Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Markuszower over "Onmacht of onkunde? Waarom het maar niet lukt onrust Ter Apel te beteugelen"

Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 28 augustus 2026)Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2645

Vraag 1

Bent u bekend met dit bericht?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Erkent u dat er in Ter Apel al jaren structureel zware delicten worden gepleegd –
intimidatie, bedreiging, diefstal, geweldpleging, drugshandel – en dat daar vrijwel
niemand voor wordt opgepakt of vervolgd?

Antwoord 2

Al langere tijd is in Ter Apel sprake van een aanhoudende overlastproblematiek. Uitgangspunt
is dat bij strafbare feiten normerend wordt opgetreden. In de eerste twee weken van
juli zijn elf aanhoudingen verricht in relatie tot het plegen van strafbare feiten
op en rond het voorterrein van de COA-locatie in Ter Apel.

Vraag 3 en 4

Deelt u de opvatting dat de norm keihard moet zijn: direct aanhouden, fors hogere
straffen eisen en uitzitten, en na de straf altijd en zonder uitzondering uitzetten?
Zo nee, waarom niet?

Bent u bereid de politie op te dragen iedere asielmigrant die overlast pleegt of de
wet overtreedt ter plekke op te pakken en vast te zetten, en na de straf voor altijd
uit te zetten? Zo nee, waarom accepteert u dat deze feiten ongestraft blijven?

Antwoord 3 en 4

Uitgangspunt is dat bij strafbare feiten normerend wordt opgetreden. Op het voorterrein
van het aanmeldcentrum in Ter Apel gaat de politie over tot een aanhouding bij constatering
van strafbare feiten en/of verstoring van de openbare orde. Het Openbaar Ministerie
kan ten aanzien van asielzoekers die strafbare feiten plegen, inzetten op lik-op-stuk.
Denk daarbij aan de inzet van (super)snelrecht en directe tenuitvoerlegging van de
sanctie (vaak een gevangenisstraf). Of dit in een concreet geval mogelijk is hangt
af van de omstandigheden en is aan de officier van justitie en de rechter.

De inzet van de vreemdelingenketen is erop gericht om de asielprocedures van overlastgevers
snel- en slagvaardig af te doen, waarbij de IND na een (onherroepelijke) veroordeling
altijd beziet of intrekking of weigering van een asielvergunning mogelijk is, en de
DTenV direct na afwijzing voortvarend inzet op terugkeer naar land van herkomst of
overdracht naar de verantwoordelijke lidstaat.

Vraag 5

Bent u bereid het Openbaar Ministerie (OM) te vragen bij deze daders standaard de
maximale straf te eisen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Het is aan de politie en het Openbaar Ministerie om strafbare feiten te onderzoeken
en, waar mogelijk, een verdachte aan te houden en te vervolgen. Zoals hiervoor toegelicht,
kan het Openbaar Ministerie ten aanzien van asielzoekers die strafbare feiten plegen,
inzetten op lik-op-stuk. Denk daarbij aan de inzet van (super)snelrecht en directe
tenuitvoerlegging van de sanctie (vaak een gevangenisstraf). Of dit in een concreet
geval mogelijk is hangt af van de omstandigheden en is aan de officier van justitie
en de rechter.

Het is niet aan mij als Minister van Asiel en Migratie om bemoeienis te hebben met
de wijze waarop iemand strafrechtelijk wordt vervolgd. Dat laat onverlet dat ik mij,
zowel interdepartementaal als in samenspraak met de betrokken organisaties, inspan
voor een optimale aansluiting tussen de strafrechtketen en asielketen in de aanpak
van criminaliteit door asielzoekers.

Vraag 6

Deelt u de opvatting dat de aanhoudende chaos in Ter Apel opnieuw aantoont dat Nederland
de asielinstroom niet aankan?

Antwoord 6

Dit kabinet werkt aan meer grip op migratie door in te zetten op verlaging van de
instroom en versnelde en effectieve terugkeer met bijzondere aandacht voor overlastgevende
en criminele vreemdelingen. Met o.a. de beantwoording van Kamervragen d.d. 20 juli
jl.2 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de maatregelen die dit kabinet inzet om de instroom
te beperken.

Vraag 7

Deelt u de opvatting van onze fractie dat het jarenlange gedoogklimaat – waarbij het
Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), gemeente en Den Haag naar elkaar blijven
wijzen – zelf een oorzaak is van de overlast, en bent u bereid daar per direct zelf
de regie in te nemen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

De aanhoudende overlastproblematiek acht ik onacceptabel. In aanvulling op de reeds
bestaande maatregelen, heb ik daarom bij brief van 13 juli jl. extra maatregelen aangekondigd.3 Uitgangspunt is dat bij strafbare feiten normerend wordt opgetreden. Dat vereist
nauwe samenwerking tussen de strafrechtketen, vreemdelingenketen en lokale driehoek.

Vraag 8

Bent u bereid onmiddellijk een keiharde en directe asielstop in te voeren? Zo nee,
waarom niet, en welk ander middel gaat u dan inzetten om te voorkomen dat dit zich
blijft herhalen?

Antwoord 8

Zoals al vaker aangegeven bestaat er geen juridische ruimte voor een asielstop. Dit
kabinet werkt aan meer grip op migratie door inzet op verlaging van de instroom en
versnelde en effectieve terugkeer met bijzondere aandacht voor overlastgevende en
criminele vreemdelingen.