Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Mathlouti over de bosbranden in Frankrijk, Spanje en Italië de vraag om hulp

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 28 augustus 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2677.

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de berichtgeving dat Frankrijk de Europese Unie om hulp
heeft gevraagd bij de bestrijding van de natuurbranden en dat ook Spanje en delen
van Italië te maken hebben met ernstige natuurbranden?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hebben Frankrijk, Spanje of Italië inmiddels een verzoek om internationale of Europese
bijstand gedaan? Zo ja, welke verzoeken zijn gedaan en welke rol speelt Nederland
daarin?

Antwoord 2

Frankrijk en Spanje hebben een beroep gedaan op het Uniemechanisme voor Civiele Bescherming
(Union Civil Protection Mechanism; UCPM). Frankrijk activeerde het mechanisme op 23 juli 2026 en verzocht om ondersteuning
vanuit de lucht bij de bestrijding van natuurbranden. Spanje activeerde het mechanisme
op 24 juli 2026 en verzocht om ondersteuning op de grond en vanuit de lucht. Italië
had ten tijde van de berichtgeving nog geen beroep gedaan op UCPM.

Het Nationaal Crisiscentrum (NCC), onderdeel van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding
en Veiligheid (NCTV) binnen het Ministerie van Justitie en Veiligheid, fungeert als
Single-Point-of-Contactvoor het Europese Emergency Response Coordination Centre (ERCC). Via het ERCC ontvangt
het NCC alle bijstandsaanvragen die voortkomen uit het UCPM en coördineert de beoordeling
daarvan met de betrokken Nederlandse partners. Naar aanleiding van de verzoeken van
Frankrijk en Spanje heeft Nederland geen aanvullende capaciteit aangeboden. Vanwege
het verhoogde natuurbrandrisico in Nederland moest voldoende specialistische capaciteit
beschikbaar blijven voor de nationale paraatheid.

Vraag 3

Is Nederland bereid om, indien daarom wordt verzocht, bij te dragen aan de bestrijding
van de natuurbranden in Frankrijk, Spanje of Italië? Zo ja, welke inzet kan Nederland
daarbij leveren?

Antwoord 3

Ja, Nederland is bereid vanuit Europese solidariteit via het UCPM, bij te dragen aan
de bestrijding van natuurbranden in het buitenland, wanneer de omstandigheden dat
toelaten. Ieder verzoek wordt beoordeeld naar welke capaciteit wordt gevraagd, of
het beschikbare personeel en materieel geschikt en veilig inzetbaar zijn, wat de gevolgen
zijn voor de Nederlandse paraatheid en hoelang de inzet naar verwachting zal duren.

Verder zijn Italië, Frankrijk of Spanje betrokken als host-country bij het Europese pre-positioning programme. Tijdens dit programma hebben brandweerdiensten uit andere Europese lidstaten de
mogelijkheid hun personeel ervaring op te laten doen in respectievelijk Italië, Frankrijk
of Spanje ten behoeve van de natuurbrandbestrijding.

Los van het eerdergenoemde Spaanse bijstandsverzoek zijn er dit jaar in totaal veertig
Nederlandse brandweermensen ingezet in Catalonië in verband met het pre-positioning programme. Tijdens deze internationale trainingsmissie draaide Nederlandse brandweermensen
mee met hun Spaanse collega’s. Daarbij ondersteunde zij de lokale natuurbrandbestrijding
en deden tegelijkertijd kennis en ervaring op die ook in Nederland kan worden benut.

Vraag 4

Heeft het kabinet hierover inmiddels contact met de betrokken landen of met de Europese
Unie? Zo ja, wat is de stand van zaken?

Antwoord 4

Nederland staat voortdurend via het NCC in nauw contact met het ERCC over de ontwikkeling
van natuurbranden, bijstandsverzoeken en de door lidstaten aangeboden capaciteit.
Via deze Europese structuur vindt ook de afstemming met de betrokken landen plaats.

Deze verzoeken van Frankrijk en Spanje zijn met de relevante Nederlandse partners
beoordeeld. Als bovengenoemd kon Nederland ten aanzien van deze bijstandsverzoeken
geen aanvullende capaciteit aanbieden, omdat vanwege het verhoogde natuurbrandrisico
voldoende specialistisch personeel en materieel beschikbaar moest blijven voor de
nationale paraatheid.

Vraag 5

Beschikt Nederland op dit moment over voldoende capaciteit om, indien nodig, bijstand
te verlenen aan andere Europese landen zonder dat dit ten koste gaat van de nationale
paraatheid?

Antwoord 5

Nee, Nederland beschikt niet het hele jaar door over voldoende specialistische capaciteit
voor natuurbrandbestrijding om andere Europese landen bijstand te kunnen verlenen.
Dit was ook het geval ten tijde van de bijstandsaanvragen uit Spanje en Frankrijk.
Vanwege het verhoogde natuurbrandrisico moest voldoende personeel en materieel beschikbaar
blijven voor de bestrijding van mogelijke natuurbranden in Nederland. Dit betekent
niet dat Nederland in algemene zin over onvoldoende brandweercapaciteit beschikte
ten tijde van de bijstandsaanvragen. De beperking betreft specifiek de specialistische
capaciteit die nodig was voor de bestrijding van binnenlandse natuurbranden.

Daarnaast zijn de Nederlandse specialistische natuurbrandteams niet volledig ingericht
volgens de richtlijnen die gelden voor bestrijdingsmodules binnen het UCPM. Hierdoor
sluiten de samenstelling, werkwijze en uitrusting van deze teams nog niet optimaal
aan op die van andere Europese landen. Dit beperkt de snelheid en effectiviteit waarmee
Nederland dergelijke teams internationaal kan aanbieden en inzetten. De landelijk
en internationaal inzetbare specialistische capaciteit en het verbeteren van de aansluiting
op de Europese richtlijnen zijn daarom belangrijke aandachtspunten.

Vraag 6

In hoeverre is Nederland, mede gelet op de steeds grotere risico's op natuurbranden
in Europa, beter voorbereid op een periode van aanhoudende droogte en natuurbranden
dan enkele jaren geleden? Welke maatregelen zijn daarvoor genomen?

Antwoord 6

Het risico op natuurbranden neemt in Europa toe, ook in Nederland. Door hogere temperaturen
en langdurige droogte kunnen natuurbranden vaker ontstaan, zich sneller verspreiden
en moeilijker te bestrijden zijn. De recente natuurbranden in onder meer Spanje, Frankrijk
en Griekenland onderstrepen deze ontwikkeling, evenals de natuurbranden die dit voorjaar
in Nederland hebben plaatsgevonden en recent in Limburg. Het kabinet neemt deze risico’s
zeer serieus en zet zich in om de weerbaarheid van Nederland tegen natuurbranden te
vergroten. In dit verband verwijs ik naar de brief die de Minister van Landbouw, Visserij,
Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) afgelopen mei mede namens mij aan de Tweede Kamer
heeft gestuurd (Kamerstuk 30 821, nr. 336). Zo wordt er geïnvesteerd in risicobeperkende maatregelen, wordt gewerkt aan de
verankering van risicobeheersing in de Omgevingswet en het oprichten van een nationaal
centrum voor natuurbrandbeheersing.

Afgelopen jaar is het Landelijk Crisisplan Natuurbranden vastgesteld (Kamerstuk 30 821, nr. 277). Dit plan verduidelijkt de verantwoordelijkheden, samenwerking en opschalingsstructuren
bij grootschalige natuurbranden. Er wordt ook gekeken naar de operationele voorbereiding
op de bestrijding van grootschalige natuurbranden. Het scenario van meerdere gelijktijdige
natuurbranden maakt deel uit van het landelijk risicoprofiel en het landelijk dekkingsplan
voor de brandweerzorg waaraan wordt gewerkt. De bestuurlijke besluitvorming over het
landelijke dekkingsplan vindt later dit jaar plaats. Daarbij wordt onder meer gekeken
naar de bovenregionale samenwerking, de beschikbaarheid en inzetbaarheid van specialistische
teams en het gezamenlijk opleiden, trainen en oefenen.

Zoals uit het antwoord op de vorige vraag blijkt, kent de specialistische capaciteit
nog beperkingen wanneer gelijktijdig een verhoogd natuurbrandrisico in Nederland en
in het buitenland bestaat. Deze aspecten worden betrokken bij de verdere ontwikkeling
van de Nederlandse natuurbrandbestrijding. De inzet is erop gericht Nederland beter
in staat te stellen meerdere grootschalige natuurbranden effectief te bestrijden en,
wanneer de omstandigheden dat toelaten, bijstand aan andere Europese landen te verlenen.