Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Duijvenvoorde over de berichtgeving dat Amsterdamse ambtenaren journalist Paul Vugts zouden hebben benaderd met de boodschap dat zijn berichtgeving over Syrische asielzoekers die betrokken zouden zijn bij een golf van straatroven “rechts in de kaart” zou spelen
Vragen van het lid Van Duijvenvoorde (FVD) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de berichtgeving dat Amsterdamse ambtenaren journalist Paul Vugts zouden hebben benaderd met de boodschap dat zijn berichtgeving over Syrische asielzoekers die betrokken zouden zijn bij een golf van straatroven «rechts in de kaart» zou spelen (ingezonden 17 juni 2026).
Antwoord van Minister Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), mede namens de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 27 augustus 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2463.
Vraag 1
Bent u bekend met de uitspraak van misdaadjournalist Paul Vugts in de Parool Misdaadpodcast
van 11 juni 2026, waarin hij stelt dat Amsterdamse ambtenaren hem zouden hebben benaderd
nadat hij had gepubliceerd over Syrische asielzoekers die verantwoordelijk zouden
zijn voor een golf van straatroven in Amsterdam, met de boodschap dat dergelijke berichtgeving
«rechts in de kaart» zou spelen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het buitengewoon zorgelijk is wanneer ambtenaren feitelijke
journalistieke berichtgeving beoordelen aan de hand van de vraag welke politieke stroming
daar mogelijk baat bij zou hebben?
Antwoord 2
In algemene zin is het niet ongebruikelijk dat de overheid, bijvoorbeeld via woordvoerders
of persvoorlichters, contact onderhoudt met journalisten. Het is de taak van deze
ambtenaren om vragen van journalisten te beantwoorden en het overheidsbeleid toe te
lichten of onder de aandacht te brengen. Daarbij geldt dat een ambtenaar zijn werk
politiek neutraal en op basis van deskundigheid moet doen. Journalisten moeten hun
werk in vrijheid kunnen doen.
Vraag 3
Deelt u de mening dat de waarheidsvinding door journalisten nooit ondergeschikt mag
worden gemaakt aan de vraag of feiten «links», «rechts» of enig ander politiek kamp
in de kaart spelen?
Antwoord 3
Ja. Journalisten moeten hun werk in vrijheid kunnen doen. Zij hanteren hierbij de
journalistieke kernbeginselen, zoals hoor en wederhoor en het verifiëren van bronnen.
Deze werkwijze draagt eraan bij dat een onderwerp vanuit verschillende perspectieven
wordt belicht. Het is vervolgens aan de lezer, kijker of luisteraar om zich op basis
van de door de journalist verstrekte informatie een eigen oordeel te vormen.
Vraag 4
Acht u het verenigbaar met de persvrijheid wanneer overheidsfunctionarissen journalisten
benaderen met de suggestie dat bepaalde feiten beter niet gepubliceerd kunnen worden
omdat deze een politiek onwenselijk effect zouden kunnen hebben?
Antwoord 4
In algemene zin kan ik zeggen dat de persvrijheid in het geding komt als er van overheidswege
censuur zou worden toegepast, bijvoorbeeld het op basis van politieke motieven uitvaardigen
van een verbod iets te publiceren. Dat is in Nederland niet toegestaan. Daarnaast
is het onacceptabel als de overheid «zachte druk» uitoefent op journalisten of media.
Zulke druk kan een zogenoemd chilling effect veroorzaken, waardoor journalisten uit vrees voor negatieve gevolgen overgaan tot
zelfcensuur. Ook dat is onwenselijk en dient te worden voorkomen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het kwalificeren van feitelijke berichtgeving als iets wat «rechts
in de kaart speelt» een vorm van politieke framing is die niet thuishoort in het contact
tussen overheid en journalistiek?
Antwoord 5
Graag verwijs ik u naar het antwoord op vraag 2.
Vraag 6
Deelt u de mening dat een overheid die journalisten probeert te bewegen om feiten
niet of minder prominent te publiceren uit angst voor electorale of ideologische gevolgen,
zich begeeft op een hellend vlak richting politieke beïnvloeding van de pers?
Antwoord 6
Ik verwijs u naar het antwoord op vraag 4.
Vraag 7
Vindt u het acceptabel dat ambtenaren kennelijk niet primair bezwaar zouden hebben
tegen de feitelijke juistheid van berichtgeving, maar tegen de mogelijke politieke
interpretatie daarvan?
Antwoord 7
Ik verwijs u naar het antwoord op vragen 3 en 4.
Vraag 8
Deelt u de mening dat de taak van journalisten is om relevante feiten boven tafel
te krijgen en te publiceren en niet om bij iedere publicatie af te wegen of die publicatie
«rechts in de kaart» zou kunnen spelen?
Antwoord 8
Ja. Journalisten werken volgens journalistieke kernbeginselen. De Raad voor de Journalistiek
vat dit in de Leidraad kernachtig samen: «Goede journalistiek is waarheidsgetrouw
en nauwgezet, onpartijdig en fair, controleerbaar en integer.»2 Het is aan de journalist om, vaak in overleg met zijn redactie, de afweging te maken
hoe deze beginselen in een concreet geval worden toegepast.
Vraag 9
Bent u bereid uit te spreken dat feiten over criminaliteit, migratie, asiel en openbare
veiligheid niet mogen worden verzwegen of afgezwakt omdat de politieke consequenties
daarvan bepaalde partijen of stromingen zouden kunnen bevoordelen?
Antwoord 9
Ja. Een gezond debat wordt gevoerd met de juiste feiten. Journalisten hebben een belangrijke
rol in het brengen van deze feiten, zodat de lezer, kijker of luisteraar zelf een
afweging kan maken en een mening kan vormen.
Vraag 10
Deelt u de mening dat het bestrijden van «rechtse» politieke duiding nooit een taak
kan is van gemeentelijke ambtenaren in hun contact met journalisten?
Antwoord 10
Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 2 kan ik zeggen dat in contacten met journalisten,
het de taak van ambtenaren is om vragen van journalisten te beantwoorden en het overheidsbeleid
toe te lichten of onder de aandacht te brengen. Daarbij geldt zoals hiervoor aangegeven
dat een ambtenaar zijn werk te allen tijde politiek neutraal en op basis van deskundigheid
moet doen. Het bestrijden van een bepaalde politieke duiding behoort niet tot de taak
van een ambtenaar.
Vraag 11
Bent u bereid bij de gemeente Amsterdam na te vragen of de term «rechts in de kaart
spelen», of woorden van gelijke strekking, daadwerkelijk is gebruikt in contact met
Paul Vugts of met andere journalisten?
Antwoord 11
De lokale gemeenteraad, in dit geval de Amsterdamse, heeft tot taak het college van
burgemeester en wethouders te controleren. In de Amsterdamse gemeenteraad zijn tevens
raadsvragen gesteld over deze kwestie, waarmee de gemeenteraad dus invulling geeft
aan deze verantwoordelijkheid.
Vraag 12
Bent u bereid daarbij ook na te gaan of binnen de gemeente Amsterdam interne richtlijnen,
instructies of communicatiestrategieën bestaan waarin wordt gesproken over het voorkomen
van berichtgeving die «rechts», «populistisch», «extreemrechts» of andere politieke
stromingen in de kaart zou kunnen spelen?
Antwoord 12
Ik verwijs hiervoor naar het antwoord op vraag 11.
Vraag 13
Kunt u uitsluiten dat er binnen de gemeente Amsterdam of andere overheidslagen beleid,
instructies of informele werkwijzen bestaan om berichtgeving over asielzoekers, statushouders,
migranten of criminaliteit te ontmoedigen wanneer deze politiek ongewenst wordt geacht?
Antwoord 13
Ten aanzien van de situatie in de gemeente Amsterdam zijn er raadsvragen gesteld,
zoals benoemd in het antwoord op vraag 11. Ik heb geen signalen ontvangen dat er bij
overheden gebruikt wordt gemaakt van beleid, instructies of informele werkwijzen over
het ontmoedigen van bepaalde berichtgeving.
Vraag 14
Bent u bereid te onderzoeken of overheidscommunicatieafdelingen journalisten vaker
benaderen met politieke argumenten over de mogelijke impact van hun berichtgeving,
in plaats van met feitelijke correcties of wederhoor?
Antwoord 14
Ik heb geen signalen ontvangen dat ambtenaren regelmatig journalisten benaderen met
politieke argumenten. Ik zie derhalve geen aanleiding voor een onderzoek.
Vraag 15
Bent u bereid heldere richtlijnen op te stellen of aan te scherpen waarin wordt vastgelegd
dat overheidsfunctionarissen journalisten niet mogen aanzetten tot het achterwege
laten van berichtgeving op grond van het argument dat deze «rechts in de kaart» zou
spelen?
Antwoord 15
Nee. Ik verwijs hiervoor naar de beantwoording van de voorgaande vragen.
Vraag 16
Deelt u de mening dat juist het achterhouden of ontmoedigen van feitelijke berichtgeving
over gevoelige onderwerpen het wantrouwen in overheid en media voedt?
Antwoord 16
Zorgvuldige en eerlijke communicatie door de overheid is essentieel voor het vertrouwen
van burgers in de overheid. De media hebben tot taak om in informatie te voorzien,
de macht te controleren en een podium te bieden aan diverse geluiden. De journalistieke
sector heeft hiervoor zelf standaarden opgesteld, zoals bijvoorbeeld in de eerder
aangehaalde Leidraad van de Raad voor de Journalistiek.
Vraag 17
Bent u bereid publiekelijk afstand te nemen van iedere vorm van overheidsdruk op journalisten
die is gebaseerd op de politieke gevolgen van hun berichtgeving?
Antwoord 17
Er is geen plaats voor overheidsdruk op journalisten om zo hun berichtgeving te beïnvloeden.
Vraag 18
Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden?
Antwoord 18
Ja.
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
R.M. Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap -
Mede namens
P.E. Heerma, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties