Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Dekker over ‘de mogelijke betrokkenheid van door Nederland (mede) gefinancierde NGO’s bij verkiezingsprocessen in EU-lidstaten’

Mededeling van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 13 maart 2026)

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «German NGOs sue Elon Musk’s X again over election research
data access» in EUobserver, alsmede de recente publieke uitingen van de denktank MCC
Brussels over dit onderwerp?1

Vraag 2

Kunt u bevestigen of ontkennen dat de organisatie Democracy Reporting International
(DRI) samen met andere partijen juridische stappen onderneemt tegen het platform X
om toegang te verkrijgen tot data in het kader van de aankomende verkiezingen in Hongarije,
met een beroep op de Digital Services Act (DSA)?

Vraag 3

Kunt u aangeven of, en zo ja in welke mate, de Nederlandse staat financiële bijdragen
levert of heeft geleverd aan Democracy Reporting International? Klopt de informatie
uit openbare transparantieregisters (LobbyFacts) dat het Ministerie van Buitenlandse
Zaken in de periode januari 2024–december 2024 een bedrag van 880.217 euro heeft bijgedragen
aan deze organisatie?

Vraag 4

Indien er sprake is van Nederlandse financiering, kunt u de Kamer dan een gedetailleerd
overzicht doen toekomen van de specifieke doelstellingen, voorwaarden en prestatieafspraken
die aan deze subsidie ten grondslag liggen? Is bij de toekenning overwogen dat deze
middelen (in)direct ingezet zouden kunnen worden voor juridische procedures tegen
online platforms of activiteiten rondom verkiezingen in andere Europese Unie (EU)-lidstaten?

Vraag 5

Hoe beoordeelt u de onafhankelijkheid van niet-gouvernementele organisaties (NGO’s)
zoals DRI, indien blijkt dat een zeer groot deel van hun budget (volgens openbare
bronnen tot 74 procent) afkomstig is van overheidsinstanties, waaronder de Duitse
overheid, de EU en de Nederlandse overheid? Hoe beoordeelt u dat de bijdrage van Nederlands
belastinggeld aan dergelijke NGO’s mogelijk wordt ingezet voor het beïnvloeden van
verkiezingen via regulaties op sociale media betreffende termen, standpunten en visies?

Vraag 6

Deelt u de opvatting dat NGO’s die deels direct door (lid)staten (Nederland, Duitsland) en deels indirect via staten (door de EU) worden gesubsidieerd, geen «NGO’s» zijn?

Vraag 7

Ziet u in dat dergelijke (statelijke, of supranationale) actoren een prikkel hebben
om verkiezingen bij te sturen naar een pro-EU resultaat, omdat zij «skin in the game»
hebben bij verkiezingen waarover zij zich buigen?

Vraag 8

Hoe verhoudt de inzet van de Digital Services Act (DSA) (mede) door overheden gefinancierde
actoren om toegang te eisen tot gevoelige verkiezingsdata en het al dan niet censureren
van politieke opvattingen en uitingen zich volgens u tot het beginsel van nationale
verkiezingssoevereiniteit? Erkent u het risico dat dergelijke acties door lidstaten
kunnen worden uitgelegd als een politiek gemotiveerde actie van een supranationale
actor?

Vraag 9

Bent u bereid om in EU-verband te pleiten voor het terugfluiten van initiatieven die
via «NGO’s» invloed trachten uit te oefenen op de digitale infrastructuur en het publieke
debat tijdens verkiezingsperiodes in (andere) lidstaten?

Vraag 10

Kunt u inzichtelijk maken welke parlementaire controle er op dit moment mogelijk is
op de politieke activiteiten van door het Ministerie van Buitenlandse Zaken gesubsidieerde
internationale NGO’s? Bent u bereid de subsidierelatie met organisaties die zich op
deze wijze mengen in buitenlandse verkiezingen te heroverwegen?

Vraag 11

Heeft u zicht op de rol van NGO’s als verlengstuk van de EU in Nederland zelf? Met
andere woorden; staat ons land in dergelijke gevallen altijd aan de subsidiërende
(beïnvloedende?) kant, of zijn er ook signalen die suggereren, of feiten die bevestigen,
dat ook Nederland getroffen is – of kan worden – door dergelijke verkiezingsbeïnvloeding
vanuit organisaties als DRI?

Vraag 12

Kunt u deze vragen afzonderlijk, compleet en binnen de daarvoor gestelde termijn beantwoorden?

Mededeling

De schriftelijke vragen van het lid Dekker over «de mogelijke betrokkenheid van door
Nederland (mede) gefinancierde NGO’s bij verkiezingsprocessen in EU-lidstaten» (2026Z03476) kunnen met het oog op een zorgvuldige afstemming tussen de ministeries en volledige
beantwoording niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord. Het streven
is de antwoorden zo spoedig mogelijk aan uw Kamer te sturen.