Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Kostic´ over het bericht 'Kankerrisico voor omwonenden Chemelot veel groter dan gedacht: 'Dit is zeer zorgelijk''

Mededeling van Staatssecretaris Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
24 maart 2025).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van het bericht «Kankerrisico voor omwonenden Chemelot veel groter
dan gedacht: «Dit is zeer zorgelijk»»?1

Vraag 2

Hoe kan het dat Chemelot jarenlang kennelijk veel meer kankerverwekkende stoffen uitstoot
dan het rapporteert? Waarom stelt de provincie vertrouwen te hebben in de cijfers
van Chemelot, terwijl het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) daar
geen zekerheid over geeft?

Vraag 3

Hoe reageert u op emeritus-hoogleraar Toxicologie Martin van den Berg, die stelt dat
«de uitstoot dusdanig overschrijdend is dat de omgevingsdienst hier direct met Chemelot
over om tafel had gemoeten»?

Vraag 4

Is Chemelot inderdaad meteen aangesproken en welke maatregelen heeft de provincie
genomen?

Vraag 5

Wat zijn de gezondheidseffecten en de potentiële risico’s van de stapeling van schadelijke
stoffen voor de omwonenden?

Vraag 6

Wat betekent het volgens u dat uit onderzoek blijkt dat omwonenden van Chemelot hun
gezondheid structureel lager beoordelen dan het landelijk gemiddelde, dat de zorgkosten
daar aanzienlijk hoger liggen dan het landelijk gemiddelde en dat omwonenden van Chemelot
– in vergelijking met andere Nederlandse gemeenten – significant meer chronische ziekten,
een minder goede algemene gezondheid en een lager mentaal welzijn rapporteren?

Vraag 7

Hoe reageert u op de conclusies van hoogleraar Gera Nagelhout dat de waslijst aan
gezondheidsklachten in de regio angstaanjagend is (vaker astma, longaandoeningen,
hart- en vaatziekten, kanker, slaapproblemen, geluidsoverlast, etc.)?

Vraag 8

Hoe reageert u op de conclusies van hoogleraar Van Schayck dat er in het Chemelot-rapport
gekeken is naar slechts drie afzonderlijk gerapporteerde zeer zorgwekkende stoffen
(terwijl er meer schadelijke stoffen zijn uitgestoten) en dat als de logische stap
was gezet om het effect van die stoffen bij elkaar op te tellen, de uitstoot boven
de grenswaardes van wat gevaarlijk is zou uitkomen?

Vraag 9

Waarom is er niet gerapporteerd over de nog ongeveer twaalf andere zeer zorgwekkende
stoffen die bij de vergunning horen?

Vraag 10

Wordt er nog op korte termijn gekeken wat de stapeling en cocktail aan schadelijke
stoffen voor effect heeft op de gezondheid van de omwonenden? Op welke manier wordt
in de tussentijd het voorzorgsbeginsel toegepast?

Vraag 11

Bent u het ermee eens dat extra bescherming van de gezondheid van omwonenden niet
nog jarenlang op onderzoek mag wachten, maar dat er uit voorzorg extra maatregelen
moeten worden getroffen? Zo nee, waarom neemt u onnodige risico’s met de gezondheid
van mens en milieu?

Vraag 12

Bent u het met hoogleraar Van Schayck eens dat de provincie als vergunningverlener
moet eisen dat de ontbrekende concentraties van zeer zorgwekkende stoffen in kaart
worden gebracht en dat als Chemelot zich niet aan de vergunning houdt, er handhavend
moet worden opgetreden?

Vraag 13

Wanneer zijn de voor milieu en gezondheid belangrijkste vergunningen van Chemelot
voor het laatst geactualiseerd en aangescherpt?

Vraag 14

Klopt het dat Chemelot schadelijke stoffen loost die kilometers worden verspreid en
steeds uit het drinkwater moeten worden gezuiverd op kosten van de belastingbetaler?

Vraag 15

Is er in het kader van de doelen van de Kaderrichtlijn Water, bescherming van natuur
en (de kosten van) drinkwaterkwaliteit overwogen om de lozingsvergunningen voor Chemelot
aan te scherpen, in ieder geval vanaf 2027? Zo ja, wat gebeurt er dan concreet? Zo
nee, waarom niet?

Vraag 16

Is er bereidheid om te kijken naar het effect van de combinatie van schadelijke chemische
stoffen, microplastics en zware metalen op het milieu en de gezondheid en bijvoorbeeld
de Hazard Index te gebruiken? Zo ja, hoe precies? Zo nee, waarom blijven we dan onnodige
risico’s nemen met gezondheid van mens en milieu?

Vraag 17

Weet u nog dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) concludeerde dat onder andere
de gezondheidsschade door de uitstoot van milieuverontreinigende stoffen in Nederland
46 miljard euro per jaar kost?

Vraag 18

Wat zijn in euro’s ongeveer de kosten van de schade die Chemelot veroorzaakt?

Vraag 19

Bent u zich bewust van het feit dat de Algemene Rekenkamer het toezicht op vervuilende
lozingen ontoereikend en zorgwekkend vindt en hoe kijkt u vanuit die conclusies naar
de casus van Chemelot?2

Vraag 20

Bent u zich bewust van het feit dat er vaker geconstateerd is dat uitstootgegevens
die bedrijven rapporteren niet blijken te kloppen met echt onafhankelijke metingen
en dat vanuit onder andere burgers, maatschappelijke organisaties, gezondheidsexperts
(zoals de Expertgroep Gezondheid IJmond) en medeoverheden er een roep is om meer en
onafhankelijk te meten bij bedrijven en regelgeving en toezicht op grote vervuilende
bedrijven aan te scherpen?

Vraag 21

Bent u zich ervan bewust dat de omgevingsdienst als toezichthouder op Tata Steel daarom
terecht sinds een paar jaar als beleid heeft juist scherper aan de wind te zeilen
in toezicht en handhaving bij Tata Steel, een bedrijf dat zich volgens de omgevingsdienst
«calculerend en opportunistisch» gedraagt?

Vraag 22

Wat bedoelt het kabinet dan precies met de zin uit het coalitieakkoord: «We maken
afspraken met toezichthouders om regels niet strenger te interpreteren dan nodig is»?

Vraag 23

Hebben omwonenden er volgens u recht op om op elk moment te weten aan hoeveel schadelijke
stoffen ze worden blootgesteld? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe gaat u dit beter faciliteren?

Vraag 24

Gaat u de Omgevingsdienst Zuid-Limburg in staat stellen om zelf vaker nauwkeurige
emissiemetingen te doen van schadelijke stoffen bij Chemelot? Zo nee, waarom niet?

Vraag 25

Klopt het dat het provinciebestuur eerder heeft geprobeerd om de publicatie van een
kritische RIVM-analyse over de kankerverwekkende uitstoot van Chemelot te voorkomen,
omdat het zou kunnen zorgen voor «onrust, negatieve beeldvorming en voorbarige conclusies»?
Zo ja, hoe denkt u dat dat overkomt op burgers?

Vraag 26

Hoe reageert u op Jack Renet, oud-medewerker van Chemelot, die stelt: «Het is elke
keer hetzelfde verhaal; de overheid probeert Chemelot overal buiten te houden en stopt
alles onder de mat. Wederom verkiest de provincie economisch belang boven het belang
van haar inwoners»?

Vraag 27

Bent u het ermee eens dat het rapporteren van veel te lage uitstootcijfers van schadelijke
stoffen een overtreding is op de Wet op de economische delicten?

Vraag 28

Gaat u aangifte doen tegen Chemelot? Zo nee, waarom niet?

Vraag 29

Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden voor het commissiedebat Leefomgeving
van 2 april?

Mededeling

Op 6 maart jl. heeft het lid Kostić (PvdD) aan de Staatssecretaris en Minister van
Infrastructuur en Waterstaat en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
vragen gesteld over het De Limburger-artikel: «Kankerrisico voor omwonenden Chemelot veel groter dan gedacht: «Dit is zeer zorgelijk»».

Deze vragen kunnen niet binnen de termijn van drie weken worden beantwoord. De reden
van het uitstel is dat de beantwoording van deze vragen meer tijd vergt, omdat dit
afstemming vraagt met de Provincie Limburg. De antwoorden worden zo spoedig mogelijk
aan de Kamer verzonden.