bij het voorkomen en bestrijden van de intimidatie van de Israëlische deelnemers?
Acht u die inzet afdoende? Zo ja, waarom?
Antwoord 4
Naar aanleiding van de signalen over de mogelijke verstoring van het debatkampioenschap,
heeft het lokale gezag gedurende het evenement de veiligheidssituatie in samenwerking
met de betrokken partners voortdurend gemonitord en zijn waar nodig aanvullende maatregelen
getroffen. Er was vrijwel dagelijks (ambtelijk) contact met politie, universiteit
en de Israëlische delegatie over de actuele situatie. Over de aard van de veiligheidsmaatregelen
doe ik in het openbaar geen nadere mededelingen. Hoewel er bij de opening van de debatwedstrijd
een demonstratie was georganiseerd, hebben alle debatbijeenkomsten doorgang kunnen
vinden en vonden er, voor zover bekend, buiten enige geluidsoverlast, geen verstoringen
plaats.
Vraag 5
Is naar aanleiding van de gebeurtenissen aangifte gedaan of ambtshalve strafrechtelijk
onderzoek ingesteld naar mogelijke strafbare feiten, zoals doxing, bedreiging, discriminatie,
opruiing of andere strafbare vormen van intimidatie? Zo ja, wat is de stand van zaken?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Bij het OM is één aangifte bekend naar aanleiding van de gebeurtenissen. Zoals u weet
laat ik mij over lopende zaken niet uit.
Vraag 6
Waarom blijft het OM achter bij de opsporing en vervolging van personen die zich schuldig
maken aan doxing, bedreiging, intimidatie en antisemitisch haatzaaien jegens Joden
en Israëlische burgers? Acht u de huidige prioritering van het OM toereikend en in
lijn met de belofte van het kabinet dat antisemitisme keihard zal worden aangepakt?
Zo ja, waaruit blijkt dat?
Antwoord 6
Ik herken het beeld dat het OM achterblijft bij opsporing en vervolging niet. Artikel 3.3
van de Aanwijzing discriminatie draagt het OM op om alle discriminatiefeiten (waaronder
ook antisemitisme) geprioriteerd af te doen. Het OM rapporteert jaarlijks de inspanningen
in Strafbare Discriminatie in Beeld. Dat geldt zowel voor strafbare discriminatie
als voor strafbare feiten met een discriminator aspect (artikel 44bis Sr). Indien
een strafbaar feit wordt begaan met een discriminatoir oogmerk dan wel bestaat uit,
wordt voorafgegaan door, vergezeld van of gevolgd door gedragingen die haat tegen
of discriminatie van een groep mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging,
hun geslacht, hun seksuele gerichtheid of hun handicap tot uitdrukking brengen, kan
de op dat feit gestelde tijdelijke gevangenisstraf of hechtenis met een derde worden
verhoogd.
Vraag 7
Waarom maakt het OM in zaken als deze kennelijk onvoldoende gebruik van de bestaande
strafrechtelijke mogelijkheden, waaronder artikel 285d van het Wetboek van Strafrecht
(doxing), de artikelen 137c tot en met 137e van het Wetboek van Strafrecht, artikel 285
van het Wetboek van Strafrecht en de strafbaarstellingen inzake stalking en opruiing?
Welke concrete belemmeringen verhinderen een voortvarende strafrechtelijke aanpak?
Antwoord 7
Vanuit het ministerie is er een invoeringstoets naar doxing uitgevoerd. Deze heeft
sinds de strafbaarstelling een duur van 2 jaar gehad. Dit najaar ontvangt uw Kamer
een brief waarin u over de invoeringstoets wordt geïnformeerd. Naar aanleiding van
de invoeringstoets kan worden geconcludeerd dat er geen aanwijzingen zijn voor knelpunten
in de praktijk bij artikel 285d Sr.
Vraag 8
Deelt u de zorg dat online campagnes waarbij persoonsgegevens van Israëlische burgers
in Nederland worden verzameld en verspreid een voedingsbodem vormen voor bedreiging,
intimidatie en mogelijk fysiek geweld? Welke maatregelen treft u om dergelijke praktijken
tegen te gaan?
Antwoord 8
Het verzamelen of delen van persoonsgegevens, zoals een adres of telefoonnummer, om
iemand te intimideren is strafbaar. Dat geldt zowel voor Nederlandse als buitenlandse
burgers. Indien er sprake is van een strafbare gedraging kan het OM overgaan tot strafrechtelijke
vervolging van de dader. Het is belangrijk dat mensen aangifte doen bij de politie
als ze slachtoffer zijn geworden van bedreiging, intimidatie en fysiek geweld al dan
niet met een discriminatoir aspect.
Vraag 9
Hoe beoordeelt u de ontwikkeling dat in steden als Utrecht en Amsterdam particuliere
actiegroepen en activisten actief op zoek gaan naar (voormalige) Israëlische militairen
en andere Israëliërs om hun verblijfplaats en persoonsgegevens te achterhalen, hen
publiekelijk aan de schandpaal te nagelen, bijeenkomsten te verstoren en druk uit
te oefenen op organisatoren om hen uit te sluiten? Deelt u de opvatting dat dergelijke
vormen van eigenrichting, intimidatie en maatschappelijke uitsluiting onverenigbaar
zijn met de rechtsstaat en dat hiertegen krachtig moet worden opgetreden?
Antwoord 9
Vormen van eigenrichting, intimidatie en maatschappelijk uitsluiten horen inderdaad
niet thuis in een rechtsstaat en daar zal altijd tegen worden opgetreden. Daarbij
is optreden soms preventief maar helaas noodgedwongen soms reactief. Verboden gedrag
kan niet altijd worden voorkomen.
Vraag 10
Herkent u de signalen vanuit de Joodse gemeenschap dat het toenemende antisemitisme
ertoe leidt dat steeds meer Joodse Nederlanders zich in ons land niet langer veilig
voelen? Welke betekenis kent u toe aan deze signalen en welke actie onderneemt u om
dit tegen te gaan?
Antwoord 10
In gesprekken met Joodse Nederlanders hoort het kabinet, mede op basis van de signalen
die door de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding worden gedeeld, zorgen
over en ervaringen van antisemitisme in Nederland en de toename hiervan sinds 2023.
Dit was mede de aanleiding voor de Strategie Bestrijding Antisemitisme 2024–2030.
Vraag 11
Bent u bekend met signalen dat een groeiend aantal Joodse Nederlanders overweegt te
emigreren naar Israël, de enige Joodse staat ter wereld, omdat zij zich in Nederland
niet langer veilig achten? Zo ja, hoe beoordeelt u deze dieptreurige ontwikkeling?
Antwoord 11
Signalen dat er Joodse Nederlanders om veiligheidsredenen denken aan vertrek zijn
mij helaas bekend. Het overwegen van emigratie is structureel hoog bij Joodse Nederlanders.
In 2023 (voor aanslag in Israël op 7 oktober) gaf 39% van de Nederlandse respondenten
bij een Europa-breed onderzoek aan dat zij overwogen te emigreren om een reden die
aan hun Joodszijn is gerelateerd., Het is pijnlijk dat mensen twijfelen over blijven
in Nederland of hier zelfs geen toekomst meer voor zichzelf zien.
Emigratie is een keuze van de persoon zelf en kan ook positieve redenen hebben. Wanneer
het echter wordt ingegeven door een gevoel van onveiligheid in Nederland is dat betreurenswaardig.
Aan dit gevoel van onveiligheid wordt ondermeer gewerkt met de Strategie Bestrijding
Antisemitisme. Zowel werken aan daadwerkelijke veiligheid als het wegnemen van onveiligheidsgevoelens
zijn processen van lange adem.
Vraag 12
Hoe beoordeelt u, in het licht van de recente aanvallen op Joodse Nederlanders en
Israëliërs de effectiviteit van het huidige kabinetsbeleid tegen antisemitisme? Waaruit
blijkt concreet dat de door het kabinet aangekondigde maatregelen daadwerkelijk leiden
tot een betere bescherming van Joden en Israëliërs in Nederland?
Antwoord 12
Een heel concrete maatregel uit de Strategie Bestrijding Antisemitisme is het Veiligheidsfonds
ofwel de regeling Veiligheid Joodse Instellingen en Evenementen waarbij mijn ministerie
geld beschikbaar stelt om noodzakelijke maatregelen te kunnen treffen, bijvoorbeeld
in de vorm van beveiligers of het aanpassen van een pand. De Strategie Bestrijding
Antisemitisme wordt volgend jaar tussentijds geëvalueerd.
Vraag 13
Acht u het begrijpelijk dat veel Joodse Nederlanders het vertrouwen verliezen dat
de overheid hen daadwerkelijk weet te beschermen tegen antisemitisme, intimidatie
en doxing, wanneer dergelijke incidenten zich blijven voordoen? Hoe beoordeelt u signalen
dat sommige Joodse Nederlanders daarom overwegen te emigreren? Welke extra maatregelen
bent u bereid te treffen om dit vertrouwen te herstellen?
Antwoord 13
Het beschermen tegen incidenten zal een combinatie moeten zijn van inzet om deze te
voorkomen en adequaat aanpakken wanneer ze toch voorvallen. De preventieve kant wordt
op dit moment ingevuld in de Strategie Bestrijding Antisemitisme met het programma
voor Joods Leven dat volgens principe «Bekend maakt bemind» door kennis en ontmoeting
(voor)oordelen wil wegnemen. Ook zijn er programma’s in de sport om spreekkoren maar
ook antisemitisme/discriminatie op de velden tegen te gaan en in het onderwijs. Adequaat
aanpakken van daders vindt ondermeer plaats met de wetswijziging per 1 juli 2025 waarbij
het verzwaren van straffen voor commune feiten met een discriminatoir motief is vastgelegd
(artikel 44bis Sr).
Antisemitisme is diepgeworteld en zal niet in één keer verdwijnen. Dit vraagt om consequente
en langdurige inzet. Zo kan ook weer aan vertrouwen worden gebouwd.
Vraag 14 en 15
Welke aanvullende maatregelen bent u bereid te treffen om antisemitische intimidatie,
doxing en bedreiging krachtiger te bestrijden en duidelijk te maken dat Joden en Israëliërs
in Nederland veilig moeten kunnen deelnemen aan het openbare leven?
Bent u bereid de Kamer te informeren over de wijze waarop politie en OM de opsporing
en vervolging van antisemitische strafbare feiten, waaronder doxing en online intimidatie,
de komende periode zullen intensiveren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 14 en 15
Het staat buiten kijf dat Joden en Israëliërs in Nederland veilig moeten kunnen deelnemen
aan het openbare leven. Met de reguliere inzet, de prioritering van feiten met een
discriminatoir en daarmee ook antisemitische kenmerk en daarnaast de maatregelen uit
de reeds genoemde Strategie Bestrijding Antisemitisme 2024–2030 zijn de inspanningen
op dit vlak al aanzienlijk. In 2027 vindt de tussentijdse evaluatie van de strategie
plaats. Als de resultaten daarvan aanleiding geven voor intensivering of verandering
in (delen van) beleid of uitvoering zullen wij daar actie op nemen.
Over doxing ontvangt u zoals reeds genoemd in het najaar een Kamerbrief naar aanleiding
van de invoeringstoets.
Vraag 16
Deelt u de opvatting dat het onaanvaardbaar is wanneer intimidatie, doxing en dreiging
ertoe leiden dat deelnemers aan een internationaal evenement in Nederland zich moeten
terugtrekken en onderdelen van dat evenement moeten worden geannuleerd? Welke maatregelen
gaat u nemen om te voorkomen dat activisten door middel van intimidatie en eigenrichting
feitelijk kunnen bepalen of Israëlische deelnemers nog veilig kunnen deelnemen aan
publieke bijeenkomsten en evenementen in Nederland?
Antwoord 16
Op de andere reden van annuleren heb ik u bij mijn antwoord op vraag 2 al verwezen.
Van terugtrekking is evenmin sprake geweest. Algemeen gesteld is intimidatie, doxing
en dreiging altijd onaanvaardbaar omdat het hier strafbare feiten betreft, ongeacht
tegen wie dit is gericht. Israëliërs en Joodse Nederlanders moeten zich vrij kunnen
voelen om veilig deel te nemen aan publieke bijeenkomsten en evenementen in Nederland.
Ik deel uw zorgenhierover.
Ondertekenaars
D.M. van Weel, minister van Justitie en Veiligheid