Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Kostic en Teunissen over het buitensporige watergebruik van een nieuw datacenter in Amsterdam

Mededeling van Minister Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 25 september
2026).

Vraag 1

Erkent u dat het onwenselijk is dat een nieuw commercieel datacenter jaarlijks circa
1,1 miljard liter drinkwater gebruikt, zeker tijdens een periode van uitzonderlijke
droogte?1

Vraag 2

Deelt u de opvatting dat drinkwater niet gebruikt zou moeten worden voor de koeling
van datacenters, zeker wanneer alternatieve koeltechnieken beschikbaar zijn?

Vraag 3

Bent u ervan op de hoogte dat het directe watergebruik van datacenters slechts een
beperkt deel vormt van hun totale watervoetafdruk en dat het overgrote deel van het
waterverbruik indirect is?

Vraag 4

Kunt u actuele, onafhankelijke cijfers over de totale watervoetafdruk van datacenters
(direct en indirect) in Nederland met de Kamer delen, uitgesplitst naar:

– direct watergebruik voor koeling;

– watergebruik bij de productie van elektriciteit;

– waterconsumptie door verdamping; en

– de gebruikte energiebron en bijbehorende productieketen?

Vraag 5

Kunt u aangeven welk aandeel dit vormt van de totale Nederlandse waterconsumptie?

Vraag 6

Wordt bij de vergunningverlening en ruimtelijke afweging van datacenters rekening
gehouden met de watervoetafdruk van de benodigde elektriciteitsproductie? Zo nee,
waarom niet?

Vraag 7

Welke landelijke wettelijke mogelijkheden heeft u om het gebruik van drinkwater door
datacenters te verbieden of aan een bindend maximum te onderwerpen, mede gelet op
de aangenomen motie-Grinwis c.s.?2

Vraag 8

Hoe staat het met de uitvoering van de motie-Grinwis c.s. over het aanscherpen van
de juridische criteria voor hyperscale datacenters en het stellen van effectieve wettelijke
voorwaarden aan datacenters?3 Wat is de tijdlijn en wanneer krijgen we resultaten te zien?

Vraag 9

Waarom gelden er op dit moment vooral landelijke vestigingsregels voor hyperscale
datacenters, maar geen vergelijkbare landelijke begrenzingen voor watergebruik, elektriciteitsgebruik
en maatschappelijke en ecologische belasting door andere grote datacenters?

Vraag 10

Bent u bereid de bestaande landelijke regels uit te breiden naar datacenters die op
dit moment niet onder de huidige definitie van hyperscale vallen, maar wel een groot
beslag leggen op drinkwater of het elektriciteitsnet?

Vraag 11

Bent u bereid om in landelijke regelgeving vast te leggen dat nieuwe datacenters geen
drinkwater mogen gebruiken voor koeling?

Vraag 12

Als een volledig verbod volgens u niet mogelijk is, bent u dan bereid een strikt landelijk
maximum per datacenter en voor de sector als geheel vast te leggen? Zo nee, welke
andere effectieve maatregelen bent u dan wel bereid te nemen?

Vraag 13

Erkent u dat de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie en de daarmee samenhangende
groei van datacenters zo snel verloopt dat wet- en regelgeving, democratische controle
en maatschappelijke besluitvorming deze ontwikkeling onvoldoende kunnen bijbenen?
Zo nee, hoe onderbouwt u dat?

Vraag 14

Welke publieke voorwaarden moeten volgens u worden gesteld voor nieuwe datacenters
of grootschalige AI-infrastructuur, zodat de baten aantoonbaar ten goede komen aan
de Nederlandse samenleving en niet hoofdzakelijk terechtkomen bij buitenlandse technologiebedrijven?

Vraag 15

Hoeveel van de datacenters in Nederland komt ten goede aan de Nederlandse en Europese
digitale autonomie?

Vraag 16

Bent u het eens met de stelling dat er gezien de schaarse ruimte in Nederland geen
ruimte moet zijn voor datacenters voor big-tech-bedrijven buiten Europa? Zo nee, waarom
niet en ten koste waarvan mogen zulke big-tech-datacenters dan gaan volgens u?

Vraag 17

Bent u bereid om per direct een tijdelijk landelijk moratorium in te stellen op datacenters,
totdat bindende landelijke wetgeving is vastgesteld over onder meer het directe en
indirecte watergebruik, het energiegebruik, de belasting van het elektriciteitsnet
en de gevolgen voor woningbouw en andere maatschappelijke functies? Zo nee, waarom
niet?

Vraag 18

Erkent u dat het maatschappelijk onaanvaardbaar is wanneer woningbouwprojecten door
netcongestie vertragen of stilvallen, terwijl nieuwe energie-intensieve datacenters
wel capaciteit kunnen krijgen en een datacenter al snel een capaciteit van 40 MW vraagt,
wat in dezelfde ordergrootte is als 100.000 huishoudens? Zo nee, waarom niet?

Vraag 19

Hoeveel elektriciteit gebruikt het voorgenomen datacenter in Amsterdam naar verwachting
maximaal, en hoeveel netcapaciteit is daarvoor nodig?

Vraag 20

Deelt u de opvatting dat woningbouw, zorg, openbaar vervoer, verpleeghuizen, scholen
en andere vitale maatschappelijke functies voorrang moeten hebben op commerciële datacenters
bij de verdeling van schaarse netcapaciteit? Zo nee, waarom niet?

Vraag 21

Waarom zijn datacenters niet als afzonderlijke categorie opgenomen in het prioriteringskader
voor nieuwe aansluitingen op het elektriciteitsnet? Welke prioriteit krijgen datacenters
precies op dit moment in het kader?

Vraag 22

Staat er een evaluatie van dit prioriteringskader gepland, om te zien in hoeverre
netbeheerder hierdoor maatschappelijke aspecten meewegen bij het verdelen van netcapaciteit?
Zo nee, bent u bereid deze evaluatie alsnog te doen?

Vraag 23

Bent u bereid wettelijk vast te leggen dat nieuwe datacenters geen aansluiting krijgen
zolang daardoor capaciteit wordt verdrongen die nodig is voor woningbouw of andere
maatschappelijke prioriteiten? Zo nee, waarom niet?

Vraag 24

Bent u bereid een landelijke vergunningsvoorwaarde in te voeren waarin datacenters
verplicht worden hun elektriciteitsvraag flexibel af te schakelen tijdens piekbelasting
en netcongestie?

Vraag 25

Welke mogelijkheden ziet u om datacenters verplicht te laten bijdragen aan netverzwaring,
flexibiliteit, opslag en lokaal energiebeheer, zodat de kosten niet op huishoudens
en andere gebruikers worden afgewenteld?

Vraag 26

Erkent u dat de gevolgen van datacenters voor drinkwater, elektriciteit, ruimte, warmte
en klimaat het lokale belang overstijgen en daarom om landelijke regie vragen? Zo
nee, waarom niet?

Vraag 27

Kunt u deze vragen afzonderlijk en binnen de daarvoor geldende termijn beantwoorden?

Mededeling

Op 20 augustus hebben de leden Kostic en Teunissen (beiden PvdD) aan de Minister van
Infrastructuur en Waterstaat, de Staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei en de
Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening schriftelijke vragen gesteld
over het bericht in de NRC «Nieuw Amerikaans datacenter in Amsterdam verbruikt veel
meer drinkwater dan de bedoeling is» (2026Z17089). Op 24 augustus heb ik ook schriftelijke vragen van lid Vellinga-Beemsterboer (D66)
ontvangen over hetzelfde artikel in NRC (2026Z17163)

De vragen kunnen niet binnen de gestelde termijn worden beantwoord, gezien de noodzakelijke
afstemming met andere departementen.

Ik zal u de antwoorden zo spoedig mogelijk doen toekomen.