Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Lahlah, Hamstra en Biekman over "het voornemen van het kabinet om het actief benaderen van mensen die recht hebben op bijstand te schrappen"

Mededeling van Minister Aartsen (Werk en Participatie) (ontvangen 21 april 2026).

Vraag 1

Klopt het dat het kabinet heeft besloten om structureel circa € 30 miljoen per jaar
te schrappen dat eerder was gereserveerd voor proactieve dienstverlening, bedoeld
om niet-gebruik van onder andere de bijstand tegen te gaan?

Vraag 2

Klopt het dat dit budget expliciet was gereserveerd omdat de bestaande inzet onvoldoende
werd geacht om niet-gebruik effectief terug te dringen? Kunt u toelichten welke analyse
hier destijds aan ten grondslag lag?

Vraag 3

Deelt het kabinet nog steeds de eerdere analyse dat proactieve dienstverlening leidt
tot meer participatie, minder schulden en betere gezondheid? Zo ja, waarom wordt het
bijbehorende budget geschrapt? Zo nee, op basis van welke nieuwe inzichten is het
kabinet van deze analyse afgeweken?

Vraag 4

Kunt u toelichten of hier sprake is van gewijzigd beleid, gewijzigde inzichten of
uitsluitend een budgettaire afweging?

Vraag 5

Hoe verhoudt dit besluit zich tot de uitspraak van Minister Aartsen tijdens de begroting
SZW dat het wetsvoorstel inzake proactieve dienstverlening op dit moment bij de Kamer
ligt en dat hij daarover snel met de Kamer in gesprek hoopte te gaan?

Vraag 6

Hoe verhoudt deze bezuiniging zich tot de aangenomen motie van het lid Hamstra c.s.
over «automatisch uitkeren», ingediend bij de behandeling van de begroting SWZ, die
als appreciatie Oordeel Kamer kreeg?1 Wat betekent de bezuiniging voor de uitvoering van de motie?

Vraag 7

Hoe verhoudt dit besluit zich tot de uitspraak van Minister Vijlbrief tijdens het
commissiedebat Armoede en Schulden, dat er geen claim lag op de niet-gebruikte middelen
en dat het omlaag brengen van het niet-gebruik niet de begroting in gevaar brengt?

Vraag 8

Kunt u een tijdlijn geven van de besluitvorming rondom dit budget en deze maatregel,
inclusief het moment waarop het kabinet heeft besloten om deze middelen te schrappen?

Vraag 9

Kunt u bevestigen dat het tegengaan van niet-gebruik een van de pijlers is van het
Nationaal Programma Armoede en Schulden? Hoe verhoudt het schrappen van deze middelen
zich tot deze pijler?

Vraag 10

Welke waarborgen ziet het kabinet om te voorkomen dat mensen die recht hebben op inkomensondersteuning
buiten beeld blijven?

Vraag 11

Kunt u uiteenzetten welke concrete aanpak het kabinet nu in de plaats stelt om niet-gebruik
tegen te gaan, en waarin deze aanpak inhoudelijk en qua effectiviteit verschilt van
de eerder aangekondigde inzet?

Vraag 12

Welke doelstellingen hanteert het kabinet momenteel ten aanzien van het terugdringen
van niet-gebruik, en hoe wordt gemeten of deze worden behaald zonder de eerder gereserveerde
middelen?

Vraag 13

Hoe beoordeelt het kabinet de kritiek van gemeenten en de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG), die deze maatregel heel onverstandig noemen?

Vraag 14

Hoe groot is de groep mensen die geen gebruik maakt van de bijstand terwijl zij daar
wel recht op hebben? Klopt het dat het hierbij om circa 150.000 mensen gaat?

Vraag 15

Hoeveel mensen leven naar schatting onder het bestaansminimum als gevolg van dit niet-gebruik?

Vraag 16

Verwacht het kabinet dat het niet-gebruik van de bijstand de komende jaren zal toenemen,
mede in het licht van voorgenomen wijzigingen in de Werkloosheidswet (WW) en de Wet
werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) waardoor meer mensen mogelijk op de bijstand
aangewezen raken? Zo nee, waarop baseert het kabinet die verwachting?

Vraag 17

Welke maatschappelijke gevolgen verwacht het kabinet van het schrappen van deze maatregel,
in het bijzonder op het gebied van schuldenproblematiek, gezondheid, participatie
en arbeidsmarktdeelname?

Vraag 18

Is het kabinet bereid deze bezuiniging terug te draaien en de eerder aangekondigde
aanpak van proactieve dienstverlening alsnog volledig uit te voeren? Zo nee, waarom
niet?

Mededeling

Hierbij deel ik u mede dat de beantwoording van de Kamervragen van de leden Lahlah
(GroenLinks-PvdA), Hamstra (CDA) en Biekman (D66) over «het voornemen van het kabinet
om het actief benaderen van mensen die recht hebben op bijstand te schrappen» niet
binnen de gestelde termijn van drie weken mogelijk.