Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Keijzer over het artikel 'Israël doet officieel weer mee met Songfestival: AVROTROS in de knel?'
Vragen van het lid Keijzer (Keijzer) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het artikel «Israël doet officieel weer mee met Songfestival: AVROTROS in de knel?» (ingezonden 7 september 2026).
Antwoord van Minister Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 28 september
2026).
Vraag 1
Bent u bekend met de recente berichtgeving waaruit blijkt dat zowel AVROTROS als Omroep
MAX geen verantwoordelijkheid willen nemen voor de Nederlandse deelname aan het Eurovisie
Songfestival 2027 en dat ook andere publieke omroepen terughoudend zijn?1
2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de opvatting dat het opmerkelijk is dat meerdere publiek gefinancierde omroepen
weigeren aan een evenement deel te nemen waarvoor Nederland internationaal rechten
bezit en dat op de evenementenlijst van het Mediabesluit 2008 staat vermeld?
Antwoord 2
Als Minister heb ik hierin geen rol, de Nederlandse Publieke Omroep gaat over de eigen
programmatische afwegingen. Inmiddels heeft de NPO laten weten dat de NOS de uitzending
zal verzorgen. De redactionele onafhankelijkheid van de omroepen is vastgelegd in
de Mediawet 2008 en de persvrijheid volgt uit de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting.
Het is dan ook aan de omroepen zelf of zij de uitzending en mogelijke deelname willen
verzorgen. Het Eurovisie Songfestival staat in de evenementenlijst van het Mediabesluit
2008, maar hierin is alleen bepaald hoe het televisieprogramma moet worden verspreid
áls het wordt uitgezonden. Evenementen op de evenementenlijst moeten via een open
kanaal toegankelijk zijn wat betekent dat ze niet achter een betaalmuur mogen vallen.
De NPO is echter niet verplicht het evenement uit te zenden of deel te nemen.
Vraag 3
Klopt het dat het voor de NPO onduidelijk is of de komende editie überhaupt zal worden
uitgezonden? Zo ja, hoe reflecteert u daarop? Houdt de NPO zich wel aan haar wettelijke
taak? Zo ja, waarom wel? Zo nee, welke sanctie legt u op?
Antwoord 3
De NPO heeft de NOS gevraagd verslag te doen van het Songfestival en het uit te zenden.
De Mediawet 2008 noch de evenementenlijst uit het Mediabesluit 2008 verplicht de NPO
of een afzonderlijke omroep het evenement uit te zenden of deel te nemen. Van schending
van wettelijk taken is hier dus geen sprake.
Vraag 4
Klopt het dat de finale van het Eurovisie Songfestival op grond van de evenementenlijst
voor een breed publiek beschikbaar moet zijn? Zo ja, hoe wordt aan die verplichting
voldaan indien Nederland niet deelneemt?
Antwoord 4
De evenementenlijst eist niet dat een bepaald evenement voor een breed publiek beschikbaar
moet zijn. Voor de evenementen uit de evenementenlijst geldt alleen dat als het evenement
als televisieprogramma wordt verspreid, dit op een op een open kanaal moet gebeuren.
Vraag 5
Vindt u dat politieke en/of geopolitieke overwegingen onderdeel zijn van de taakomschrijving
van een publieke omroep c.q. omroepvereniging? Zo ja, waar baseert u dat op? Zo nee,
welke consequentie verbindt u daaraan?
Antwoord 5
De verschillende omroepen binnen het publieke bestel vertegenwoordigen hun eigen stromingen
om zo vanuit verschillende perspectieven aanbod te maken. De beslissing over de deelname
van Nederland aan het Eurovisie Songfestival is een keuze van de betreffende redactie
en ligt op basis van de redactionele autonomie bij de betrokken omroeporganisatie.
Omroepen maken voortdurend afwegingen over welke programma’s zij wel of niet willen
maken. De overwegingen die zij daaraan ten grondslag leggen, zijn aan henzelf.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het besluit van AVROTROS om deelname te weigeren vanwege de
aanwezigheid van Israël in feite een politieke stellingname betreft en niet primair
een programmatische afweging? Zo nee, waar ligt volgens u de grens tussen redactionele
onafhankelijkheid enerzijds en politieke activistische keuzes anderzijds?
Antwoord 6
Zie mijn antwoord op vraag 5.
Vraag 7
Bent u van mening dat belastingbetalers mogen verwachten dat publieke omroepen hun
wettelijke en publieke taken uitvoeren ongeacht hun eigen politieke voorkeuren of
opvattingen over internationale conflicten?
Antwoord 7
Omroepen zijn autonoom in het maken van hun eigen redactionele en journalistieke keuzes.
Vraag 8
Klopt het dat de NPO als lid van de European Broadcasting Union (EBU) uiteindelijk
verantwoordelijk blijft voor de Nederlandse positie binnen het Eurovisie Songfestival,
ongeacht welke omroep de uitvoering verzorgt?
Antwoord 8
Het is aan de NPO als lid van de EBU om invulling te geven aan het Eurovisie Songfestival
binnen de publieke omroep. Maar nogmaals: er is geen verplichting tot uitzending of
deelname dus de verantwoordelijkheid van de NPO strekt daar niet toe.
Vraag 9
Welke concrete stappen heeft de NPO sinds het besluit van AVROTROS genomen om te voorkomen
dat Nederland ook in 2027 afwezig is op het Eurovisie Songfestival?
Antwoord 9
Zie mijn antwoord op vraag 3.
Vraag 10
Kunt u bevestigen dat Talpa Network publiekelijk heeft aangeboden mee te denken over
een Nederlandse deelname indien de publieke omroep daartoe niet in staat blijkt?
Antwoord 10
Talpa Network heeft dit inderdaad publiekelijk aangeboden. EBU is echter een samenwerkingsverband
tussen publieke omroepen en enkel zij kunnen het Eurovisie Songfestival uitzenden
en zijn verantwoordelijk voor een eventuele Nederlandse inzending.
Vraag 11
Bent u bereid met de NPO in gesprek te gaan over scenario’s waarbij commerciële partijen
een ondersteunende of uitvoerende rol kunnen vervullen indien geen publieke omroep
bereid blijkt de Nederlandse deelname te organiseren?
Antwoord 11
Dat is aan de NPO zelf; zie mijn antwoord op vraag 10.
Vraag 12
Bent u bereid te onderzoeken of de Nederlandse rechten op deelname en organisatie,
indien publieke omroepen daar structureel geen gebruik van wensen te maken, via de
NPO kunnen worden ondergebracht bij commerciële mediapartijen of gedeeld kunnen worden?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
Als Minister ga ik hier niet over, dat is aan de EBU.
Vraag 13
Bent u bereid hierover in overleg te treden met de NPO, commerciële media en de EBU,
zodat wordt voorkomen dat Nederland door interne politieke discussies binnen het publieke
bestel opnieuw afwezig blijft op het Eurovisie Songfestival?
Antwoord 13
Dat is niet mijn rol als Minister; zoals ik eerder heb toegelicht zijn omroepen autonoom
in het maken van hun eigen redactionele en journalistieke keuzes.
Vraag 14
Deelt u de mening dat het moeilijk uitlegbaar is dat commerciële partijen zich bereid
tonen mee te denken over Nederlandse deelname, terwijl publieke omroepen die hiervoor
belastinggeld ontvangen zich juist terugtrekken?
Antwoord 14
De NPO ontvangt belastinggeld voor uitvoeren van hun wettelijke taak. Voor het Eurovisie
Songfestival ontvangt de NPO geen specifieke bekostiging.
Vraag 15
Welke gevolgen hebben volgens u het herhaaldelijk afzien van deelname door Nederlandse
publieke omroepen voor de internationale positie van Nederland binnen de EBU?
Antwoord 15
De EBU is een Europees samenwerkingsverband tussen publieke omroepen en reikt verder
dan enkel het Eurovisie Songfestival. Een besluit over eventuele deelname staat los
van de positie van de NPO binnen de EBU.
Vraag 16
Wanneer is de deadline voor het kiezen van een liedje plus vertolker zodat met voldoende
voorbereiding Nederland weer meedoet aan het Eurovisie Songfestival?
Antwoord 16
De NPO heeft bekendgemaakt dat een speciaal opgericht team zich verder zal bezighouden
met de deelname van 2027. Ik heb geen zicht op welke deadlines of planningen daar
precies bij horen.
Vraag 17
Voelt u zich als hoeder van het stelsel verantwoordelijk om dit laatste te bewerkstelligen?
Antwoord 17
Nee. Zie mijn antwoord op vraag 2.
Ondertekenaars
R.M. Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap