Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Schilder over het bericht ‘ernstig geweld tegen gevangenispersoneel in PI Heerhugowaard’

Antwoord van Staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 13 april
2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1395.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat een cipier in de PI Heerhugowaard is gestoken en
gegijzeld door een gedetineerde, waarna een arrestatieteam moest ingrijpen?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Erkent u dat dit incident voor de zoveelste keer laat zien dat gevangenispersoneel
onvoldoende wordt beschermd tegen extreem gewelddadige gedetineerden binnen Nederlandse
penitentiaire inrichtingen?

Antwoord 2

Geweld tegen gevangenispersoneel is onacceptabel. Mijn gedachten gaan uit naar de
medewerkster die het slachtoffer was van dit geweldsincident, diens naasten en naar
de andere personeelsleden.

Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar het geweldsincident. Wanneer er lessen te
trekken zijn, gebeurt dat ook.

Vraag 3 en 4

Kunt u aangeven welk voorwerp of wapen bij deze steekpartij is gebruikt en of hierbij
sprake was van contrabande of een zelfgemaakt steekwapen (shank)?

Indien sprake was van contrabande, hoe kan het dat een gedetineerde binnen een inrichting
onder verantwoordelijkheid van de Dienst Justitiële Inrichtingen over een steekwapen
kon beschikken?

Antwoord 3 en 4

Inmiddels is bekend dat het voorwerp wat is gebruikt om geweld toe te passen een scherf
van een bord is geweest. Dat betekent dat het een zelfgemaakt steekwapen betreft en
er geen sprake was van contrabande.

Vraag 5

Kunt u inzicht geven in de hoeveelheid aangetroffen contrabande (zoals steekwapens,
drugs en telefoons) in de PI Heerhugowaard in de afgelopen drie jaar en hoe deze cijfers
zich verhouden tot andere penitentiaire inrichtingen?

Antwoord 5

In figuur 1, 2 en wordt een beeld gegeven van de hoeveelheid aangetroffen contrabande
in penitentiaire inrichtingen in Nederland voor respectievelijk 2023, 2024 en 2025.2 Per tabel zijn de cijfers die zien op PI Heerhugowaard met geel uitgelicht.

Ten aanzien van de cijfers in onderstaande overzichten hecht ik eraan om de volgende
context mee te geven. Uit het afzetten van PI Heerhugowaard tegen andere penitentiaire
inrichtingen kunnen niet direct conclusies getrokken worden. Zo bestaat er een verschil
in grootte tussen PI’s en regimes. Daarbij hecht ik eraan te benadrukken dat niet
alle aangetroffen contrabande bij gedetineerden terechtkomen. Veel wordt onderschept
voordat het een gedetineerde bereikt.

Figuur 1. Totaal geregistreerde contrabande GW 2023

Figuur 2. aangetroffen contrabande GW 2024

Figuur 3. aangetroffen contrabande GW 2025

Vraag 6

Hoe kan het dat een gedetineerde binnen een inrichting die onder verantwoordelijkheid
valt van de Dienst Justitiële Inrichtingen, wederom in staat is personeel te verwonden
en langdurig te gijzelen?

Antwoord 6

De realiteit is helaas dat incidenten met deze doelgroep nooit zijn uit te sluiten.
Zowel naar de gijzeling in PI Vught van 5 december 2025 als naar dit incident in de
PI Heerhugowaard wordt onderzoek gedaan door de politie. Ook laat DJI zelf onderzoeken
verrichten naar beide incidenten. Het onderzoek naar de gijzeling in Vught zal naar
verwachting voor de zomer zijn afgerond. Van het onderzoek naar de gijzeling in PI
Heerhugowaard is nog onbekend wanneer dit onderzoek zal worden afgerond. Bij relevante
ontwikkelingen wordt uw Kamer hierover geïnformeerd.

Vraag 7

Waarom worden gedetineerden met een bekend agressief, instabiel of gevaarlijk profiel
kennelijk niet structureel gescheiden of onder een zwaarder beveiligingsregime geplaatst?

Antwoord 7

Een gedetineerde wordt geplaatst op een regime passend bij de veiligheidsrisico’s.
Zo wordt bij de plaatsing van een gedetineerden een risicoprofiel opgesteld, waarbij
naar meerdere aspecten wordt gekeken, zoals de kenmerken en achtergronden van het
delict en overige beschikbare informatie van het Openbaar Ministerie en de politie.
Waar nodig wordt er aanvullend gekeken naar het risicoprofiel door de Detentie Intelligence
Unit (DIU), bestaande uit DJI, politie en OM.

Indien individuele veiligheidsmaatregelen op een reguliere afdeling niet voldoende
zijn, kan DJI, op basis van relevante informatie van OM en politie, een gedetineerde
plaatsen in een strenger regime zoals een Afdeling Intensief Toezicht (AIT) als wordt
voldaan aan de daarvoor geldende eisen. Een dergelijk incident wordt meegenomen in
deze afweging en kan aanleiding geven tot plaatsing in een strenger regiem. Elk jaar
wordt beoordeeld of het verblijf van een gedetineerde in een AIT verlengd wordt met
een jaar. DJI beoordeelt dat op basis van concrete en actuele informatie van de organisatie
zelf, de politie en het OM.

Vraag 8

Deelt u de mening dat het onacceptabel is dat geweld tegen gevangenispersoneel steeds
opnieuw plaatsvindt zonder dat dit leidt tot zichtbare aanscherping van regime, toezicht
en sancties?

Antwoord 8

Net als uw Kamer vind ik geweld tegen gevangenispersoneel onacceptabel. DJI heeft
aangifte gedaan. De betrokken gedetineerde is disciplinair gestraft en overgeplaatst.
Ook wordt er onderzoek verricht. Alle inzet is erop gericht om dit in de toekomst
zo goed als mogelijk te voorkomen. Waar nodig zullen aanvullende maatregelen worden
getroffen.

Vraag 9

Welke concrete maatregelen gaat u per direct nemen om te waarborgen dat personeel
in gevangenissen veilig zijn werk kan doen en kunt u garanderen dat dit niet opnieuw
wordt afgedaan met onderzoek en woorden zonder gevolgen?

Antwoord 9

DJI investeert structureel in de weerbaarheid en veiligheid van hun medewerkers middels
trainingen en opleidingen. Daarnaast is voor het personeel DJI, die in de privésfeer
wordt bedreigd als gevolg van werkzaamheden voor DJI, de afdeling Personeelsbeveiliging
beschikbaar. Deze afdeling valt onder de verantwoordelijkheid van de Beveiligingscoördinator
(BVC) DJI en geeft uitvoering aan de werkgeversverantwoordelijk binnen het Stelsel
Bewaken en Beveiligen. De medewerkers van deze afdeling zorgen voor een 24/7 bereikbaarheid.
DJI zet zich onvermoeibaar in voor een veilige werkomgeving waarin medewerkers hun
werk met vertrouwen en waardigheid kunnen uitvoeren.

Zoals in de beantwoording van vraag 6 aangegeven is de realiteit echter ook dat incidenten
met deze doelgroep nooit zijn uit te sluiten. Alle inzet is erop gericht om deze incidenten
in de toekomst te voorkomen. Daarom wordt onderzoek verricht naar beide incidenten.
Wanneer hier lessen uit getrokken kunnen worden, zal dit zeker gebeuren. Ik houd dit
nauwlettend in de gaten, want veiligheid van personeel staat voorop.