Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Moinat en Heutink over sportverenigingen die financieel in de problemen dreigen te komen door het beëindigen van de salderingsregeling

Antwoord van Minister Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport), mede namens de Minister
van Klimaat en Groene Groei (ontvangen 25 september 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2026–2027, nr. 2934.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Sportclubs in geldnood na schrappen saldering», waarin wordt gewaarschuwd dat amateur-sportverenigingen met zonnepanelen door het
beëindigen van de salderingsregeling vanaf 2027 fors hogere energielasten kunnen krijgen?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Herkent u het probleem dat juist sportverenigingen die de afgelopen jaren, mede op
aandringen en met ondersteuning van de overheid, hebben geïnvesteerd in zonnepanelen
en verduurzaming nu financieel worden geraakt, omdat zij veel stroom overdag opwekken
en terugleveren terwijl hun energieverbruik vooral ’s avonds en in het weekend plaatsvindt?

Antwoord 2

Ja, ik herken dit beeld. Volgens een verkenning van koepelorganisaties gaat het vooral
om buitensportverenigingen, zoals voetbal- en hockeyverenigingen.2 Verenigingen met een buitensportaccommodatie kennen een verbruikspiek in de doordeweekse
avonduren en in de weekenden. Ook in de zomer, wanneer de panelen juist veel opwekken,
is het verbruik in dat geval laag. Door die beperkte gelijktijdigheid van opwek en
verbruik leveren deze verenigingen veel stroom terug. De impact van het einde van
de salderingsregeling hangt dus voor sportverenigingen net als voor andere afnemers
af van de vraag of hun opwek en het gebruik van elektriciteit gelijktijdig plaatsvinden
en qua omvang in verhouding tot elkaar staan.

De beëindiging van de salderingsregeling leidt tot een stijging op de energierekening
van alle huishoudens, verenigingen of andere instanties met zonnepanelen en een kleinverbruikaansluiting,
maar dit betekent niet per definitie dat zonnepanelen niet meer rendabel zijn. Zonnepaneelbezitters
zullen een vergoeding van 50% van het leveringstarief ontvangen voor de elektriciteit
die zij terugleveren aan het net en gaan energiebelasting betalen over alle elektriciteit
die ze afnemen van het net.

Het merendeel van de nu beschikbare energiecontracten biedt een terugleververgoeding
die hoger is dan de bijbehorende terugleverkosten. Dat betekent dat teruggeleverde
elektriciteit nog altijd een positieve marktwaarde vertegenwoordigt, al zal deze vanaf
1 januari 2027 kleiner zijn dan voorheen. De grootste besparing voor afnemers ligt
echter in het benutten van de opgewekte elektriciteit voor het eigen verbruik. Verenigingen
die erin slagen om hun energieverbruik beter aan te laten sluiten op het moment van
opwek, zullen meer voordeel uit hun zonnepanelen blijven halen.

De salderingsregeling geldt alleen voor kleinverbruikers. Zwembaden en sporthallen
hebben meestal een grote aansluiting met een capaciteit groter dan 3×80 ampère voor
elektriciteit. Zij vallen dus buiten de huidige regeling. Voor deze binnensportverenigingen
verandert er niets.

Vraag 3

Klopt het dat volgens onderzoek van het Mulier Instituut minstens 33 procent van de
sportverenigingen zonnepanelen heeft en dat verenigingen met zonnepanelen na het beëindigen
van de salderingsregeling gemiddeld circa € 6.500 per jaar meer aan energiekosten
kunnen gaan betalen? Hoeveel sportverenigingen worden naar verwachting geraakt en
wat zijn naar schatting de totale financiële gevolgen voor de amateur-sportsector?

Antwoord 3

Het percentage klopt. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat minstens 33
procent van de sportverenigingen zonnepanelen heeft.3 Deze cijfers dateren uit 2023. De aangehaalde schatting van de financiële gevolgen
komt niet uit dat onderzoek. Het gaat om een berekening van Energyc.4 Daaruit blijkt dat een gemiddelde vereniging na 2027 tot € 6.500 meer aan energiekosten
betaalt. De KNVB heeft daarnaast in 2026 apart onderzoek laten doen onder 34 voetbalverenigingen.5 Daaruit blijkt dat 44 procent van de voetbalverenigingen met zonnepanelen kleinverbruiker
is. Alleen die groep ondervindt de gevolgen van het beëindigen van de regeling.

Een exact aantal geraakte verenigingen kan ik echter niet geven. Nederland telt ongeveer
26.000 sportverenigingen. Minstens een derde daarvan heeft zonnepanelen. Op basis
van bovenstaande percentages gaat het naar schatting om enkele duizenden verenigingen.

Bovendien is het niet mogelijk een totaalbedrag voor de sector te noemen. De gevolgen
verschillen namelijk sterk per vereniging. Opwek, verbruiksprofiel, aansluiting en
energiecontract bepalen samen het beeld. Landelijke gegevens over die combinatie zijn
er niet.

Vraag 4

Zijn de specifieke financiële gevolgen van het beëindigen van de salderingsregeling
voor amateur-sportverenigingen voorafgaand aan het besluit door het kabinet in kaart
gebracht? Zo ja, wat waren de uitkomsten en met welke bedragen is daarbij gerekend?
Zo nee, waarom is dit niet gebeurd?

Antwoord 4

Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel zijn de gevolgen voor kleinverbruikers in
beeld gebracht.6 Sportverenigingen met een kleinverbruikaansluiting vallen onder die groep. Er is
vooraf geen aparte doorrekening gemaakt voor amateursportverenigingen. De wetgeving
op energiegebied maakt geen onderscheid naar type kleinverbruiker.

Inmiddels brengen maatschappelijke partijen ook de gevolgen voor de sport gericht
in beeld. Het Nationaal Klimaat Platform beschrijft de gevolgen in een casusstudie
van juni 2026.7 Ook de KNVB liet zoals gezegd in 2026 onderzoek doen onder voetbalverenigingen. Ik
gebruik deze inzichten in de gesprekken met de sportsector. Dergelijke inzichten kunnen
betrokken worden door de individuele sportverenigingen, en door de betrokken (mede)overheden
bij de praktische voorbereiding over hun bedrijfsvoering nadat de salderingsregeling
vervalt.

Vraag 5

Vindt u het redelijk dat sportverenigingen die op basis van jarenlang overheidsbeleid
hebben geïnvesteerd in zonnepanelen vanaf 2027 mogelijk duizenden euro’s per jaar
extra moeten betalen en daardoor worden gedwongen hun contributies te verhogen, terwijl
deze investeringen juist bedoeld waren om hun energielasten structureel te verlagen?

Antwoord 5

Ik begrijp dat verenigingen dit als onredelijk kunnen ervaren. Zij hebben geïnvesteerd
in verduurzaming, mede door beleid van de Rijksoverheid. Tegelijk is de salderingsregeling
altijd een tijdelijke stimuleringsmaatregel geweest. Die maatregel verlaagde de investeringsdrempel
toen zonnepanelen nog duur waren. Inmiddels zijn panelen fors goedkoper en is die
drempel veel lager.

Er zijn ook goede redenen om met de regeling te stoppen. Tijdens de behandeling van
de Wet einde salderen zijn deze redenen uitvoerig aan bod gekomen. De salderingsregeling
vergroot de druk op het elektriciteitsnet doordat huishoudens geen prikkel hebben
om hun eigen opgewekte zonnestroom zelf te verbruiken.8 Daarnaast zorgt de salderingsregeling voor hogere kosten voor energieleveranciers.
Om dit te compenseren, verhogen veel energieleveranciers de stroomprijzen. Het voordeel
van de salderingsregeling wordt hiermee onder andere betaald door huishoudens zonder
zonnepanelen.

De investering in zonnepanelen houdt voor afnemers ook zonder saldering waarde. Verenigingen
besparen op de stroom die zij zelf direct gebruiken. Bovendien biedt het merendeel
van de nu beschikbare energiecontracten een terugleververgoeding die hoger is dan
de bijbehorende terugleverkosten. Dat betekent dat teruggeleverde elektriciteit nog
altijd een positieve waarde vertegenwoordigd, al zal deze vanaf 1 januari 2027 kleiner
zijn dan voorheen. Die waarde bedraagt tenminste 50 procent van het kale leveringstarief.9 Verenigingen met een ongunstig verbruiksprofiel gaan er echter wel fors op achteruit.
Daarom werk ik aan gerichte ondersteuning voor sportverenigingen bij de verduurzaming
van hun accommodaties. In het antwoord op vraag 7 licht ik dit nader toe.

Vraag 6

Deelt u de zorg dat deze hogere lasten uiteindelijk bij leden en gezinnen terechtkomen
via hogere contributies en dat sporten daardoor minder betaalbaar en toegankelijk
kan worden? Zo ja, hoe verhoudt dit zich tot het kabinetsbeleid om sport en bewegen
juist toegankelijk te houden?

Antwoord 6

Ik vind het van belang dat sport en bewegen toegankelijk en betaalbaar blijven. De
hoogte van de contributie bepaalt de vereniging echter zelf. Die hoogte hangt af van
het geheel aan inkomsten en uitgaven. Denk aan accommodatie-, energie-, personeels-
en onderhoudslasten. Daarom kan ik nu nog niet vaststellen in welke mate de beëindiging
van de salderingsregeling doorwerkt in de contributies. Wel zal ik dit goed in de
gaten houden met de jaarlijkse contributiemonitor.

Vraag 7

Welke mogelijkheden ziet u om specifiek sportverenigingen, die vanwege het tijdstip
waarop zij energie opwekken en verbruiken onevenredig worden geraakt door het beëindigen
van de salderingsregeling, tegemoet te komen? Worden daarbij compensatie, een overgangsregeling
of ondersteuning voor energieopslag onderzocht? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Een specifieke compensatie of overgangsregeling voor sportverenigingen is niet aan
de orde. Nadat een eerder wetsvoorstel om de salderingsregeling vanaf 2025 af te bouwen
werd verworpen, koos het toenmalige kabinet Schoof voor beëindiging in één keer per
2027. In het wetsvoorstel geldt van 2027 tot 2030 een wettelijke minimumvergoeding
van 50% voor teruglevering.10

Uit de casusstudie van het Nationaal Klimaat Platform blijkt dat verenigingen vooral
vragen om inzicht in hun eigen opwek en verbruik.¹ Vrijwilligers hebben niet altijd
de capaciteit en kennis om dit zelf te analyseren. Welke maatregel loont, verschilt
bovendien per vereniging: meer gelijktijdigheid is bij een buitensportaccommodatie
beperkt te vergroten en een batterij is niet vanzelfsprekend de meest kosteneffectieve
stap. Daarom zie ik op korte termijn vooral mogelijkheden in het ontzorgen van verenigingen.
Zo kunnen sportverenigingen gebruikmaken van een energiecoach. Deze coaches begeleiden
verenigingen op locatie bij verduurzaming en betrekken het einde van de salderingsregeling
in hun advies. Verder deel ik kennis via partners van de Routekaart Verduurzaming
Sport, zoals het Kenniscentrum Sport & Bewegen en het platform duurzamesport.nl.

Verenigingen die overwegen te investeren in de opslag van zonnestroom, kunnen hiervoor
een beroep doen op een DUMAVA-subsidie. Amateursportverenigingen die al zonnepanelen
hebben, kunnen een aanvraag doen voor een batterij voor opslag, mits de batterij voldoet
aan de voorwaarden uit de maatregelenlijst (maatregel H.3). De maatregelenlijst is
te vinden op de website van RVO.11

Vraag 8

Welke mogelijkheden ziet u om te voorkomen dat deze extra energielasten ten koste
gaan van de financiële positie van sportverenigingen, de hoogte van de contributie
of noodzakelijke investeringen in sportaccommodaties? Kan hiervoor bijvoorbeeld de
BOSA-regeling worden benut of aangepast?

Antwoord 8

Een belangrijke manier om extra energielasten op te vangen dan wel te voorkomen is
het investeren in verduurzaming. De BOSA-regeling is gericht op de bouw en het onderhoud
van sportaccommodaties. Voor verduurzaming kan sinds 2025 de sportsector subsidie
aanvragen via de subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA). Dit
jaar is het minimum DUMAVA-subsidiebedrag per aanvraag omlaag gegaan, zodat ook kleinere
projecten in aanmerking komen voor subsidie. Dit maakt het voor sportverenigingen
makkelijker om DUMAVA aan te vragen. Met de mogelijkheden die ik in het antwoord op
vraag 7 noem, kunnen sportverenigingen stappen zetten richting verduurzaming. Zoals
ik hiervoor al opmerkte, blijf ik de situatie goed volgen, onder meer via de jaarlijkse
contributiemonitor.

Vraag 9

Bent u bereid vóór de beëindiging van de salderingsregeling in 2027 gezamenlijk met
de sportsector tot een concrete oplossing te komen, zodat sportverenigingen die op
verzoek van de overheid hebben verduurzaamd niet vervolgens financieel worden gestraft
voor diezelfde investering?

Antwoord 9

Ik blijf met de sportsector in gesprek over ondersteuning op het gebied van infrastructuur
en verduurzaming. Mede daarom is de energiecoachregeling herstart, zodat verenigingen
dit jaar praktisch worden geholpen. Zie ook het antwoord op vraag 7. Daarnaast heb
ik per 1 september de werkgroep financiering bouw en onderhoud sportaccommodaties
ingesteld. Deze werkgroep brengt in kaart hoe de middelen voor bouw en onderhoud vanaf
2028 kunnen worden ingezet. Daarbij wordt ook de beëindiging van de salderingsregeling
betrokken. De werkgroep levert eind van het jaar het resultaat op. Verder zijn voorstellen
gedaan door het Nationaal Klimaat Platform met zes organisaties over het einde van
de salderingsregeling met betrekking tot sportverenigingen. Hierop reageert de Minister
van Klimaat en Groene Groei bij het afdoen van de motie Klos voor het einde van het
jaar.

Vraag 10

Kunt u uitsluiten dat amateur-sportverenigingen door het beëindigen van de salderingsregeling
financieel in de problemen komen of zelfs moeten stoppen? Zo nee, welke concrete maatregelen
gaat u nemen om dit te voorkomen?

Antwoord 10

Nee, dat kan ik niet uitsluiten. De financiële positie van een vereniging hangt van
veel factoren af. Denk aan het ledenaantal, de accommodatie, de reserves en het energiecontract.
Het einde van de salderingsregeling is één van die factoren.

Wel neem ik maatregelen om verenigingen te helpen. Zie de antwoorden op de vragen
7 tot en met 9.

Vraag 11

Bent u bereid om de salderingsregeling niet te laten beëindigen? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, dan kunt u alle voorgaande vragen overslaan.

Antwoord 11

Nee, hier is het kabinet niet toe bereid. Voor nadere onderbouwing over de afschaffing
van de salderingsregeling verwijs ik u graag naar de behandeling van de Wet einde
salderen. De redenen voor de afschaffing van de salderingsregeling zijn tijdens deze
wetsbehandeling uitvoerig aan bod gekomen.