Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Boon, Maeijer en Wilders over mogelijke voorrang voor statushouders en nareizigers bij de inschrijving bij huisartsen

Antwoord van Minister Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 19 augustus
2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het grote huisartsentekort in Nederland, waardoor bijvoorbeeld in
Enschede1 duizenden Nederlanders nog altijd zonder huisarts zitten? Deelt u de mening dat het
al schandalig is dat zoveel Nederlanders verstoken blijven van huisartsenzorg, maar
dat het nog schandaliger zou zijn als statushouders en nareizigers in die situatie
voorrang krijgen op Nederlanders die al geruime tijd op een wachtlijst staan?

Antwoord 1

Het is het kabinet bekend dat de toegankelijkheid van de huisartsenzorg onder druk
staat, hoewel er landelijk gezien meer huisartsen dan ooit zijn. Tegelijkertijd zijn
er regionale verschillen in problematiek en tekorten. Enschede is een voorbeeld van
een plek waar zich een regionaal tekort aan huisartsenzorg voordoet. Zo is na het
faillissement van Co-Med in 2024 de huisartsenpraktijk THOEN tijdelijk operationeel
geweest. Huisartsen uit andere praktijken met ruimte in hun agenda draaiden extra
diensten in deze praktijk. Het harde werk van huisartsen, zorgverzekeraar Menzis en
de gemeenten heeft er in die periode voor gezorgd dat toegang tot huisartsenzorg gewaarborgd
was voor mensen zonder huisarts. Omdat het niet meer haalbaar was om diensten te vullen
is deze tijdelijke praktijk gestopt. De huisartsen, zorgverzekeraars en gemeenten
gaan door met het vinden van oplossingen zoals het gebruik maken van digitale huisartsenzorg
voor iedereen die geen vaste huisarts heeft.

Het kabinet vindt het belangrijk dat iedere (Zvw-)verzekerde in Nederland toegang
heeft tot een vaste huisarts in de buurt, ongeacht afkomst. Huisartsen mogen bij de
inschrijving van patiënten geen ongegrond onderscheid maken tussen verschillende patiëntengroepen.
Het zijn van statushouder is geen gegronde reden om met voorrang in te schrijven bij
een huisarts. VWS heeft ook geen signalen ontvangen dat dit gebeurt.

Huisartsen bepalen zelf op basis van eigen capaciteit of hun praktijk open of dicht
is voor nieuwe inschrijvingen. Als huisartsenpraktijken ruimte hebben voor nieuwe
patiënten, geven zij soms voorrang aan patiënten die nog geen huisarts hebben boven
patiënten die willen wisselen van huisarts.

Vraag 2

Kloppen de signalen dat statushouders en nareizigers via gemeenten, begeleidende organisaties
of andere instanties met voorrang bij huisartsen worden ingeschreven, terwijl duizenden
Nederlanders nog altijd zonder huisarts zitten? Zo ja, hoe vaak komt dit voor, op
welke wijze gebeurt dit en op basis waarvan wordt deze voorrang verleend? Zo nee,
waaruit blijkt dat deze signalen onjuist zijn?

Antwoord 2

VWS heeft geen signalen dat statushouders en nareizigers met voorrang worden ingeschreven
bij huisartsenpraktijken. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft deze signalen
evenmin.

Vraag 3

Vindt u dat statushouders en nareizigers nooit voorrang zouden mogen krijgen op Nederlanders
die wachten op een huisarts en dat zij, net als iedere andere nieuwe patiënt, achteraan
de wachtlijst dienen aan te sluiten? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

In Nederland werkt de huisartsenzorg niet met een wachtlijst zoals gebruikelijk in
de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) of in de medisch specialistische zorg (MSZ).
Patiënten kunnen zich inschrijven bij een huisartsenpraktijk waarbij de praktijkhouder
bepaalt of er plek is om iemand aan te nemen. Als er sprake is van een patiëntenstop
kan een huisarts besluiten een patiënt toch in te schrijven, bijvoorbeeld wanneer
sprake is van bijzondere medische omstandigheden, gezinsuitbreiding of wanneer de
continuïteit van zorg dit noodzakelijk maakt.2 Dergelijke afwegingen zijn zorginhoudelijk van aard en gelden ongeacht afkomst, nationaliteit
of verblijfsstatus.

Vraag 4

Bent u bereid zo spoedig mogelijk in gesprek te gaan met de Landelijke Huisartsen
Vereniging, Zorgverzekeraars Nederland en andere betrokken partijen om deze signalen
te bespreken? Bent u bereid af te spreken dat statushouders en nareizigers geen voorrang
krijgen op Nederlanders die wachten op een huisarts, maar achteraan de wachtlijst
worden geplaatst? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Het kabinet werkt nauw samen met de Landelijke Huisartsen Vereniging, Zorgverzekeraars
Nederland en andere betrokken partijen om te zorgen dat iedereen in Nederland toegang
heeft tot een huisarts in de buurt. In het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA)
heeft het kabinet met betrokken partijen afspraken gemaakt om de toegankelijkheid
van de huisartsenzorg te vergroten en te borgen. Daarover is het kabinet doorlopend
in gesprek met deze partijen.