Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Teunissen over illegale houtkap in de Amazone via Nederlandse bedrijven

Antwoord van Minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur),
mede namens de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen
26 augustus 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2624.

Vraag 1

Klopt het dat hout met een illegale herkomst via Nederlandse importeurs, handelaren
of afnemers in de keten is beland en is verkocht met een duurzaam label? Zo ja, welke
partijen zijn daarbij betrokken?1

Antwoord 1

Wanneer er signalen zijn dat er illegaal gekapt hout op de Nederlandse markt terecht
komt, wordt hier handhavend tegen opgetreden. Dat mogelijk illegaal gekapt hout op
de Nederlandse markt terecht komt, is helaas nooit helemaal uit te sluiten. Over individuele
gevallen doen de ministeries geen uitspraak.

Vraag 2

Welke Nederlandse bedrijven, importeurs, handelaren of afnemers zijn door de regering
of toezichthouders in beeld gebracht in verband met deze handel?

Antwoord 2

Namen van bedrijven kunnen niet openbaar gemaakt worden. Over eventuele lopende strafrechtelijke
onderzoeken maken opsporingsdiensten geen informatie bekend vanwege de bescherming
van privacy en onschuldspresumptie, evenals de integriteit van het onderzoek.

Vraag 3

Welke boetes, sancties of importverboden zijn inmiddels opgelegd aan betrokken partijen?
Als die sancties er niet zijn, waarom niet?

Antwoord 3

Op basis van het rapport van Earthsight zijn nog geen boetes, sancties of importverboden
opgelegd. In dit soort zaken onderzoekt de NVWA eerst of de informatie in het rapport
inderdaad voldoende aanknopingspunten heeft om controles bij bedrijven uit te voeren.
Ook wordt gekeken of genoemde bedrijven zijn geïnspecteerd op meer recente partijen
en wat de uitkomst van die inspecties was. Bij de houtverordening gaat het uiteindelijk
niet om een controle op een specifieke partij hout, maar om de mate van robuustheid
van een stelsel van zorgvuldigheidseisen dat een bedrijf heeft en om welke maatregelen
bedrijven nemen als er toch onregelmatigheden in hun toeleveringsketens optreden.

Vraag 4

Hoe vaak heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in de afgelopen vijf
jaar controles uitgevoerd op tropisch hardhout uit de Amazone en hoeveel overtredingen
zijn daarbij vastgesteld?

Antwoord 4

In de afgelopen vijf jaar zijn er 32 inspecties uitgevoerd op bedrijven waarbij de
focus van de inspectie lag op zendingen uit het Amazonegebied. Bij elf bedrijven betrof
het gezaagd hout en bij 21 bedrijven papierproducten. Zeven waren akkoord, vier kregen
een Proces-Verbaal, 20 een Last onder dwangsom en één een nadere bestuursrechtelijke
maatregel. Met de invoering van de EUDR zal de inspectie-intensiteit toenemen. Dit
betekent onder andere dat zendingen van hout en houtproducten, waaronder hout uit
het Amazonegebied, nog nadrukkelijker onderwerp van toezicht zullen zijn.

Vraag 5

Vindt het kabinet het acceptabel dat bedrijven winst maken op tropisch hout, terwijl
de Amazone ondertussen steeds verder verdwijnt?

Antwoord 5

Het kabinet zet zich ervoor in om illegaal geproduceerd hout van de Nederlandse en
Europese markt te weren en om wereldwijd ontbossing en bosdegradatie per 2030 te stoppen
en om te keren, onder meer door internationale samenwerking en regelgeving. Voor houtproducten
gelden Europese regels om ontbossing en illegale houtkap tegen te gaan. De Europese
houtverordening (EUTR) verplicht bedrijven om gepaste zorgvuldigheid toe te passen
om het risico op het op de markt brengen van illegaal gekapt hout te beperken. Deze
regelgeving wordt vervangen door de Europese ontbossingsverordening (EUDR), die bedrijven
verplicht aan te tonen dat hout en andere relevante grondstoffen legaal geproduceerd
zijn en niet afkomstig zijn van gronden waarop ontbossing of bosdegradatie heeft plaatsgevonden.

Daarnaast verwacht het kabinet van alle Nederlandse bedrijven dat zij handelen conform
internationale standaarden voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO): de
OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen en de United Nations Guiding Principles
on Business and Human Rights. Deze standaarden schrijven voor dat bedrijven risico’s
voor mens en milieu in de waardeketen, zoals het risico op ontbossing, identificeren
en waar nodig aanpakken. Het kabinet ondersteunt het Nederlandse bedrijfsleven hierbij,
o.a. via het MVO-steunpunt, sectorale samenwerking en het postennetwerk.

Vraag 6

Bent u bereid de handhaving op import van tropisch hout aan te scherpen, onder meer
door intensievere ketencontroles en zwaardere sancties bij misleiding?

Antwoord 6

Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de ontbossingsverordening (EUDR), de opvolger
van de houtverordening, is de handhavingscapaciteit bij de NVWA uitgebreid. Vanaf
30 december 2026, het moment van inwerkingtreding van de EUDR, zal het aantal inspecties
toenemen. Vanaf dat moment gelden verplichte controlepercentages. Uit landen met een
gemiddeld risico op ontbossing, waar veel landen in de Amazone-regio onder vallen,
zal 3% van de marktdeelnemers die hout importeren, jaarlijks moeten worden geïnspecteerd.

Vraag 7

Is het kabinet bereid om misstanden in de toeleveringsketen van hout en het effect
hiervan op de Amazone serieus te onderzoeken, om te zien of aanvullende nationale
regels nodig zijn naast de EUDR om frauduleuze import van tropisch hout tegen te gaan?

Antwoord 7

Het kabinet vindt het van belang dat misstanden in de houtketen worden voorkomen en
aangepakt. De Europese ontbossingsverordening (EUDR) is hiervoor een belangrijk instrument
dat bedrijven verplicht inzicht te geven in hun toeleveringsketens en ervoor te zorgen
dat relevante producten niet bijdragen aan ontbossing en bosdegradatie. Het kabinet
zet zich in voor een effectieve uitvoering en handhaving van de EUDR. Op basis van
de ervaringen met de uitvoering en eventuele signalen over misstanden zal worden bezien
of aanvullende maatregelen nodig zijn.

Vraag 8

Kunt u aangeven welke diplomatieke stappen Nederland zet richting Brazilië om structurele
controle op herkomst, kapvergunningen en exportdocumenten te verbeteren?

Antwoord 8

Bij inspecties controleert de NVWA de documentatie van importerende bedrijven op hun
verplichtingen onder de houtverordening. Incidenteel en waar nodig werkt de NVWA daarvoor
samen met Braziliaanse instanties en overheden.

Vraag 9

Bent u bereid in Europees verband te pleiten voor hardere aanpak van misstanden in
toeleveringsketens, inclusief een passage hierover in het politiek deel van het Mercosur-verdrag?

Antwoord 9

Het kabinet onderschrijft het belang van een stevige Europese aanpak van misstanden
in toeleveringsketens. In EU-kader wordt al gewerkt aan de uitvoering van verschillende
IMVO-gerelateerde wetgeving zoals de EUDR en de Richtlijn inzake gepaste zorgvuldigheid
voor duurzaamheid van ondernemingen (CSDDD). Nederland brengt daarnaast het belang
van gepaste zorgvuldigheid, naleving van internationale normen en een gelijk speelveld
voor bedrijven actief onder de aandacht in de EU. Aangezien de onderhandelingen over
het EU-Mercosur-akkoord reeds zijn afgerond, is een aanpassing hiervan op dit moment
niet aan de orde. Binnen het akkoord zijn concrete duurzaamheidsafspraken gemaakt
met als doel grondstofwaardeketens veiliger en toekomstbestendig te maken, en zijn
er bepalingen overeengekomen over hoe gezamenlijk wordt ingezet op duurzaam bosbeheer.
Daarnaast is er een reguliere dialoog tussen de EU en de Mercosur-landen voor de implementatie
van de gemaakte afspraken.

Vraag 10

Bent u bereid de Kamer binnen drie maanden te informeren over de stand van zaken rond
toezicht, handhaving en vervolging in deze zaak?

Antwoord 10

Zoals toegelicht doen de ministeries geen uitspraken over individuele zaken.