Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ceulemans over het gebruikmaken van de brievenadministratie en de aangetroffen fysieke FIOD-dossiers

Antwoord van Staatssecretaris Palmen (Financiën), mede namens de Staatssecretaris
van Financiën (ontvangen 8 september 2026).

Vraag 1

Waarom geeft u in het antwoord van 10 juli 2026 op schriftelijke vragen over de brievenadministratie
rond het massale uitvraagproces (Kamerstuk 2026Z14866) aan dat om een uitspraak over de mate van gedupeerdheid van ouders aan de hand van
de brievenadministratie te kunnen doen de integrale beoordeling volledig overgedaan
zou moeten worden? Wat zou er bijvoorbeeld in het gesprek met betrekking tot het ouderverhaal
aan de orde gebracht kunnen worden dat niet eerder is besproken?

Antwoord 1

Een ouder kan gedupeerd zijn op basis van drie gronden: 1) vooringenomenheid (zowel
groepsgewijs als individueel), 2) hardheid van het stelsel, of 3) een onterechte kwalificatie
opzet of grove schuld (O/GS). De toetsing van gedupeerdheid op basis van deze gronden
is volgordelijk. Dit betekent dat als een ouder gedupeerd is op basis van individuele
vooringenomenheid (de gedupeerdheidsgrond waaronder non respons valt) er niet meer
wordt getoetst of een ouder ook gedupeerd is op basis van hardheid van het stelsel
of een onterechte kwalificatie O/GS. Daarnaast is het zo dat non respons maar één
van de redenen is om gedupeerd te zijn op basis van individuele vooringenomenheid.
Dit maakt dat het ook nog mogelijk is dat een ouder gedupeerd is op basis van individuele
vooringenomenheid vanwege een andere reden. Dit is echter ook niet getoetst als er
al sprake was van gedupeerdheid vanwege non respons.

Voor een volledige en correcte beoordeling moet voor elk jaar dat een ouder als gedupeerde
is aangemerkt op basis van individuele vooringenomenheid getoetst worden of er 1) sprake
is van gedupeerdheid op basis van individuele vooringenomenheid op basis van een andere
reden dan non-respons of 2) sprake is van een andere gedupeerdheidsgrond. Dit kan
niet uit de huidige dossiers worden gedestilleerd, omdat dit niet is onderzocht en
hier niet naar gevraagd is in het ouderverhaal. Ook kan er uit een ouderverhaal blijken
dat een ouder in de brievenadministratie staat én gedupeerd is op basis van non respons.
Dit kan bijvoorbeeld zo zijn als uit het ouderverhaal blijkt dat het niet daadwerkelijk
ontvangen van een brief aannemelijk kan worden gemaakt.

Om meer inzicht te geven in het proces van de integrale beoordeling is een illustratie
bijgevoegd. Deze laat zien welke gedupeerdheidsgronden er zijn en wat de verschillende
redenen kunnen zijn om tot deze gedupeerdheidsgrond te komen.

Vraag 2

Deelt u de conclusie dat er wel degelijk een inschatting van het aantal onterechte
compensatiejaren gemaakt kan worden door in kaart te brengen in welke gecompenseerde
toeslagjaren geen reacties op rappelbrieven zijn ontvangen van als gedupeerde erkende
ouders, die zijn gecompenseerd vanwege vooringenomen handelen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Nee, deze conclusie deel ik niet. Zoals ik in vraag 1 heb uitgelegd geeft het al dan
niet ontvangen van een reactie geen sluitend beeld over de gedupeerdheid (en dus ook
niet of de compensatie terecht was) van een ouder in dat betreffende jaar, omdat dit
maar een stukje van de beoordeling is. Het geeft enkel een beeld welke ouders mogelijk
ten onrechte op de grond non respons zijn gecompenseerd. Hier zitten ook ouders tussen
die terecht zijn gecompenseerd om een van de genoemde redenen in vraag 1. Het is bijvoorbeeld
mogelijk dat een ouder zich (fysiek) aan een balie heeft gemeld.

Vraag 3

Zo ja, bent u bereid in kaart te brengen voor hoeveel toeslagjaren er is gecompenseerd
vanwege vooringenomen handelen waarbij er tevens niet gereageerd op een rappelbrief,
bij hoeveel ouders dit speelt en bij hoeveel ouders dit alle gecompenseerde toeslagjaren
betreft? Zo nee, waarom vindt u het ook met het oog op de evaluatie van de hersteloperatie
niet van belang om de omvang van (mogelijke) onterechte compensatie in kaart te brengen,
mede gelet op het trekken van lessen voor de toekomst?

Antwoord 3

Zie het antwoord op de vragen 1 en 2. Om betrouwbaar in kaart te kunnen brengen in
welke gevallen sprake kan zijn van een onterechte compensatie zouden integrale beoordeling
opnieuw moeten worden uitgevoerd. Dat is niet uitvoerbaar en onwenselijk voor de betreffende
ouders.

Vraag 4

Deelt u de conclusie dat de kans dat de desbetreffende ouders in dezelfde jaren ook
op andere gronden zijn gedupeerd in de praktijk bijzonder klein is, aangezien dergelijke
gronde (fraude/CAF-onderzoeken etc) zijn uitgesloten van de selectie voor het massale
uitvraagproces? Zo nee, waarom niet, welke compensatiegronden kan dit dan betreffen
en hoe vaak zouden deze onder de desbetreffende groep in hetzelfde toeslagjaar voorkomen?

Antwoord 4

Nee, deze conclusie zoals gesteld deel ik niet. Ik deel de conclusie dat ouders die
in een CAF/Fraude onderzoek zaten niet in het massale proces zaten. Echter kan een
ouder ook om een andere reden dan non-respons gedupeerd zijn op basis van individuele
vooringenomenheid. Ook kan er sprake zijn van gedupeerdheid op basis van hardheid
van het stelsel of een onterechte O/GS-kwalificatie. Aangezien in de Integrale Beoordeling
sprake is van volgordelijkheid, zijn hier geen getallen van.

Zoals eerder met de Kamer heb gedeeld kan ik concluderen dat als deze administratie
eerder in de hersteloperatie gebruikt was dit mogelijk invloed had kunnen hebben op
het gesprek met ouders over de vraag of en in welke mate ouders gedupeerd waren. Echter
kan ik op individueel niveau geen conclusies trekken.

Vraag 5

Waarom heeft u al voorafgaand aan de uitkomsten van het ADR-onderzoek naar de brievenadministratie
uw eigen speelruimte om te handelen inzake de betrokken dossiers publiekelijk zwaar
ingeperkt? Deelt u de conclusie dat u nooit op deze manier een voorschot op dit onderzoek
had moeten nemen, zeker nu de enorme omvang van mogelijke onterechte compensatie duidelijk
is geworden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Ik heb geen definitief standpunt over het mogelijk gebruik van de informatie ingenomen
voordat uit het onderzoek bleek dat de administratie daadwerkelijk betrouwbaar was.

Wel heb ik besloten de hersteloperatie voort te zetten gedurende het onderzoek, een
lange vertraging was niet uitlegbaar, en heb ik aangegeven dat niet zou worden teruggekomen
op reeds genomen besluiten. In de eerste plaats was de vraag of daarvoor een juridische
basis bestond en ten tweede acht ik dit niet uitlegbaar aan als gedupeerde aangemerkte
ouders.

Vraag 6

Waarom vindt u het voorkomen van mogelijke onrust, zoals u in antwoord op vraag 2
van dezelfde set Kamervragen aangeeft, belangrijker dan het waarborgen van terechte
besteding van (potentieel) miljarden euro’s aan compensatie?

Antwoord 6

Ik heb in mijn beantwoording aangegeven dat ik op basis van de brievenadministratie
pas iets over de gedupeerdheid van ouders kan zeggen als alle Integrale Beoordelingen,
inclusief ouderverhaal, opnieuw gedaan worden.

Een nieuwe beoordeling kost veel tijd en brengt nieuwe uitvoeringskosten met zich
mee. En creëert veel onrust onder als gedupeerde aangemerkte ouders, waarbij mogelijk
voor een deel van de ouders geldt dat zij op dezelfde of een andere grond alsnog als
gedupeerd zou worden aangemerkt. Hen opnieuw aan het gevoelige proces van beoordeling
blootstellen acht ik niet uitlegbaar. Het is echter wel zo dat de administratie wordt
gebruikt in bijvoorbeeld bezwaar-, beroep- en civiele zaken.

Vraag 7

Deelt u de conclusie dat in het theoretische geval van een herbeoordeling deze alleen
gevolgen zou hebben voor ouders die blijkens de brievenadministratie ten onrechte
als gedupeerde zijn aangemerkt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, vindt u het voorkomen
van onrust onder onterecht gecompenseerde ouders nog altijd belangrijker dan het bewaken
van de geloofwaardigheid van de hersteloperatie?

Antwoord 7

Ik wil wederom vooropstellen dat ik deze beoordeling niet zal uitvoeren. Zoals ik
in antwoord op vraag 7 heb aangegeven zal in een dergelijke situatie ook voor ouders
die alsnog op een andere grond als gedupeerde worden aangemerkt de beoordeling opnieuw
moeten plaatsvinden. Voor hen heeft een dergelijke herbeoordeling dus ook gevolg,
en hen opnieuw aan het gevoelige proces van beoordeling blootstellen acht ik niet
uitlegbaar.

Vraag 8

Onderschrijft u dat het ouderverhaal bij «non-respons» niet boven beschikbare feitelijke
informatie gaat en dat het ouderverhaal dus «slechts» leidend is bij het ontbreken
van dergelijke informatie? Zo nee, waarom is dit dan nog altijd als zodanig opgenomen
in het handboek voor beoordelingen bij UHT? Zo ja, waarom verklaart u het ouderverhaal
dan alsnog generiek belangrijker dan de aangetroffen brievenadministratie?

Antwoord 8

De beoordeling of een ouder gedupeerd is, is altijd afhankelijk van de specifieke
omstandigheden van het geval. Indien UHT kan vaststellen dat uitvraagbrieven daadwerkelijk
zijn verzonden, wordt in beginsel uitgegaan van een correcte verzending. Daarmee staat
echter niet zonder meer vast dat geen sprake kan zijn van gedupeerdheid. Ook wanneer
een brief is verzonden, kunnen zich omstandigheden voordoen waaruit volgt dat een
ouder desondanks gedupeerd is geraakt. Zo kan een ouder bijvoorbeeld stellen wél op
een uitvraagbrief te hebben gereageerd. UHT beoordeelt een dergelijke stelling op
aannemelijkheid.

Indien aannemelijk is dat een ouder heeft gereageerd en een verlaging of nihilstelling
desondanks heeft plaatsgevonden, kan sprake zijn van verwijtbaar handelen door Dienst
Toeslagen en daarmee van gedupeerdheid. Het ouderverhaal wordt daarom niet generiek
belangrijker geacht dan de beschikbare informatie uit de administratie, maar maakt
onderdeel uit van de integrale beoordeling waarin alle relevante feiten en omstandigheden
in samenhang worden gewogen.

Vraag 9

Deelt u de conclusie dat er ver voor de zomer van 2024 bij UHT al interne discussies
liepen over de mogelijke beschikbaarheid van een accurate brievenadministratie?

Antwoord 9

In de jaren voorafgaand aan 2024 zijn er binnen de organisatie signalen afgegeven
over de ruimhartigheid van het beleid, en de onaannemelijkheid van het feit dat in
significante aantallen brieven niet zijn verzonden of ontvangen. Ook is er één signaal
afgegeven over het bestaan van informatie over in een bepaalde periode verzonden brieven.
Deze signalen zijn individueel onderzocht, maar hebben destijds niet geleid tot de
kennis van de aanwezigheid van verzend- en ontvangstadministratie. In de zomer van
2024 is er voor het eerst een concreet signaal ontvangen over het bestaan van een
administratie met vastleggingen van verzonden vraag- en rappelbrieven en ontvangen
reacties.

Vraag 10

Waarom hebben dergelijke discussies niet tot een onderzoek geleid? Als dit wel is
onderzocht, waarom is het bestaan van de administratie hier dan niet uit gebleken,
mede gelet op het feit dat de werkwijze in dit proces nauwelijks tot niet is veranderd
gedurende de jaren?

Antwoord 10

Alle signalen die toentertijd zijn binnengekomen hadden geen concrete verwijzing naar
de brieven administratie. Deze signalen zijn wel altijd beoordeeld binnen de bestaande
beleidsuitgangspunten, namelijk dat bij het ontbreken van een brief gedupeerdheid
werd vastgesteld. Echter hebben deze signalen zonder concrete aanwijzingen over het
bestaan van een betrouwbare verzend- en ontvangstadministratie hebben deze signalen
– soms in afstemming met de Commissie van Wijzen – steeds geleid tot herbevestiging
van het beleid of hoogstens tot beperkte aanpassingen daarvan.

Vraag 11

Waarom geeft u in de beantwoording aan dat na het signaal over het bestaan van de
administratie in de zomer van 2024 «gelet op de mogelijke impact op ouders» besloten
is tot een onafhankelijk onderzoek door de ADR, aangezien u tegelijkertijd nog lopende
het onderzoek heeft aangegeven dat de ouderverhalen sowieso leidend zouden blijven?

Antwoord 11

Om de administratie te kunnen gebruiken acht ik het belangrijk dat de administratie
betrouwbaar en volledig is. Temeer omdat de informatie uit deze adminstratie als contra-informatie
aan ouders zouden worden tegengeworpen. Ik wilde niet het risico lopen dat ouders
gevolgen ondervonden van het gebruik van de administratie zonder dat vast stond dat
deze administratie volledig en betrouwbaar was.

Daarom heb ik de ADR gevraagd dit te onderzoeken. Het ADR-onderzoek staat los van
de vraag hoe de informatie in de administratie binnen een individuele beoordeling
moet worden gewogen en welke rol het ouderverhaal daarin speelt.

Vraag 12 en 13

Waarom heeft u gedurende anderhalf jaar waarin het onderzoek liep de kans laten lopen
om te handelen op basis van de brievenadministratie, terwijl de uitkomsten van het
onderzoek voor u materieel niet van belang waren?

Zijn er specifieke interne werkinstructies gegeven over de afhandeling van dossiers
gedurende de looptijd van het ADR-onderzoek? Zo ja, welke? Zo nee, waarom kon de financieel
zeer kostbare werkwijze van blind varen op ouderverhalen ongewijzigd doorgang vinden
terwijl er dermate sterke aanwijzingen voor het bestaan van ontkrachtende informatie
waren dat u zich genoodzaakt zag de ADR hier onderzoek naar te laten verrichten?

Antwoord 12 en 13

Het onderzoek van de ADR heeft uitgewezen dat de onderzochte administratie van het
massale proces betrouwbaar en volledig is. Daar was lopende het onderzoek nog geen
duidelijkheid over. Gezien de mogelijke impact van het gebruik van de administratie
als bron van contra-informatie richting de ouder en het feit dat in het verleden de
informatiehuishouding gebreken kende vond ik het niet verantwoord deze informatiebron
te gebruiken voordat de uitkomsten van het ADR onderzoek duidelijk waren. Dit betekent
dat er vooruitlopend op de conclusies van het onderzoek ook geen werkinstructies zijn
aangepast.

Vraag 14

Hoe aannemelijk acht u het dat er op dermate grote schaal sprake is geweest van de
uitzonderingssituaties zoals geschetst in antwoord op vraag 8, dat niet meer in algemene
zin te stellen is dat een het versturen van een stopbrief inhoudt dat er niet (tijdig)
is gereageerd op uitvraag- en rappelbrieven?

Antwoord 14

Dit zal altijd per casus beoordeeld moeten worden en ik kan hier dus geen algemene
conclusies over trekken.

Vraag 15

Onderschrijft u dat zelfs in de uitzonderingssituaties die u schetst veelal geen sprake
is van verwijtbaarheid van de kant van de Belastingdienst/Toeslagen, zoals in het
geval van pas reageren ná het ontvangen van de stopbrief? Waarom rechtvaardigen ook
dergelijke situaties in uw ogen het oordeel van gedupeerdheid en compensatie?

Antwoord 15

Nee. Ook in de situaties waar de vraag op doelt, kan sprake zijn van verwijtbaar handelen
door Dienst Toeslagen. Het enkele feit dat een ouder pas na ontvangst van een stopbrief
reageert, betekent niet automatisch dat geen sprake kan zijn van gedupeerdheid. De
beoordeling is afhankelijk van de omstandigheden van het individuele geval. Indien
wordt vastgesteld dat een ouder een stopbrief heeft ontvangen terwijl deze bij een
juiste behandeling van diens situatie niet had mogen worden verzonden en de ouder
daardoor schade heeft geleden, kan sprake zijn van verwijtbaar handelen door Dienst
Toeslagen. In dat geval bestaat recht op compensatie. De uitgangspunten die hieraan
ten grondslag liggen, zijn in 2020 vastgesteld en konden rekenen op brede steun van
de Tweede Kamer.

Vraag 16

Waarom geeft u in antwoord op vraag 12 aan dat de Belastingdienst geen cijfers bijhoudt
over (het risico op) het kwijtraken van post (in vergelijking met andere overheidsorganisaties),
terwijl uit een korte zoektocht al blijkt dat door Capgemini eind 2020 nog onderzoek
is gedaan naar het kwijtraken van fysieke stukken bij Toeslagen? Welke conclusie trekt
u uit de bevindingen uit dat onderzoek ten aanzien van de bruikbaarheid van de brievenadministratie
in het kader van non-respons?

Antwoord 16

Het Capgemini-onderzoek is niet in tegenspraak met het antwoord dat ik eerder heb
gegeven. Het onderzoek had betrekking op klachten over zoekgeraakte fysieke stukken
bij Toeslagen en was geen structurele meting van het aantal zoekgeraakte poststukken.
Evenmin bevatte het een vergelijking met andere overheidsorganisaties.

Het onderzoek van de klachtdossiers laat wel zien dat de verwerking van ontvangen
stukken kwetsbaar was en dat de registratie van ontvangen reacties geen sluitend en
volledig beeld geeft. De conclusie is daarom dat de brievenadministratie relevante
informatie kan bevatten, maar op zichzelf niet voldoende is om non-respons vast te
stellen. De brievenadministratie kan aantonen dat een standaardbrief administratief
is verzonden, maar niet dat de ouder deze heeft ontvangen. Ook kan uit het ontbreken
van een geregistreerde reactie niet zonder meer worden afgeleid dat de ouder niet
heeft gereageerd. Daarvoor moeten ook het overige dossier en het verhaal van de ouder
worden betrokken.

Vraag 17

Hoe rijmt u uw conclusie dat de brievenadministratie geen antwoordt biedt op de vraag
of ouders in de praktijk wel of niet gedupeerd zijn met uw antwoord op vraag 16, waaruit
blijkt dat de werkwijze en administratie inzake het massale aanvraagproces nog altijd
onveranderd zijn aangezien dit proces goed functioneert? Hoe kunt u tegelijkertijd
stellen dat het proces altijd goed heeft gefunctioneerd én dat ouderverhalen over
het vermeende massale disfunctioneren van dit proces leidend blijven?

Antwoord 17

Zoals ik in mijn eerdere beantwoording in vraag 8 heb benoemd kan een ouder ook met
aanwezigheid van de brievenadministratie nog steeds gedupeerd zijn. Daarnaast wil
ik ook benadrukken dat het proces om te beoordelen of een ouder gedupeerd is complex
is en kan een ouder om andere redenen dan non-respons gedupeerd zijn op basis van
individuele vooringenomenheid, zelfs als non-respons hier door de aanwezigheid van
de brievenadministratie niet meer de reden voor is. Conclusies trekken over de gedupeerdheid
van ouders kan enkel als de gehele integrale beoordeling, inclusief ouderverhaal,
opnieuw wordt gedaan.

De beoordeling door UHT is ook niet gebaseerd op de veronderstelling dat door ouders
verstrekte informatie verloren is gegaan. De beoordeling binnen de hersteloperatie
richt zich op de vraag of de oorspronkelijke stopzetting rechtmatig was. Hierbij wordt
alle informatie uit de systemen van UHT geraadpleegd. Indien niet kan worden vastgesteld
dat een wettelijk vereiste uitvraag heeft plaatsgevonden en een toeslag desondanks
is stopgezet, wordt die stopzetting als onrechtmatig aangemerkt. Een ouderverhaal
is in deze beoordeling nodig om een duiding te geven van de feiten en omstandigheden
van het individuele geval. Dit betekent ook dat UHT alle informatie uit de systemen
gebruikt in de beoordeling. Als UHT op basis van de systemen niet kan aantonen dat
de vereiste uitvraag aan de ouder heeft plaatsgevonden, geldt binnen de hersteloperatie
het uitgangspunt dat bij twijfel in het voordeel van de ouder wordt geoordeeld. Dit
proces is met de brievenadministratie ook niet anders geworden, UHT heeft enkel meer
informatie tot zijn beschikking.

Vraag 18

Waarom neemt u afstand van het genoemde aantal in NRC Handelsblad van mogelijk 20.000
ouders die ten onrechte zijn gecompenseerd, terwijl u tegelijkertijd aangeeft dat
u op basis van het ADR-onderzoek zelf geen beeld heeft van het aantal achteraf onterecht
als gedupeerd aangemerkte personen?

Antwoord 18

Zoals in de brief van 6 februari jl. aan de Kamer is geschreven, wordt geconcludeerd
dat als deze brievenadministratie eerder in de hersteloperatie gebruikt was dit mogelijk
invloed had kunnen hebben op het gesprek met ouders over de vraag of en in welke mate
ouders gedupeerd waren. Echter kunnen er géén conclusies getrokken worden over de
gedupeerdheid van ouders op individueel niveau, dit vergt een volledige herbeoordeling
inclusief ouderverhaal. Aangezien ik deze herbeoordeling niet kan en zal doen, wil
ik ook niet speculeren over aantallen.

Vraag 19

Waarom geeft u in antwoord op vraag 12 over de rechterlijke uitspraak (Kamerstuk 2026Z15264) aan dat de vraag bij hoeveel van de 34.000 ouders die in één toeslagjaar als gedupeerde
zijn aangemerkt op grond van institutioneel vooringenomen handelen sprake was van
gedupeerdheid in het kader van het massale uitvraagproces alleen te beantwoorden is
door dossiers handmatig te beoordelen? Waarom kunnen de toeslagenjaren niet gewoon
naast de brievenadministratie worden gelegd en bent u bereid dit te doen in navolging
van vraag 3?

Antwoord 19

Zoals ik in het antwoord op vragen 1 en 3 heb uitgelegd geeft het leggen van toeslagjaren
van deze ouders naast de brievenadministratie een incomplete beoordeling.

Vraag 20

Erkent u dat standaard werd uitgegaan van institutioneel vooringenomen handelen indien
een ouder aangaf ten onrechte van non-respons beticht te worden? Zo ja, waarom geeft
u dan aan dat «onterechte non-respons» geen zelfstandige gedupeerdheidsgrond is, ook
gelet op het beoordelingskader waarmee gewerkt wordt bij UHT?

Antwoord 20

Nee, UHT gaat niet automatisch uit van een onterechte non-respons. UHT kijkt altijd
naar alle beschikbare feiten en omstandigheden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar
informatie uit de verschillende beschikbare systemen en wordt beoordeeld of aannemelijk
is dat sprake is geweest van een onterechte non-respons.

Vraag 21 en 22

Hoe is de ontdekking van de fysieke dozen met FIOD-dossiers, waarnaar u verwijst in
antwoord op vraag 21 (Kamerstuk 2026Z14866) in zijn werk gegaan?

Wanneer was sprake van de eerste signalen inzake deze dossiers, hoe is hierop geacteerd
en door welke partijen?

Antwoord 21 en 22

De Belastingdienst voert actief beheer van het fysieke archief voor alle dienstonderdelen.
Dit gebeurt volgens een zorgvuldig ingericht proces, waarbij voor ieder aangeboden
archiefstuk wordt vastgesteld welke bewaartermijn op grond van de Archiefwet van toepassing
is. Als onderdeel van het reguliere archiefbeheer heeft de FIOD begin oktober 2025
een aantal strafrechtelijke onderzoeksdossiers van Dienst Toeslagen behandeld. Hierover
heeft de FIOD op 14 oktober 2025 de Chief Record Officer van Dienst Toeslagen geïnformeerd.
In het kader van de Hotspot Toeslagenaffaire heeft de FIOD aangegeven welke dossiers
voor bewaring in aanmerking komen en niet mogen worden vernietigd.1 Deze dossiers zijn uit het archief gehaald, apart gezet en geregistreerd. De dossiers
zijn daarmee veiliggesteld en uitgesloten van vernietiging.

Vraag 23

Wanneer was het bestaan van deze dossiers bij u bekend?

Antwoord 23

Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 21 en 22 heeft de FIOD op 14 oktober 2025
de Chief Record Officer van Dienst Toeslagen geïnformeerd over de bij archiefwerkzaamheden
aangetroffen dossiers en de vaststelling dat deze dossiers op grond van de richtlijnen
voor de Hotspot Toeslagenaffaire bewaard moeten blijven. Op 4 juni 2026 zijn de Staatssecretarissen
in de kantlijn van een overleg over de datakluis mondeling geïnformeerd over het FIOD-archief.
Hoewel bewindspersonen doorgaans niet over regulier archiefbeheer worden bijgepraat,
is dit specifieke onderwerp toen wel kort benoemd, zonder dat er sprake is van een
verband met de datakluis. Het betreffende FIOD-archief staat daarmee los van de datakluis,
evenals de aanpak hieromtrent.

Vraag 24

Betreft het hier dossiers die een (ander) licht (hadden kunnen) werpen op de vraag
of als gedupeerde erkende ouders ook daadwerkelijk gedupeerd zijn? Zo ja, hoe beoordeelt
u het dat deze dossiers kennelijk niet gebruikt zijn voor dit doel en hoe gaan deze
alsnog worden ingezet?

Antwoord 24

De hersteloperatie heeft de afgelopen jaren in uitzonderlijke gevallen gebruik gemaakt
van onderzoeksdossiers van de FIOD. In het geval de FIOD een onderzoek doet, kan dit
relevante informatie bevatten bij het onderzoek naar gedupeerdheid van een ouder door
UHT. De Wet hersteloperatie toeslagen biedt de UHT als daartoe aanleiding is de mogelijkheid
om strafrechtelijke gegevens bij de FIOD en/of het Openbaar Ministerie op te vragen.
De dossiers bij de FIOD blijven volgens de richtlijnen Hotspot Toeslagenaffaire voor
UHT opvraagbaar.

Vraag 25

Welke jaren bestrijken deze dossiers?

Antwoord 25

De dossiers zijn van 2016 en de jaren hiervoor. Verdere specificering vereist dat
de dossiers individueel moeten worden bekeken. De dossiers zijn indien nodig opvraagbaar.
Een onderzoek naar de specifieke jaren van de dossiers is hiervoor niet relevant.

Vraag 26

Bestaat de mogelijkheid dat zich onder de aangetroffen fysieke stukken ook stukken
kunnen bevinden, die aan de PEFD verstrekt hadden moeten worden? Zo nee, hoe kunt
u dit uitsluiten?

Antwoord 26

Het gaat om strafrechtelijke gegevens. Deze gegevens zijn vertrouwelijk en worden
bij uitzondering en slechts als daartoe specifieke aanleiding is gedeeld. Dit is in
het geval van de PEFD niet aan de orde geweest.

Vraag 27

Wie is deze dozen met fysieke dossiers momenteel aan het beoordelen? Gebeurt dit door
een externe partij? Zo nee, waarom is met betrekking tot deze informatiebron geen
externe validatie nodig terwijl dit wel moest gebeuren bij de brievenadministratie
door de ADR?

Antwoord 27

Deze dossiers maken onderdeel uit van het fysieke archief van de FIOD. Het betreft
geen nieuw ontdekt archief, maar bestaande archiefstukken die in het kader van regulier
archiefbeheer en conform de richtlijnen voor de Hotspot Toeslagenaffaire zijn beoordeeld
door informatiespecialisten op vernietiging dan wel bewaring. Tegen die achtergrond
is geen sprake van een afzonderlijk onderzoek of beoordeling door een externe partij.
Deze dossiers mogen alleen gebruikt worden als daar een specifieke aanleiding voor
is bij de hersteloperatie.

Vraag 28

Garandeert u dat niets van deze fysieke dossiers wordt vernietigd zolang niet onomstotelijk
is vastgesteld dat deze niet gebruikt kunnen worden bij het vaststellen van gedupeerdheid
en voordat de Kamer hierover is geïnformeerd? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 28

Zoals benoemd in het antwoord op vragen 21 en 22 worden stukken die onder de richtlijnen
voor de Hotspot Toeslagenaffaire vallen uitgesloten van vernietiging. De betreffende
dossiers zijn juist in het kader van die richtlijnen geïdentificeerd en veiliggesteld.

Vraag 29

Hoe kunt u in antwoord op vraag 5 over de rechterlijke uitspraak op basis van de brievenadministratie
(Kamerstuk 2026Z15264) stellen dat de rechterlijke uitspraak niet inhoudt dat er sprake is van onterecht
aangemerkte gedupeerdheid, terwijl u tegelijkertijd aangeeft dat uit de rechterlijke
uitspraak blijkt dat er geen sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid
richting de moeder?

Antwoord 29

De rechtbank heeft de verzend- en ontvangstbevestiging slechts als bewijs toegelaten
om aan te tonen dat er geen sprake is van onrechtmatige besluiten, onterechte terugvorderingen
of institutionele vooringenomenheid richting de moeder. De civiele rechter komt niet
aan de beoordeling van de mate van gedupeerdheid. Deze vraag is in de zaak dan ook
niet beantwoord en deze vraag zal ook niet door de civiele rechter beantwoord worden.

Zoals eerder benoemd is het beoordelingsproces of een ouder gedupeerd is veel uitgebreider
en complexer dan non-respons en zelfs dan individuele vooringenomenheid. Zonder dat
een ouder opnieuw beoordeeld wordt, inclusief ouderverhaal, kunnen er geen conclusies
getrokken worden over de gedupeerdheid van deze ouder.

Vraag 30

Hoe aannemelijk acht u het dat er in deze zaak sprake is van andere gronden van gedupeerdheid,
die niet door de verdediging aan de orde zijn gesteld? Deelt u de conclusie dat dit
een puur theoretische redenering is?

Antwoord 30

Aangezien de zaak geen betrekking had op de vraag of een ouder al dan niet gedupeerd
is, was dit niet relevant en is dit niet onderzocht. Een ouder kan gedupeerd zijn
op basis van verschillende gronden. Over individuele gevallen kan ik verder geen uitspraak
doen.

Vraag 31 en 32

Wat is de status van het onderzoek naar de bruikbaarheid van de brievenadministratie
bij het verder voorkomen van stapelingsrisico’s in het kader van vervolgregelingen?

Betreft dit onder andere de brede ondersteuning en aanvullende schade? Zo nee, wat
dan wel? Kunt u hier een uitputtend antwoord op geven?

Antwoord 31 en 32

Ik heb onderzocht of het mogelijk was om op alle onderdelen van de hersteloperatie
stapelingsrisico’s te voorkomen. Hieruit bleek dat het niet mogelijk was om de brievenadministratie
breder toe te passen dan op dit moment gebeurt. Alle aanvullende regelingen zijn namelijk
gebaseerd op de Integrale Beoordeling van de gedupeerde aanvrager. Toegang tot aanvullende
regelingen, waaronder brede ondersteuning en aanvullende schadecompensatie, kan enkel
worden ontzegd als uit de Integrale Beoordeling blijkt dat een ouder niet gedupeerd
is. Om hierover conclusies te trekken moet de hele Integrale Beoordeling opnieuw worden
gedaan en zoals ik al meermaals heb gezegd kan en wil ik dit niet doen.

Vraag 33

Kunt u tevens aangeven hoe informatie uit de brievenadministratie praktisch zal worden
ingezet, ook gelet op bijvoorbeeld de rol van gemeenten inzake de brede ondersteuning?

Antwoord 33

De brievenadministratie zal niet breder ingezet worden dan op dit moment het geval
is. Dit gaat dus om de volgende, eerdergenoemde, situaties:

– Integrale Beoordeling: bij nieuwe aanvragen (in het kader van de verschoonbare termijnoverschrijding).

– In specifieke gevallen voor personen die mogelijk recht hebben op de nabestaanderegeling
of ex- toeslagpartnerregeling.

– Bezwaar en beroep: bijvoorbeeld voor de (her)beoordeling van niet toegekende jaren.

– Civiele procedures: wordt voor de hele procedure gebruikt.

Vraag 34

Deelt u het uitgangspunt dat geen cent, vanuit welke regeling in het kader van de
afhandeling van de toeslagenaffaire dan ook, meer mag worden uitgekeerd aan personen,
die voorkomen in de brievenadministratie zonder voorafgaande inhoudelijke check van
deze administratie? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe gaat u dit concreet vormgeven?

Antwoord 34

Ik deel dit uitgangspunt niet. Zoals meermaals benadrukt zegt het voorkomen in de
brievenadministratie niet direct iets over de gedupeerdheid van individuele ouders.

Als blijkt dat ouders niet gedupeerd zijn, worden de aanvullende regelingen stopgezet
en worden de gegevens van deze ouders met gemeenten gedeeld om de brede ondersteuning
stop te zetten.

Vraag 35

Bent u bereid een meldpunt in te stellen waar (al dan niet voormalige) werknemers
van in ieder geval de Belastingdienst, Toeslagen, CAF en de FIOD zich (indien gewenst
anoniem) kunnen melden wanneer zij kennis hebben over informatie, die van belang kan
zijn met betrekking tot de afhandeling van de toeslagenaffaire en die (mogelijk) nog
niet bekend of gebruikt is? Zo nee, waarom niet en welke mogelijkheden om dergelijke
meldingen te doen zijn er dan wel? Zo ja, hoe gaat u dit vormgeven en wilt u de Kamer
hierover nauwgezet informeren?

Antwoord 35

Ik wil onderstrepen dat ik het belangrijk vind dat medewerkers die menen dat relevante
informatie niet wordt betrokken bij de afhandeling van de toeslagenaffaire, dit kunnen
melden. Het huidige meldlandschap: dat bestaat binnen Dienst Toeslagen biedt hiervoor
voldoende ruimte, uit het recente medewerkersonderzoek blijkt ook dat 91% van de medewerkers
weet waar ze met een integriteitskwestie naar toe kunnen.

In de eerste plaats kunnen medewerkers dergelijke signalen bespreken met hun leidinggevende
of, indien zij zich daar niet vrij toe voelen, gebruikmaken van de bestaande interne
of externe meldvoorzieningen. Binnen het Ministerie van Financiën is hier intern ruimte
voor bij Integriteitsonderzoeken Financiën (IF). Bij het IF hebben (voormalig) medewerkers
van heel Financiën (waaronder de uitvoeringsorganisaties Belastingdienst (inclusief
FIOD), Dienst Toeslagen en Douane) de mogelijkheid om desgewenst anoniem melding te
maken van mogelijke integriteitsschendingen of vermoedens van misstanden. De IF publiceert
hier jaarlijks verantwoordingsrapportages over. Daarnaast is er extern ook een meldpunt
voor medewerkers, namelijk de Commissie sociale veiligheid en integriteit. (Voormalig)
medewerkers van heel Financiën kunnen hier hun vragen kwijt, ook als het gaat over
betreffende kwestie.

Gelet op deze bestaande voorzieningen zie ik geen aanleiding om een afzonderlijk meldpunt
in te stellen. Wel vind ik het belangrijk dat (oud-)medewerkers bekend zijn met de
bestaande meldmogelijkheden. Daarom zal ik bezien hoe de bekendheid van deze voorzieningen
eventueel verder kan worden vergroot.

Vraag 36

Wilt u deze vragen beantwoorden voorafgaand aan het plenaire debat over de datakluis?

Antwoord 36

Ja.