Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Goudzwaard over het artikel 'Waarom pakt de politie het misbruik van witte kentekenplaten niet aan?'
Vragen van het lid Goudzwaard (JA21) aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over het artikel «Waarom pakt de politie het misbruik van witte kentekenplaten niet aan?» (ingezonden 16 juni 2026).
Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid), mede namens de Minister van
Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 1 september 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2025–2026, nr. 2493.
Vraag 1
Bent u bekend met het AD-artikel «Waarom pakt de politie het misbruik van witte kentekenplaten
niet aan?»1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat bestuurders van auto’s met een buitenlands kenteken de wegenbelasting,
BPM én APK-verplichtingen ontlopen?
Antwoord 2
In de motorrijtuigenbelasting (hierna: mrb) en de belasting op personenauto's en motorrijwielen
(hierna: bpm) geldt het uitgangspunt dat motorrijtuigen worden belast in de lidstaat
waar de houder zijn gewone verblijfplaats heeft. Personen die hun gewone verblijfplaats
buiten Nederland hebben, zoals toeristen en andere tijdelijke bezoekers, zijn vrijgesteld
van Nederlandse mrb en bpm. Deze vrijstelling vloeit voort uit Richtlijn 83/182/EEG
betreffende belastingvrijstellingen bij tijdelijke invoer van voertuigen.2 Deze richtlijn berust op wederkerigheid tussen de lidstaten. Evenzo betalen Nederlandse
ingezetenen die tijdelijk in een andere lidstaat verblijven in beginsel hun voertuigbelastingen
in Nederland en niet in de lidstaat die zij slechts tijdelijk bezoeken.
Voor de Nederlandse ingezetenen met een voertuig worden in de mrb en bpm twee groepen
onderscheiden. De eerste groep betreft Nederlandse ingezetenen die op grond van de
Wegenverkeerswet 1994 verplicht zijn hun voertuig in het Nederlandse kentekenregister
in te schrijven. Die verplichting geldt voor iedere Nederlandse ingezetene die eigenaar
of houder is van een motorrijtuig.3 Voor deze groep wordt de mrb automatisch geheven van degene op wiens naam het voertuig
in het kentekenregister is geregistreerd.
De tweede groep betreft Nederlandse ingezetenen die gebruik maken van een in het buitenland
geregistreerd voertuig dat eigendom is van een in het buitenland woonachtige of gevestigde
persoon. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan een buitenlandse huurauto of
leaseauto, een voertuig van een buitenlandse werkgever of een voertuig dat ter beschikking
is gesteld door een in het buitenland wonende eigenaar. Deze voertuigen zijn uitgezonderd
van de Nederlandse kentekenregistratieplicht omdat zij zich bevinden in het zogenoemde
«internationaal verkeer».4 Het gebruik van deze voertuigen is in Nederland niet aan een wettelijke termijn gebonden.
Voor deze groep wordt de mrb en bpm geheven van degene die het motorrijtuig met buitenlands
kenteken feitelijk gebruikt op de Nederlandse weg. De belastingaangifte daarvoor moet
worden gedaan voorafgaand aan het gebruik van de Nederlandse weg.
Het is dus niet juist dat bestuurders van voertuigen met een buitenlands kenteken
de mrb en bpm ontlopen. Wel is de handhaving van de verplichtingen voor de tweede
groep complexer dan bij voertuigen die zijn opgenomen in het Nederlandse kentekenregister.
Bij voertuigen met een Nederlands kenteken zijn de houder, het voertuig en het moment
waarop de belastingplicht ontstaat rechtstreeks bekend uit het kentekenregister. Bij
voertuigen met een buitenlands kenteken ontbreken deze gegevens. Als de belastingplichtige
niet zelfstandig aangifte heeft gedaan, moet de belastinginspecteur vaststellen dat
deze persoon het voertuig feitelijk ter beschikking heeft, dat gebruik wordt gemaakt
van de Nederlandse weg en dat geen vrijstelling van toepassing is. Juist het vaststellen
van deze feiten maakt de handhaving aanzienlijk arbeidsintensiever.
In dit verband wordt opgemerkt dat voor een voertuig met een buitenlands kenteken
doorgaans motorrijtuigenbelasting is verschuldigd in de lidstaat waar het voertuig
is geregistreerd. De veronderstelling dat met een buitenlands kenteken in het geheel
geen belasting wordt betaald, is daarom onjuist. De potentiële fiscale voordelen van
een buitenlands kenteken moeten in dat licht worden bezien. Bovendien kan het rijden
met een buitenlands kenteken, als gevolg van het ontbreken van harmonisatie van de
motorrijtuigenbelasting binnen de Europese Unie, leiden tot een dubbele fiscale last.
Afhankelijk van de wijze waarop de verschillende lidstaten hun motorrijtuigenbelasting
vormgeven, kan de heffing van motorrijtuigenbelasting in Nederland ertoe leiden dat
voor hetzelfde voertuig tweemaal een belastingdruk ontstaat: in Nederland en in de
lidstaat van registratie. Dergelijke situaties van dubbele belasting zijn, bij gebrek
aan harmonisatie op Unieniveau, niet in strijd met het Unierecht.
Voor wat betreft voertuigen uit andere EU-lidstaten ontlopen deze de APK-plicht niet.
Deze auto’s hebben namelijk een APK-plicht in het land van registratie. Elke lidstaat
ziet erop toe dat voertuigen die in die lidstaat zijn geregistreerd, periodiek worden
gekeurd door erkende controlecentra in die lidstaat. De minimale keuringsfrequentie
is Europees vastgelegd.
Vraag 3
Hoeveel boetes zijn de afgelopen vijf jaar uitgeschreven met betrekking tot voertuigen
die te lang zijn blijven rijden met een buitenlands kenteken?
Antwoord 3
Het gaat hier om kentekenhouders met een buitenlands kenteken die Nederlands ingezetene
zijn. Zij maken dus deel uit van de eerste groep zoals benoemd in het antwoord op
vraag 2. In principe moet iemand zijn kenteken omzetten als hij of zij in Nederland
komt wonen. Voor het strafrecht wordt, net als bij het omwisselen van een rijbewijs,
aangesloten bij 185 dagen in Nederland geregistreerd of dat op een andere manier kan
worden gereconstrueerd dat iemand al langer dan 185 dagen in Nederland woont. De reden
hiervoor is dat op een andere manier niet kan worden aangetoond dat de betrokkene
hier zijn of haar gewone verblijfplaats heeft en dan kan aangeven dat hij of zij nog
steeds op en neer rijdt naar het land waar het voertuig vandaan komt en onder de uitzondering
van het internationaal verkeer valt.
Onderstaande tabel bevat het aantal boetes van de feitcode waar het niet tijdig omzetten
van een in het buitenland geregistreerd voertuig en het rijden met een Nederlands
voertuig zonder geldig kenteken onder valt. Deze categorieën kunnen niet gesplitst
worden. Kanttekening hierbij is dus dat de feitcode van de boete ziet op meer overtredingen
dan alleen de overtreding voor het niet tijdig omzetten van een in het buitenland
geregistreerd voertuig. Daarmee zijn onderstaande aantallen hoger dan het daadwerkelijke
aantal feiten dat te lang is blijven rijden met een buitenlands kenteken.
Jaar
2021
2022
2023
2024
2025
Aantallen
3.067
3.428
1.811
7.677
4.259
Vraag 4 en 5
Heeft u zicht op het aantal langdurig in Nederland verblijvende arbeidsmigranten die
niet geregistreerd staan in de Basisregistratie Personen?
Gelet op het feit dat volgens het rapport «Onderzoek opgave arbeidsmigratie in de
provincie Zuid-Holland» het aantal niet geregistreerde arbeidsmigranten maar liefst
47% van het totaal zou kunnen zijn: is deze verhouding indicatief voor Nederland an
sich?5
Antwoord 4 en 5
Onderzoek opgave arbeidsmigratie in de provincie Zuid-Holland
De 47% uit het aangehaalde onderzoek6 betreft een schatting van het aantal niet-geregistreerde migranten uit Midden- en
Oost-Europa in 2009–2010 en stamt uit een tijd waarin de huidige Basisregistratie
Personen (hierna: BRP) nog niet bestond. Het gaat hierbij om personen die destijds
niet voorkwamen in de registers van de GBA (Gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens,
met gegevens over inwoners van Nederland en uit Nederland geëmigreerden) en het UWV.
Dus nee, deze verhouding is niet indicatie voor Nederland an sich. De wet BRP trad
op 6 januari 2014 in werking en pas toen openden de RNI-loketten (Registratie Niet-Ingezetenen)
waar niet-ingezetenen zich kunnen laten registreren in de BRP. Uitgifte van identificerende
nummers aan niet-ingezetenen verliep voor die tijd via de Belastingdienst en was niet
gekoppeld aan de BRP (destijds nog GBA).
Huidige BRP-stelsel
Als we kijken naar het huidige BRP-stelsel zien we het volgende. Arbeidsmigranten
schrijven zich over het algemeen in de BRP in als ingezetene of niet-ingezetene. Arbeidsmigranten
die zich niet registeren, hebben geen BSN en betalen daarom het anoniementarief van
52% over hun salaris. Dit is een sterke financiële prikkel om in te schrijven.
Inzicht in arbeidsmigranten niet geregistreerd in BRP
Naar verwachting schrijft een gedeelte van de groep EU-gedetacheerden en arbeidsmigranten
die illegaal of zwart werkt zich in het geheel niet in de BRP in als ingezetene of
niet-ingezetene, omdat zij het BSN niet gebruiken voor werk. Hoe groot de groep exact
is die zich niet inschrijft, is onbekend.
Inzicht in arbeidsmigranten ingeschreven als niet-ingezetene in BRP
Bij langdurig verblijf in Nederland is de arbeidsmigrant verplicht zich als ingezetene
te laten registreren.7 Dat gebeurt niet altijd, onder meer door illegale huisvesting, een gebrek aan kennis
of omdat arbeidsmigranten dit zelf niet willen.8 In 2024 stonden 236.400 werkende EU-burgers (excl. Nederlanders) als niet-ingezetene
in de BRP geregistreerd.
Een deel daarvan is terecht: het gaat onder meer om grenswerkers die in het buitenland
wonen en om seizoenswerkers die kort in Nederland zijn en daarom is inschrijving als
ingezetene niet vereist. Van deze groep werken zo’n 63.000 EU-burgers langer dan zes
maanden aaneengesloten in Nederland, terwijl zij niet in Duitsland of België wonen
(dit sluit grenswerkers uit). Zij hadden zich daarom vermoedelijk als ingezetene moeten
inschrijven en zijn dus onjuist geregistreerd. Mogelijk is deze groep groter. Afgezet
tegen de in totaal 728.600 EU-burgers die eind 2024 in Nederland werkten, gaat het
om ten minste 8,6%. Het is belangrijk om hierbij te benoemen dat aantallen en percentages
sterk afhankelijk zijn van de gehanteerde definitie van «de arbeidsmigrant.»
Het kabinet vindt het zicht op arbeidsmigranten essentieel. Daarom werkt de Staatssecretaris
van BZK samen met de Minister van SZW aan een breed pakket aan maatregelen om de registratie
van arbeidsmigranten in de BRP te verbeteren.9
Vraag 6
Welke criteria worden gebruikt om vast te stellen of er bij een auto sprake is van
«duurzaam gebruik» in Nederland, waarbij een Nederlands kenteken verplicht is?
Antwoord 6
Duurzaam gebruik wordt in de Wegenverkeerswet 1994 niet gebruikt om te bepalen of
iemand een Nederlands kenteken aan moet vragen. Om vast te stellen of iemand een Nederlands
kenteken nodig heeft, of dat een uitzondering geldt, is de vraag of een voertuig zich
in het internationale verkeer bevindt. Volgens het Verdrag inzake wegverkeer bevindt
een voertuig zich in het internationale verkeer in Nederland wanneer een voertuig:
• eigendom is van een partij, die gewoonlijk zijn woonplaats of plaats van vestiging
heeft in het buitenland;
• niet in Nederland is ingeschreven; en
• het tijdelijk in Nederland is ingevoerd.
Cruciaal in deze definitie is wat het betekent waar iemand «gewoonlijk» zijn woonplaats
heeft. Er moet dus worden aangetoond dat iemand in Nederland woonachtig is. Daarvoor
kunnen de criteria worden gebruikt zoals BRP-registratie, waar iemand woont, waar
iemand werkt, waar zijn gezin woont, hoe vaak iemand naar het buitenland gaat en of
diegene daar nog een huis heeft.
Vraag 7
In hoeverre is handhaving op «duurzaam gebruik» realistisch aangezien het langdurig,
individueel, anderszins onopvallend gedrag betreft?
Antwoord 7
Het is inderdaad moeilijk aan te tonen dat iemand in Nederland woonachtig is. Dat
zal vooral moeten blijken uit het verhoor van de verdachte. Iemand hoeft pas zijn
kenteken om te wisselen als hij in Nederland woonachtig is, maar hier zijn geen harde
handvatten voor waarop de handhavers kunnen acteren. Er zal dus per geval moeten worden
gereconstrueerd aan de hand van de informatie die de handhavers hebben.
Vraag 8
In hoeverre wordt handhaving bemoeilijkt door het feit dat voertuigregistratie, fiscale
afhandeling en de signalering van overtredingen allemaal bij andere instanties liggen?
Antwoord 8
Het is met name complex om duidelijk te krijgen of een bestuurder in overtreding is.
Dit moet per casus aangetoond worden door de betrokken instanties. Bij een staandehouding
van een bestuurder van een voertuig met buitenlands kenteken op de Nederlandse weg
door de politie, kan door de politie niet eenvoudig worden vastgesteld of de bestuurder
voldoet aan alle wettelijke verplichtingen. De politie moet vaststellen of (1) de
bestuurder feitelijk woonachtig is in Nederland (2) het voertuig zich rechtmatig in
het internationaal verkeer bevindt of dat een Nederlands kenteken moet worden gevoerd
en (3) of de verschuldigde belastingen zijn voldaan dan wel dat een fiscale vrijstelling
van toepassing is. Deze aspecten vragen om nauwe samenwerking met betrokken instanties
en zijn arbeidsintensief en bewerkelijk.
Vraag 9
Bij wie ligt de bewijslast bij een mogelijke overtreding? Wanneer is het aannemelijk
genoeg dat er sprake is van een voertuig met «duurzaam gebruik» om te handhaven op
het kenteken?
Antwoord 9
In het strafrecht ligt de bewijslast bij politie en OM. Iemand is onschuldig totdat
het tegendeel is bewezen. Er moet worden aangetoond dat iemand zijn kenteken had moeten
omwisselen, omdat hij in Nederland woonachtig is.
Vraag 10
Heeft u zicht op hoeveel geld de overheid misloopt door gebrekkige handhaving wat
betreft het langdurig gebruik van buitenlandse kentekens
Antwoord 10
Er zijn in de systemen van de Belastingdienst geen gegevens beschikbaar waarmee de
omvang van eventuele misgelopen belastinginkomsten als gevolg van het gebruik van
buitenlandse kentekens kan worden vastgesteld. Wel zijn de volgende gegevens beschikbaar.
De motorrijtuigenbelasting
In de periode 1 januari 2022 tot en met 25 juni 2026 zijn er 18.122 aangiften bij
de Belastingdienst opgevoerd voor motorrijtuigen met buitenlandse kentekens. In deze
periode zijn er ook 11.957 beëindigd, bijvoorbeeld omdat het motorrijtuig inmiddels
een Nederlands kenteken heeft of niet meer in Nederland gebruik maakt van de weg.
Op 25 juni 2026 zijn er 6.156 lopende aangiften voor de motorrijtuigenbelasting voor
motorrijtuigen met buitenlandse kentekens.
De belasting van personenauto’s en motorrijwielen
Het aantal aangiften voor de belasting van personenauto’s en motorrijwielen ziet er
als volgt uit:
Jaar
Aantal aangiften
2022
582
2023
559
2024
520
2025
479
2026 (tot 18 mei)
230
Het aantal signalen van onrechtmatig gebruik van de weg
In de volgende tabel staat het aantal signalen dat de Belastingdienst heeft ontvangen
sinds 2022 omtrent het gebruik van de Nederlandse weg door Nederlandse ingezetenen
met een motorrijtuig met buitenlands kenteken, waarbij geen aangifte voor bpm of mrb
is gedaan.
Signalen BPM/MRB
Categorie
2022
2023
2024
2025
Eindtotaal
BPM
1.627
2.265
2.125
1.913
7.930
MRB
1.344
1.905
1.793
1.605
6.647
Vraag 11
Is het mogelijk de handhavingsketen te stroomlijnen zonder extra administratieve lasten
te creëren voor zowel bedrijven als overheidsinstanties?
Antwoord 11
In zowel het straf- als het bestuursrecht zal de handhaving en de bewijsbaarheid van
de overtreding lastig blijven. Het is, zoals eerder benoemd, namelijk lastig om aan
te tonen of iemand in Nederland woont of niet.
Vraag 12
In hoeverre ziet u kansen om met ANPR-systemen en (bestaande) verkeerscamera’s signalering
en dus handhaving te vereenvoudigen?
Antwoord 12
Het probleem zit hem niet in de handhaving en inzet van ANPR, maar op het kunnen aantonen
dat iemand een Nederlands kenteken had moeten hebben. Daarom zullen de ministeries
van IenW en Financiën, samen met het Ministerie van JenV en de betrokken ketenpartners,
verkennen wat er nodig is om de handhaving te vereenvoudigen.».
Vraag 13
Bent u bekend met het plan «Zo werkt arbeidsmigratie voor iedereen»?10
Antwoord 13
Ja.
Vraag 14
Bent u bereid om uitvoering te geven aan het eerste punt onder hoofdstuk 2.1 waar
gevraagd wordt om een dekkend registratiesysteem voor arbeidsmigranten, gekoppeld
aan het BRP?
Antwoord 14
Dit kabinet zet in op een brede set aan maatregelen om de registratie van arbeidsmigranten
te verbeteren en zo te zorgen voor een dekkend registratiesysteem. In de kamerbrief
van 9 september 2025 is uw kamer geïnformeerd over de laatste stand van zaken omtrent
de aanpak voor verbetering van de registratie van arbeidsmigranten.11 Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de registratie door het Ministerie van BZK
en het Ministerie van SZW. Het registreren van contactgegevens en tijdelijke verblijfsadressen
in Nederland van niet-ingezetenen is een belangrijke maatregel om deze ongewenste
situatie aan te pakken. Daarnaast wordt onder meer een bevorderings-, vergewis- en
(optionele) meldplicht geïntroduceerd voor uitleners, met als beoogde inwerkingtreding
1 januari 2027.
Vraag 15
Bent u het met ons eens dat een dergelijk systeem zou kunnen helpen bij de handhaving
rondom het «duurzaam gebruik» van auto’s in Nederland die desondanks met een buitenlands
kenteken blijven rijden?
Antwoord 15
Het is van belang dat iedereen die in Nederland woont in het BRP staat ingeschreven,
zodat ze aangesproken kunnen worden op het registreren van hun voertuig in Nederland.
Als je beter zicht hebt op wie in Nederland woont, draagt dat hieraan bij.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
D.M. van Weel, minister van Justitie en Veiligheid -
Mede namens
V.P.G. Karremans, minister van Infrastructuur en Waterstaat