Schriftelijke vragen : Het bericht dat Defensie steevast wegkijkt bij racisme
Vragen van de leden Jagtenberg, Bamenga en Belhirch (allen D66) aan de Staatssecretaris van Defensie over het bericht dat Defensie steevast wegkijkt bij racisme (ingezonden 6 mei 2026).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Defensie kijkt steevast weg bij racisme, zeggen
deze militairen»?1
Vraag 2
Deelt u de mening dat discriminatie en racisme bij Defensie onacceptabel zijn, dat
er hiervoor binnen Defensie geen plek is en dat iedere vorm en uitlating ervan resoluut
aangepakt moet worden?
Vraag 3
Wat is uw reactie op de ervaringen van de betrokken militairen dat meldingen van racisme
onvoldoende worden opgepakt en in hoeverre herkent u deze signalen?
Vraag 4
Hoe verklaart en beoordeelt u dat militairen met een migratieachtergrond drempels
ervaren om discriminatie en racisme te melden, mede vanwege angst voor repercussies
of negatieve gevolgen voor hun loopbaan? En wat zegt dit volgens u over het vertrouwen
in de organisatie?
Vraag 5
In hoeverre duiden deze signalen volgens u op een breder cultuurprobleem binnen (delen
van) Defensie, en welke elementen van die cultuur dragen hier volgens u aan bij?
Vraag 6
Welke concrete verantwoordelijkheid dragen leidinggevenden bij het signaleren en aanpakken
van racisme, en op welke wijze worden zij hier aantoonbaar op beoordeeld en afgerekend?
Vraag 7
In hoeverre wordt in het kader hiervan uitvoering gegeven aan de motie Bamenga (Kamerstuk
36 250, nr. 422) over het bevorderen dat in beoordelingscycli van leidinggevenden wordt opgenomen
dat zij actief zorg dragen voor een veilige en inclusieve werkomgeving vrij van racisme
en discriminatie?
Vraag 8
Kunt u uiteenzetten hoe het huidige meldsysteem (zoals het COID) functioneert in de
praktijk, en in hoeveel gevallen meldingen van racisme de afgelopen vijf jaar hebben
geleid tot concrete maatregelen of sancties?
Vraag 9
Hoe wordt geborgd dat daders consequent worden aangesproken (inclusief maatregelen)
en dat melders van racisme daadwerkelijk worden beschermd tegen benadeling?
Vraag 10
In hoeverre acht u het wenselijk dat meldingen en onderzoeken naar racisme volledig
onafhankelijk van de hiërarchische lijn plaatsvinden? Hoe is dit nu geborgd?
Vraag 11
Overwegende dat twee (oud) medewerkers refereren aan diverse racistische uitspraken:
hoe beoordeelt u de volgende uitspraken? Deelt u de opvatting dat dergelijke uitspraken
racistisch en absoluut onacceptabel zijn, en dat hier altijd consequent tegen moet
worden opgetreden?
– «Zandnegers» (verwijzend naar Arabieren)
– «Woestijnratten» (verwijzend naar Arabieren)
– «Kankerneger» en «oprotten naar je eigen land» (verwijzend naar een tv-presentatrice
van kleur)
– «Neger op een tractor» (verwijzend naar een Malinees persoon op een tractor)
Vraag 12
Hoe beoordeelt u de opmerking die gemaakt zou zijn door het COID (namelijk de vraag
aan Zaahir om de melding over het afslachten van moslims te laten vallen omdat anders
de persoon die dat gezegd zou hebben zijn baan kwijt zou raken)?
Vraag 13
Bent u bereid met betrokkenen in gesprek te gaan om hun ervaringen te horen, excuses
aan te bieden voor de gang van zaken en te bezien of herstel of vervolgacties (mocht
daar behoefte aan bestaan) passend zijn?
Vraag 14
Welke concrete actie is er ondernomen naar aanleiding van de nazi-uitingen binnen
Defensie in 2018 (en tot welke concrete resultaten heeft dat geleid)?
Vraag 15
Welke concrete actie is er ondernomen naar aanleiding van het artikel van 10 klokkenluiders
bij Defensie uit 2023 over hoe het melden van misstanden bij Defensie erin resulteert
dat je zelf onder de loep wordt genomen (en tot welke tastbare resultaten heeft dat
geleid)?
Vraag 16
Kunt u een overzicht geven van alle onderzoeken, rapporten en Kamerbrieven over misstanden,
racisme en discriminatie binnen Defensie in de afgelopen 15 jaar? Kunt u per document
aangeven welke aanbevelingen zijn gedaan, welke zijn opgevolgd en welke concrete resultaten
zijn bereikt?
Vraag 17
Welke lessen trekt Defensie uit andere organisaties (nationaal of internationaal)
die succesvol discriminatie hebben aangepakt, en op welke wijze vertaalt u deze lessen
naar concrete maatregelen binnen Defensie?
Vraag 18
Bent u bereid nog dit jaar te komen met een lijst van concrete maatregelen (inclusief
planning) hoe Defensie racisme en discriminatie gaat aanpakken, de meldingsbereidheid
gaat worden verhoogd en hoe gaat worden voorkomen dat melders uiteindelijk slachtoffer
worden van hun eigen melding?
Vraag 19
In hoeverre is er bij Defensie een discriminatietoets verricht door de Staatscommissie
Discriminatie en Racisme?
Vraag 20
Bent u bereid de Kamer periodiek te informeren over de voortgang van de aanpak van
racisme en discriminatie binnen Defensie?
Indieners
-
Gericht aan
D.G. Boswijk, staatssecretaris van Defensie -
Indiener
Michelle Jagtenberg, Kamerlid -
Medeindiener
Mpanzu Bamenga, Kamerlid -
Medeindiener
Fatimazhra Belhirch, Kamerlid
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.