Schriftelijke vragen : Inhoudelijke moderatie op sociale media door de EU en het ministerie van Binnenlandse Zaken in aanloop naar de verkiezingen van 2023 en 2025
Vragen van de leden De Vos en Van Houwelingen (beiden FVD) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over inhoudelijke moderatie op sociale media door de EU en het Ministerie van Binnenlandse Zaken in aanloop naar de verkiezingen van 2023 en 2025 (ingezonden 23 februari 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met het recent gepubliceerde Amerikaanse onderzoeksrapport d.d. 3 februari
jl. The foreign censorship threat, part II: Europe’s decade-long campaign to censor the
global internet and how it harms American speech in the United States, waarin wordt verwezen naar Europese en nationale betrokkenheid bij moderatie van
politiek-inhoudelijke uitingen op sociale media?1
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het feit dat de EU in 2023 een handboek opstelde voor techbedrijven
om te modereren bij de volgende onderwerpen: «populist rhetoric», «anti-government/anti-EU»-content,
«anti-elite»-content, «political satire», «anti-migrants and Islamophobic content»,
«anti-refugee/immigrant sentiment», «anti-LGBTIQ... content» en «meme subculture»?2 Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 3
Hoe beoordeelt u het feit dat de EU via de Permanent Task-Force Crisis Response Group
«desinformatie bestreed» op het gebied van onderwerpen zoals bijvoorbeeld COVID-19
en een potentieel verband tussen de sancties tegen Rusland en de Europese energiecrisis?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 4
Acht u het wenselijk dat de EU techbedrijven aanmoedigt dan wel opdraagt zich te bemoeien
met legale, niet-gewelddadige politieke uitingen op sociale media? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Vraag 5
Kunt u aangeven of het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in
aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 door de Europese Commissie is aangewezen
als «trusted flagger» in het kader van de Digitale Dienstenverordening (DSA)? Zo ja,
per welke datum gold deze aanwijzing en welke bevoegdheden en taken waren daaraan
verbonden?
Vraag 6
Kunt u inzicht geven in het aantal en het type meldingen dat door het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, of namens Nederland, als «trusted flagger»
is gedaan bij sociale mediaplatforms in de periode voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen
van 2023 en 2025? Kunt u daarbij specificeren in hoeverre deze meldingen betrekking
hadden op politieke of maatschappelijke uitingen? Kan de Kamer deze meldingen ontvangen
of vertrouwelijk inzien? Zo nee, waarom niet?
Vraag 7
Hoe beoordeelt u de rol van ministeries als «trusted flagger» in perioden waarin verkiezingen
plaatsvinden? Erkent u dat hier automatisch sprake is van conflicterende belangen,
aangezien de Minister van Binnenlandse Zaken tijdens verkiezingen het risico loopt
te worden weggestemd? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 8
Kunt u toelichten in hoeverre Nederland, via overleg met de Europese Commissie of
via directe contacten met socialemediaplatforms, betrokken is geweest bij afspraken
of maatregelen over moderatie van uitingen in relatie tot verkiezingen of specifieke
politieke onderwerpen zoals bijvoorbeeld de oorlog in Oekraïne, immigratie of het
coronabeleid? Kunt u de Kamer informeren over de aard en omvang van deze betrokkenheid?
Zo nee, waarom niet?
Vraag 9
In het betreffende Amerikaans onderzoeksrapport wordt op pagina 106 geschreven dat
«between 2023 and 2025, the Commission engaged with platforms and pressured them to
aggressively censor content ahead of national elections in [...] the Netherlands [...]»:
kunt u aangeven hoe u deze constatering beoordeelt, of u zich hierin herkent?
Vraag 10
Kunt u de Kamer alle correspondentie doen toekomen tussen de Europese Commissie (of
de EU in het algemeen) en het Ministerie van Binnenlandse Zaken (of Nederland in het
algemeen) met betrekking tot «trusted flagger»-meldingen rond de verkiezingen van
2023 en 2025? Zo nee, waarom niet?
Vraag 11
Klopt het, zoals op pagina 107 van het Amerikaanse overheidsrapport te lezen is, dat
het Ministerie van Binnenlandse Zaken aanwezig was bij de «Verkiezingsbijeenkomst
TikTok», georganiseerd door de Europese Commissie in Den Haag op vrijdag 10 november
2023? Wat was de inbreng/rol van het ministerie tijdens deze bijeenkomst? Wie waren
bij deze bijeenkomst aanwezig? Wat was het programma? Kunt u de Kamer de verslagen/notulen
doen toekomen die zijn gemaakt tijdens deze bijeenkomst, evenals correspondentie voorafgaand
aan en na afloop daarvan? Zo nee, waarom niet?
Vraag 12
Klopt het dat de Autoriteit Consument en Markt (ACM) zes weken voor de verkiezingen
in 2025 een bijeenkomst heeft georganiseerd over de verkiezingen, in het kader van
de DSA en met vertegenwoordigers van de Europese Commissie, Alphabet, Meta, Microsoft,
TikTok en X? Klopt het dat hier is gesproken over het censureren van «schadelijke
content» in het kader van de verkiezingen? Hoe werd «schadelijke content» gedefinieerd?
Kunt u een aantal voorbeelden van dergelijke «schadelijke content» geven?
Vraag 13
Welke afspraken zijn gemaakt tijdens de bijeenkomst genoemd in vraag 12? Kunt u de
Kamer de gespreksverslagen/notulen van deze bijeenkomst doen toekomen, waaronder in
elk geval de presentatie van de Europese Commissie, van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en van Manon Leijten (bestuurslid van de ACM)? Zo nee, waarom niet?
Vraag 14
Kunt u bovenstaande vragen zo spoedig mogelijk en afzonderlijk van elkaar beantwoorden?
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
Lidewij de Vos, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Pepijn van Houwelingen, Tweede Kamerlid
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.