Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid De Vos over de veiligheidssituatie in Ter Apel

Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 20 juli 2026).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht dat het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk de veiligheidssituatie
op het voorterrein van het asielzoekerscentrum in Ter Apel zo ernstig inschatten dat
zij hun medewerkers hebben teruggetrokken?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Heeft u kennisgenomen van het feit dat dit gebeurde nadat vorige week onder andere
(minimaal) twee steekpartijen plaatsvonden in het asielzoekerscentrum?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Heeft u kennisgenomen van het feit dat op de eerste avond dat medewerkers van het
Rode Kruis en Vluchtelingenwerk afwezig waren opnieuw meerdere vechtpartijen plaatsvonden
bij het asielzoekerscentrum?2
3

Antwoord 3

Ja.

Vraag 4

Klopt het dat ook buiten de hekken van het asielzoekerscentrum incidenten hebben plaatsgevonden,
zoals het Rode Kruis heeft aangegeven?4 Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 4

Ja, zie in dit verband ook mijn nadere toelichting bij brief aan uw Kamer van 13 juli
jl.5

Vraag 5

Zijn naar aanleiding van de steek- en vechtpartijen in en rondom het asielzoekerscentrum
gedurende de afgelopen twee weken aanhoudingen verricht en zo ja, hoeveel? Zo nee,
hoe beoordeelt u dit?

Antwoord 5

In de eerste twee weken van juli zijn elf aanhoudingen verricht. Een deel van de verdachten
waren eerder bekend bij de politie.

Vraag 6

Wat betekent het voor de veiligheid van omwonenden dat in zo’n korte tijd zoveel geweldsdelicten
plaatsvinden? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 6

De overlastproblematiek en incidenten op het voorterrein zetten de veiligheid van
medebewoners, medewerkers en vrijwilligers en dorpsbewoners nog verder onder druk.
Dat vind ik onacceptabel. Daarom heb ik bij brief aan uw Kamer van 13 juli jl. extra
maatregelen aangekondigd.6

Vraag 7

Erkent u dat asielzoekers nog altijd vrij Ter Apel in kunnen en de veiligheid van
omwonenden dus op geen enkele wijze kan worden gegarandeerd? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 7

Overlast en crimineel gedrag wordt niet getolereerd. Uitgangspunt is dat bij strafbare
feiten normerend wordt opgetreden. Dat vereist nauwe samenwerking tussen de strafrechtketen,
vreemdelingenketen en lokale driehoek. Voor verdachten moet duidelijk zijn dat het
plegen van een misdrijf direct gevolgen heeft in de vorm van lik-op-stuk. De inzet
van de vreemdelingenketen is erop gericht om overlastgevers te sanctioneren. Dat betekent
dat bij overlastgevend gedrag met zware impact, waar mogelijk aanvullend op strafrechtelijke
maatregelen, ook vanuit de vreemdelingenketen een vrijheidsbeperkende maatregel kan
worden opgelegd.

Vraag 8 en 9

Hoe beoordeelt u het feit dat er volgens inwoners van het asielzoekerscentrum «elke
dag wordt gevochten»?7

Wat vindt u ervan dat inwoners van Ter Apel nachtelijke onrust en een gevoel van onveiligheid
ervaren?8

Antwoord 8 en 9

Overlast, intimidatie, bedreiging en criminaliteit door wie dan ook is onacceptabel,
bij COA en in de openbare ruimte. Om die reden zijn aanvullende maatregelen genomen.
Om te komen tot een structurele oplossing zijn verschillende maatregelen essentieel.
Naast de reeds ingezette maatregelen om meer grip op migratie te krijgen door verlaging
van de instroom en versnelde en effectieve terugkeer met bijzondere aandacht voor
overlastgevende en criminele vreemdelingen, blijf ik me inzetten voor fatsoenlijke
opvang en de uitvoering van de Spreidingswet om de druk op de opvang te verkleinen.
Ook is snelle doorstroming van statushouders naar gemeentelijke huisvesting van belang.
Het is hierbij cruciaal dat eenieder in veiligheid het werk uit kan voeren.

Vraag 10

Welke veiligheidsmaatregelen – denk aan het vastzetten van overlastgevers, preventief
fouilleren, invoering van een avondklok voor asielzoekers, enzovoort – bent u bereid
te nemen teneinde de veiligheid van omwonenden per direct te verbeteren? Kunt u uw
antwoord toelichten?

Antwoord 10

Het is onaanvaardbaar dat inwoners van Ter Apel, maar ook medebewonershulpverleners
en medewerkers op het azc, zich onveilig voelen door incidenten. Daarom heb ik zoals
toegelicht bij brief van 13 juli jl.9 extra maatregelen genomen om de veiligheidssituatie in Ter Apel te versterken.

Vraag 11

Bent u tijdens uw afgelopen bezoek aan Ter Apel ook daadwerkelijk in het asielzoekerscentrum
geweest?10 Zo ja, wat was uw indruk van de situatie? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 11

Nee, ik heb een bezoek gebracht aan de boa’s van de flexpool boa, waarmee ik naar
het centrum van Ter Apel en het voorterrein bij het AZC ben geweest. Verder ben ik
in gesprek gegaan met de burgemeesters van Westerwolde en Emmen. Ook heb ik besprekingen
gevoerd met de verschillende ondernemers in het centrum van Ter Apel en Nieuw- Weerdinge
en heb ik gesproken met inwoners.

Vraag 12

Klopt het dat u tijdens uw afgelopen bezoek aan Ter Apel hebt gesproken met ondernemers?
Zo ja, wat zeiden zij tegen u?

Antwoord 12

Ik heb tijdens mijn werkbezoek een wandeling gemaakt door het centrum van Ter Apel
en een bezoek gebracht aan de ondernemers. Zij gaven mij inzage in de overlast die
zij ervaren door een relatief kleine groep overlastgevers van het azc.

Vraag 13

Heeft u ook gesproken met omwonenden van het asielzoekerscentrum? Zo ja, wat gaven
zij aan? Zo nee, waarom bent u niet met hen in gesprek geweest?

Antwoord 13

Ik heb gesproken met een aantal ondernemers, maar ook inwoners tijdens mijn wandeling
met de boa’s van de flexpool boa’s in het centrum van Ter Apel. De inwoners hebben
hun zorgen geuit en ook met hen heb ik gesproken over extra maatregelen om de veiligheidssituatie
in Ter Apel te verbeteren.

Vraag 14 en 15

Erkent u dat de belangen van asielzoekers ten koste gaan van de belangen van (de veiligheid
van) Nederlanders (en vice versa)? Kunt u uw antwoord toelichten?

Welke belangen hebben voor u prioriteit: de belangen van asielzoekers of de belangen
van (de veiligheid van) Nederlanders? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 14 en 15

Mensen die in Nederland asiel aanvragen hebben recht op opvang. Daarnaast is het bieden
van bescherming aan vreemdelingen op de vlucht voor oorlog en geweld een wettelijke
en humanitaire verplichting. Dit mag niet ten koste gaan van de leefbaarheid en veiligheid.

Vraag 16

Bent u het eens met de stelling dat geweldplegers in en rondom het asielzoekerscentrum
in Ter Apel geen plek verdienen in Nederland en (na eventuele berechting) zo snel
mogelijk moeten worden teruggestuurd naar hun landen van herkomst? Zo ja, hoe gaat
u dat regelen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 16

Uitgangspunt is dat bij strafbare feiten normerend wordt opgetreden. Dat vereist nauwe
samenwerking tussen de strafrechtketen, vreemdelingenketen en lokale driehoek. Voor
verdachten moet duidelijk zijn dat het plegen van een misdrijf direct gevolgen heeft
in de vorm van lik-op-stuk. De inzet van de vreemdelingenketen is erop gericht om
de asielprocedures van overlastgevers snel- en slagvaardig af te doen, waarbij de
IND na een onherroepelijke veroordeling altijd beziet of intrekking of weigering van
een asielvergunning mogelijk is, en de DTenV direct na afwijzing voortvarend inzet
op terugkeer naar land van herkomst of overdracht naar de verantwoordelijke lidstaat.

Vraag 17

Lijkt het u verstandig om asielzoekers, onder wie zich ernstige bedreigingen voor
de openbare orde en veiligheid bevinden, te verspreiden over Nederland? Zo ja, waarom
wel? Zo nee, bent u dan bereid om de Spreidingswet in te trekken?

Antwoord 17

Wanneer vreemdelingen strafbare feiten plegen, is het van belang dat de straf- en

vreemdelingrechtelijke consequenties hiervan worden bezien. Het uitgangspunt van het
openbare-ordebeleid is dat vreemdelingen die (ernstige) misdrijven plegen niet in
aanmerking komen voor verblijf in Nederland. Na een afwijzend besluit of een intrekking
van de IND start de DTenV het terugkeerproces. Dit kan, afhankelijk van de situatie,
vanuit strafdetentie of (aansluitend in) vreemdelingenbewaring plaatsvinden. Om te
komen tot een structurele oplossing zijn verschillende maatregelen essentieel. Naast
de reeds ingezette maatregelen om meer grip op migratie te krijgen door verlaging
van de instroom en versnelde en effectieve terugkeer met bijzondere aandacht voor
overlastgevende en criminele vreemdelingen, blijf ik me inzetten voor fatsoenlijke
opvang en de uitvoering van de Spreidingswet. Ook is snelle doorstroming van statushouders
naar gemeentelijke huisvesting van belang.

Vraag 18

Hoe beoordeelt u het feit dat de asielinstroom in de week van 29 juni tot en met 5 juli
890 personen bedroeg en dit aantal weinig tot niet afwijkt van de wekelijkse asielinstroom
in de afgelopen maanden?

Antwoord 18

Het aantal van 890 personen asielinstroom is in lijn met de actuele prognoses binnen
de Migratieketen. Deze aantallen omvatten naast nieuwe eerste asielaanvragen ook nareizigers
en herhaalde aanvragen. De directe effecten van de inwerkingtreding van het Europees
Asiel- en Migratiepact op de asielinstroom zijn nog niet in concrete cijfers uit te
drukken omdat de wetgeving pas een maand geleden in werking is getreden.

Vraag 19

Wat gaat u doen om de asielinstroom te beperken? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 19

Het kabinet zet zich op verschillende manieren in om de instroom te beperken. Zo wordt
uitvoering gegeven aan de Wet Tweestatusstelsel en wordt uitvoering gegeven aan het
Europese Migratiepact dat op 12 juni jl. in werking is getreden. Hierin zijn verschillende
instroombeperkende maatregelen opgenomen die de instroom van asielzoekers en nareizigers
naar Nederland moet verminderen. Hierbij kan gedacht worden aan strengere controles
aan de buitengrenzen en strengere eisen die gesteld worden aan de mogelijkheid om
na te reizen. Binnen de EU wordt nareis tegengegaan door het Europees Asiel- en Migratiepact.
Door intensievere samenwerking met derde landen worden asielprocedures sneller afgehandeld
en het «veilig derde land»-concept verruimd, waardoor nareis vaker kan worden geweigerd
of behandeld in landen buiten Europa.

Vraag 20

Bent u bereid om per direct een asielstop in te voeren? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 20

Zoals al vaker aangegeven bestaat er geen juridische ruimte voor een asielstop.

Dit kabinet kiest voor meer grip op migratie door de instroom te verlagen en vertrek
van uitgeprocedeerde asielzoekers te verhogen.

Vraag 21

Kunt u deze vragen zo spoedig mogelijk en afzonderlijk van elkaar beantwoorden?

Antwoord 21

Ja, ik heb het zo snel mogelijk beantwoord. Omwille van de leesbaarheid heb ik soms
de beantwoording van vragen samengetrokken.