Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Podt over de beelden van Nederlandse fokkers die geweld tonen tegen konijnen

Antwoord van Staatssecretaris Erkens (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)
(ontvangen 31 augustus 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026,
nr. 2565.

Vraag 1

Wat is er sinds de eerdere beelden van misstanden in de konijnenfokkerij in 2019 en
2023 concreet gedaan om dit soort mishandelingen te voorkomen en stevig in te grijpen
bij bedrijven waar dit plaatsvindt? Welke concrete straffen zijn er destijds opgelegd
aan bedrijven en medewerkers?1

Antwoord 1

De beelden zijn schokkend en op deze manier mag nooit met dieren omgegaan worden.
De houder van de dieren draagt te allen tijde verantwoordelijk voor mishandeling of
ander dierenleed dat wordt veroorzaakt en dient dit te voorkomen.

Bij de naleefmeting in de periode 2015–2017 zijn 45 bedrijven met konijnen geïnspecteerd.
Bij 15 bedrijven zijn overtredingen geconstateerd zoals het niet aanwezig hebben van
knaagmateriaal, een te lage lichtintensiteit of het ontbreken van plateaus. Hiervoor
zijn schriftelijke en mondelinge waarschuwingen gegeven. Bij de laatste naleefmeting
in 2021/20222 zijn bij vijf van de 17 geïnspecteerde bedrijven overtredingen geconstateerd. Hiervoor
zijn vijf schriftelijke waarschuwingen opgemaakt. In vier gevallen is tevens een maatregel
ten behoeve van herstel opgelegd. Overtredingen die zijn geconstateerd hadden betrekking
op huisvesting, het niet hanteren van een dag- en nachtritme of het niet (correct)
bijhouden van het uitvalspercentage.

Vraag 2

Welke concrete afspraken zijn er naar aanleiding van eerdere misstanden met de sector
gemaakt?

Antwoord 2

De sector heeft zelf een plan van aanpak huisvesting opgesteld waarover uw Kamer 14 april
2022 is geïnformeerd (Kamerstuk 28 286, nr. 1255). Dit plan bevat een viertal onderdelen op het gebied van huisvesting die bijdragen
aan het verbeteren van dierenwelzijn voor alle konijnen gehouden voor productie, namelijk:
I. (stal)klimaat en calamiteiten, II. omgevingsverrijking, III. comfort voor opfokvoedsters
en IV. leefruimte voor zowel vleeskonijnen als voedsters. Via dit plan van aanpak
verplichten de houders zich om in de loop naar 2030 te voldoen aan bovenwettelijke
huisvestingsvereisten. Eind 2025 dient elke konijnenhouder minimaal de helft van het
totaal aantal punten behaald te hebben. De borging hiervan verloopt via het private
kwaliteitssysteem.

Vraag 3

Hoe is het mogelijk dat Animal Rights constateert dat deze misstanden nu weer bij
álle zestien gefilmde fokkers plaatsvinden?

Antwoord 3

Ik constateer dat sommigen zich kennelijk vrij voelen om op deze manier met dieren
om te gaan als er geen toezichthouder in de buurt is. Dat is verontrustend en onbegrijpelijk.

Momenteel is de LTO aan zet om uitvoering te geven aan het door de sector en onafhankelijke
kwartiermaker te maken verbeterplan dat uiterlijk in oktober 2026 door hen opgesteld
en vastgesteld moet zijn. Hierin moet worden aangegeven hoe zij structurele verbetering
tijdens het vangen en laden wil realiseren. Op basis van dit plan en de uitvoering
hiervan zal ik bezien welke vervolgstappen nodig zijn en zal ik de Kamer uiterlijk
eind van dit jaar informeren.

Daarnaast werk ik, zoals ik uw Kamer heb geïnformeerd (Kamerstuk 28 286, nr. Nr. 1394), aan een AMvB voor een dierwaardige veehouderij die na de zomer aan het parlement
zal worden voorgehangen. De focus in de AMvB die reeds wordt opgesteld ligt bij de
grotere sectoren (varkens, runderen en pluimvee), maar op termijn zullen ook de overige
sectoren, waaronder de konijnensector, worden betrokken.

Vraag 4

Zou u, gezien de schaal en het steeds opnieuw terugkeren van deze misstanden nog spreken
van incidenten of gaat het hier over structurele misstanden in een sector waar maar
weinig lijkt te verbeteren?

Antwoord 4

De beelden uit 2019 en 2023 toonden het houden van de dieren op het primaire bedrijf
en niet, zoals op de recente beelden, het vangen, laden en doden van konijnen.

Het onderzoek van de recente beelden loopt nog. Dit gaat om zowel het beoordelen van
authenticiteit door NVWA-IOD als het onderzoeken van het materiaal op overtredingen.
De beelden die de NVWA tot nu toe heeft bekeken, wijzen op structurele en zeer ernstige
overtredingen in het omgaan met dieren. Indien wordt vastgesteld dat er sprake is
van dierenmishandeling, zal dit strafrechtelijk worden vervolgd.

Vraag 5

Welke stappen zijn er inmiddels genomen naar aanleiding van deze beelden?

Antwoord 5

Zie het antwoord op uw derde vraag. De harde schijf met beelden is overgedragen aan
de NVWA. Het gaat om een grote hoeveelheid beeldmateriaal.

Daarnaast heeft een gesprek met LVVN, NVWA en de konijnensector plaatsgevonden op
16 juli jl. Tijdens dit gesprek zijn afspraken gemaakt hoe de sector LVVN en de NVWA
op de hoogte houdt over de voortgang van het verbetertraject. Zo is onder andere afgesproken
dat het door een onafhankelijke kwartiermaker en de sector te maken verbeterplan uiterlijk
in oktober 2026 door hen opgesteld en vastgesteld moet zijn. Op basis van dit plan
en de uitvoering hiervan zal ik bezien welke vervolgstappen nodig zijn en zal ik de
Kamer eind van dit jaar informeren.

Vraag 6

Klopt het dat in Vlaanderen bij soortgelijke misstanden veel steviger is ingegrepen?
Waarom is dit en wat is er in Nederland meer mogelijk?

Antwoord 6

De Vlaamse autoriteit geeft aan dat dit om een specifiek geval in 2023 gaat. Animal
Rights heeft daar een konijnenhouderij gefilmd. Naar aanleiding hiervan heeft een
inspectie door de Vlaamse autoriteit plaatsgevonden. Tijdens de inspectie is een aantal
overtredingen van de in Vlaanderen geldende regelgeving vastgesteld, het zogenoemde
«Besluit van de Vlaamse regering van 19 december 2020 betreffende het welzijn van
konijnen in fokkerijen». Voor deze overtredingen is een proces verbaal opgemaakt.
De rechter heeft hier toen vrij streng op geoordeeld, aldus de Vlaamse autoriteit.
De twee zaakvoerders kregen elk afzonderlijk een boete van 8.000 euro, waarvan 6.000
euro met uitstel. Hun vennootschap moest 20.000 euro betalen, waarvan 8.000 euro met
uitstel.

In Nederland kan de NVWA zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk optreden met
het daarbij behorende instrumentarium.

Vraag 7

Welke conclusies trekt u uit deze beelden ten aanzien van de noodzaak tot veel strenger
optreden, nut en noodzaak van afspraken met deze sector als het blijkbaar steeds op
deze schaal misgaat en de toekomst van deze sector in Nederland?

Antwoord 7

De beelden die de NVWA tot nu toe heeft bekeken, wijzen op structurele en zeer ernstige
overtredingen in het omgaan met dieren. Indien wordt vastgesteld dat er sprake is
van dierenmishandeling, zal dit strafrechtelijk worden vervolgd.

Daarnaast is de LTO aan zet om uitvoering te geven aan het verbeterplan dat door de
sector en de onafhankelijke kwartiermaker uiterlijk in oktober 2026 door hen opgesteld
en vastgesteld moet zijn. Hierin moet worden aangegeven hoe zij structurele verbetering
tijdens het vangen en laden willen realiseren. Op basis van dit plan en de uitvoering
hiervan zal ik bezien welke vervolgstappen nodig zijn en zal ik de Kamer eind dit
jaar informeren.

Aanvullend staat voor 2027 opnieuw een naleefmeting gepland op de wijze waarop vleeskonijnen
worden gehouden. De uitkomsten van deze inspecties worden betrokken bij de beoordeling
voor eventuele noodzaak van aanvullend toezicht. Daarnaast wordt momenteel toezicht
ingericht op het vangen en laden van konijnen.