Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ceder over het bericht ‘Koop nu, baal later: hoe Klarna-klanten vastlopen in dubieuze incasso-trajecten’

Antwoord van Staatssecretaris Rutte (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 3 februari
2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 538.

Vraag 1

Bent u bekend met de werkwijze van incassobedrijven, zoals Alektum (aan wie BNPL-bedrijf
(Buy Now Pay Later) Klarna vorderingen heeft overgedragen), die duizenden rechtszaken
aanhangig maken, vaak zonder deugdelijke onderbouwing, niet verschijnen bij de rechtbank
en schuldenaren confronteren met torenhoge rente- en incassokosten?1

Antwoord 1

Ik ben bekend met de beschrijving hierover in het artikel van Follow the Money van
8 november 2025. Dit beeld is ook terug te zien in verschillende rechterlijke uitspraken,
zoals gepubliceerd op rechtspraak.nl.

Vraag 2 en 3

Hoe beoordeelt u deze handelwijze in het licht van de beginselen van een behoorlijke
procesorde en de bescherming van schuldenaren? In hoeverre is hier volgens u sprake
van (structureel) misbruik van procesrecht?

Kunt u toelichten welke maatregelen momenteel bestaan om te voorkomen dat incassobureaus
op dergelijke wijze misbruik maken van het rechtssysteem?

Antwoord 2 en 3

Het is aan de rechter om te beoordelen of er bij de handelwijze van incassobedrijven
zoals Alektum sprake is van misbruik van procesrecht. Dit zal per individueel geval
door de rechter moeten worden beoordeeld.

Hieronder benoem ik een aantal verschillende (wettelijke) waarborgen in het rechtssysteem
die ervoor zorgen dat het incasseren van private vorderingen goed verloopt en er geen
misbruik wordt gemaakt van het procesrecht. Deze waarborgen zien zowel op de buitengerechtelijke
incassofase als op de gerechtelijke fase.

In het algemeen geldt dat een schuldeiser en schuldenaar zich jegens elkaar dienen
te gedragen overeenkomstig de eisen van redelijkheid en billijkheid (artikel 6:2 Burgerlijk
Wetboek, hierna: BW). Dat geldt evenzeer voor incassodienstverleners.

Per 1 april 2024 geldt de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki). Deze stelt eisen
aan incassodienstverleners, onder meer voor de communicatie met schuldenaren, de informatie
die aan hen moet worden verstrekt, de administratie van dossiers en de deskundigheid
van personeel. De Wki is van toepassing op buitengerechtelijke incassowerkzaamheden
die worden verricht bij in Nederland woonachtige natuurlijke personen voor een derde
of na overdracht van een vordering. Dit betekent dat wanneer een partij voor of als
rechtsopvolger van de (oorspronkelijke) schuldeiser een vordering buitengerechtelijk
probeert te incasseren bij een natuurlijk persoon, deze werkzaamheden onder de reikwijdte
van de Wki vallen.2 Onder buitengerechtelijke incassowerkzaamheden wordt onder andere verstaan het bellen
en/of schriftelijk aanmanen van de schuldenaar, ongeacht of hiervoor bij de schuldenaar
kosten in rekening worden gebracht. De Inspectie Justitie en Veiligheid houdt toezicht
op naleving van de eisen die de Wki aan deze ondernemingen stelt.

Als een vordering niet buitengerechtelijk wordt voldaan, kan de schuldeiser een gerechtelijke
procedure starten. Het uitgangspunt is dat eenieder in beginsel toegang heeft tot
de rechter, zolang diegene voldoende belang bij een rechtsvordering heeft.3 Het burgerlijk procesrecht bevat meerdere wettelijke waarborgen die moeten voorkomen
dat partijen procederen zonder deugdelijke onderbouwing of wanneer zij daar, gelet
op de onevenredigheid tussen de betrokken belangen, in redelijkheid geen belang bij
hebben («geen belang, geen actie»). Van misbruik van procesbevoegdheid is niet snel
sprake. Het enkele feit dat een vordering weinig kans maakt, levert geen misbruik
van procesrecht op. De rechter kan besluiten om een vordering af te wijzen indien
wordt geconstateerd dat er misbruik wordt gemaakt van het procesrecht.4 Hiervan kan sprake zijn als een eisende partij zijn vordering baseert op feiten en
omstandigheden waarvan hij de onjuistheid kende dan wel behoorde te kennen of op stellingen
waarvan hij op voorhand moest begrijpen dat deze geen kans van slagen hadden en hij
in redelijkheid niet tot het instellen van de rechtsvordering had kunnen komen.5 De rechter past dit principe terughoudend toe, gelet op het belang van de toegang
tot de rechter.

Daarnaast kan de rechter tot het oordeel komen dat er sprake is van rauwelijks dagvaarden.
Hierbij wordt een schuldenaar zonder voorafgaande mogelijkheid tot een buitengerechtelijke
oplossing gedagvaard. Indien daarvan sprake is, kan dit aanleiding zijn voor een afwijkende
proceskostenveroordeling, omdat van een schuldeiser mag worden verwacht dat hij geen
onnodige kosten veroorzaakt.

De rechter kan voorts een hardheidsclausule toepassen bijvoorbeeld wanneer enkel wordt
geprocedeerd om een executoriale titel te verkrijgen voor het geval een overeengekomen
betalingsregeling niet zou worden nagekomen, of wanneer – zoals hiervoor toegelicht
– sprake is van rauwelijks dagvaarden.6

Daar komt bij dat rechters in zaken ter bescherming van consumenten ambtshalve toetsen
of personen die handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf (handelaren)
hebben voldaan aan de dwingendrechtelijke verplichtingen van het consumentenrecht.
Dit omvat onder meer de toetsing van algemene voorwaarden (oneerlijke bedingen) en
de naleving van wettelijke informatieplichten, zoals onder andere de correcte toepassing
van de wettelijke incassokosten en de onderbouwing van de gevorderde kosten. Indien
deze verplichtingen niet zijn nageleefd, kan de rechter de vordering geheel of gedeeltelijk
afwijzen.

Vraag 4

Op welke wijze heeft u de aangenomen motie Ceder c.s. (Kamerstuk 35 915, nr. 27) afgedaan? Acht u de genomen maatregelen afdoende om het doorverkopen van schulden
als verdienmodel te hebben bestreden? Zo nee, welke maatregelen bent u voornemens
te nemen en/of te laten onderzoeken?

Antwoord 4

Schulden mogen geen verdienmodel zijn. Alle stappen binnen de keten zijn opzichzelfstaand
gerechtvaardigd, maar kunnen als

optelsom soms tot excessen leiden. In de Kamerbrief Aanpak Civiele invordering Kamerstukken II, 2024/25, 24 515, nr. 798. zijn maatregelen aangekondigd, waaronder het collectief afbetalingsplan, de zorgplicht
voor gerechtsdeurwaarders en de herziening van de financierings- en tariefstructuur
van gerechtsdeurwaarders. Deze maatregelen zijn erop gericht om de kostenoploop voor
de schuldenaar te beperken en onwenselijke verdienprikkels in het invorderingsproces
tegen te gaan. In lijn met de toezegging aan uw Kamer is recent de wetsevaluatie van
de Wet normering buitengerechtelijke incassokosten (WIK) door het WODC gestart.7 De Kamer wordt in de eerste helft van 2026 nader geïnformeerd over de verdere uitwerking
van de maatregelen.

Zoals in de brief aan uw Kamer van 29 maart 20248 uiteen is gezet, is de verkoop en overdracht van vorderingen een gebruikelijke handeling
in het handelsverkeer die bijdraagt aan solvabiliteit en liquiditeit van ondernemingen.
In die brief is uiteengezet dat de verkoop van vorderingen een breed palet aan varianten
omvat en ook veel positieve effecten heeft. Daarbij komt dat de oploop van kosten
in het traject van invordering geen verband houdt met de verkoop van de vorderingen,
maar met de inning van een vordering. Verdere kostenoploop door invorderingsmaatregelen
die niet meer bijdraagt aan het komen tot betaling van de hoofdsom kan leiden tot
een ongewenst verdienmodel.9 De maatregelen zijn er dan ook op gericht deze kostenoploop aan te pakken.

Tevens verzocht de motie Ceder c.s. om concrete maatregelen uit te werken waarmee
de te vorderen rente bij schulden jegens consumenten wordt gemaximeerd. Dit onderwerp
is ook aan de orde gekomen tijdens het Commissiedebat armoede- en schuldenbeleid op
22 mei 2025.10 De voormalig Staatssecretaris Rechtsbescherming heeft aan de Kamer toegezegd om te
identificeren of er situaties zijn waarin sprake is van disproportionele renteoploop
die in het individuele geval door het wettelijk kader onvoldoende geadresseerd kan
worden. Hierbij is specifiek het veld (evenals uw Kamer) uitgenodigd om casuïstiek
aan te reiken. Tot dusver zijn er nog geen concrete casussen gemeld.

Vraag 5 en 6

Bent u bekend met de algemene consumentenvoorwaarden van Klarna, waarin staat dat
de vordering van de (web)winkel op de consument wordt overgedragen aan Klarna Bank
AB? Deelt u dat een dergelijke overdracht van een vordering valt onder de reikwijdte
van artikel 2, sub b, van de Wet kwaliteit incassodienstverlening?11

Bent u van mening dat de activiteiten van Klarna onder de Wet kwaliteit incassodienstverlening
vallen? Zo ja, voldoet het bedrijf, naar uw oordeel, aan de verplichtingen die de
wet stelt? Is het juist dat Klarna niet geregistreerd staat in het register van incassodienstverleners?

Antwoord 5 en 6

Ik ben bekend met het feit dat Klarna verschillende sets algemene voorwaarden hanteert
voor de uiteenlopende betaalmethoden die zij aanbiedt.12 Een van die betaalmethoden betreft Buy Now Pay Later (hierna: BNPL). Hierbij gaat
Klarna als BNPL-aanbieder een kredietovereenkomst aan met de consument én neemt daarbij
de vordering over uit de consumentenovereenkomst (een koopovereenkomst of overeenkomst
tot het verrichten van diensten) van de handelaar (derde partij) waarmee de consument
de consumentenovereenkomst is aangegaan.13

Doordat sprake is van overdracht van een vordering vallen eventuele door Klarna verrichte
buitengerechtelijke incassowerkzaamheden die voortvloeien uit BNPL-overeenkomsten
onder de reikwijdte van de Wki en rust op Klarna in beginsel een registratieplicht.
Klarna staat op het moment dat deze vragen worden beantwoord niet in het register
van incassodienstverlening.14 Ik hecht eraan te benadrukken dat het oordeel of het bedrijf voldoet aan de verplichtingen
die de Wki stelt bij de Inspectie van Justitie en Veiligheid ligt en niet bij mij.

De toezichthouder kan op grond van artikel 3 Wki (de registratieplicht) handhavend
optreden. Verder is de registratieplicht strafrechtelijk gesanctioneerd in de Wet
op de economische delicten.

Vraag 7

Bent u bekend met het feit dat Klarna, in het kader van haar BNPL-activiteiten, aan
consumenten betalingsherinneringen en aanmaningen verstuurt wanneer facturen onbetaald
blijven? Deelt u de opvatting dat het versturen van herinneringen en aanmaningen moet
worden aangemerkt als het verrichten van «buitengerechtelijke incassowerkzaamheden»
in de zin van artikel 1 van de Wet kwaliteit incassodienstverlening?

Antwoord 7

Ja, ik ben bekend met het versturen van dergelijke betalingsherinneringen en aanmaningen.
In de door vier BNPL-aanbieders opgestelde Gedragscode BNPL is onder meer afgesproken dat consumenten kosteloos minimaal één betalingsherinnering
ontvangen. Zoals in antwoord op vragen 2 en 3 is aangegeven, vallen het opnemen van
contact en het sturen van betalingsherinneringen en aanmaningen voor een derde of
na overdracht van een vordering onder de Wki.15

Vraag 8

Is het correct dat de reikwijdte van de wet gebaseerd is op de feitelijke uitvoering
van buitengerechtelijke incassowerkzaamheden richting natuurlijke personen, ongeacht
door wie deze worden uitgevoerd? Zijn er organisaties uitgezonderd van de reikwijdte
van deze wet?

Antwoord 8

Ja, de Wki heeft betrekking op de uitvoering van buitengerechtelijke incassowerkzaamheden
met betrekking tot voldoening door in Nederland woonachtige natuurlijke personen (zie
vraag 6). De enige structurele uitzondering betreft publiekrechtelijke incassanten
zoals het CJIB en de zogenoemde zelfincassanten. Dit zijn de primaire schuldeisers
die de eigen vorderingen zelf innen in plaats van de buitengerechtelijke incassowerkzaamheden
uitbesteden aan een geregistreerde incassodienstverlener. Dat wil zeggen dat op deze
partijen geen registratieplicht rust. Deze schuldeisers dienen zich te gedragen overeenkomstig
de eisen van redelijkheid en billijkheid.

Vraag 9 en 10

Klopt het, zoals in het artikel gepubliceerd door Follow the Money staat, dat u in
gesprek bent met het bedrijf Klarna over de naleving van de Wet kwaliteit incassodienstverlening?

Wat is de reden voor dit overleg? Is het gebruikelijk en wenselijk dat er overleg
plaatsvindt tussen u en een bedrijf over naleving van de wet? Wat is hierin de rol
van de Inspectie Justitie en Veiligheid? Is de Inspectie (al dan niet op handhavende
wijze) betrokken bij dit overleg?

Antwoord 9 en 10

Nee, dat klopt niet. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid is niet in gesprek
met Klarna over de naleving van de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki). Dat
acht ik ook niet wenselijk. Zoals ik hiervoor in antwoord op vraag 6 heb benadrukt,
is dit ook niet aan mij. Wel heeft mijn ministerie een toelichting gegeven aan onder
andere Klarna over de civielrechtelijke gevolgen en wat in de memorie van toelichting
bij de Wki is opgenomen over de definitie van buitengerechtelijke incassowerkzaamheden,
ongeacht of voor deze werkzaamheden kosten in rekening worden gebracht bij de schuldenaar.
Dit nadat in een regulier overleg met de Vereniging van financieringsondernemingen
in Nederland (Vfn) was aangegeven dat schuldeisers een belangrijke rol hebben in het
naleven van de wet door enkel incassowerkzaamheden te laten verrichten door geregistreerde
partijen. Ook omdat hier vanaf 1 oktober 2026 civielrechtelijke gevolgen aan verbonden
zijn die ook impact hebben op de schuldeisers zelf.

Omdat het gesprek een toelichtend karakter had en niet zag op een beoordeling van
de werkwijze van Klarna, is ervoor gekozen de Inspectie niet bij het gesprek te betrekken.

Vraag 11

Kunt u aangeven waarom met Klarna wordt «overlegd» terwijl in het nieuwsbericht van
de Inspectie Justitie en Veiligheid staat dat «incassodienstverleners die niet zijn
geregistreerd hun werkzaamheden met onmiddellijke ingang [moeten] staken en gestaakt
houden»?16

Antwoord 11

Zoals ik heb aangegeven in het antwoord op de vragen 9 en 10 heb ik geen overleg gehad
met Klarna over haar naleving van de Wki.

Op grond van artikel 4 van de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki), is het verboden
voor incassodienstverleners zonder geldige registratie buitengerechtelijke incassowerkzaamheden
te verrichten of aan te bieden. Dit wordt eveneens benadrukt in het nieuwsbericht
van de Inspectie Justitie en Veiligheid. In dit kader wil ik toevoegen dat het van
groot belang is dat ook BNPL- partijen (waaronder Klarna) zich alsnog inschrijven
als zij hun incassowerkzaamheden in de toekomst willen continueren.

Vraag 12

Klopt het dat het overtreden van de registratieplicht in het incassoregister wordt
aangemerkt als een economisch delict in de zin van de Wet op de economische delicten
(WED)? Kunnen burgers in dit geval zelf aangifte doen van een vermoedelijke overtreding
van deze registratieplicht door een incassodienstverlener?

Antwoord 12

Ja, het overtreden van de registratieplicht is een economisch delict op grond van
de Wet op de economische delicten.17 Het Openbaar Ministerie (hierna OM) is bevoegd hiertegen op te treden. Iedereen die
een vermoeden heeft van het niet naleven door een incassobedrijf van de registratieplicht
in de zin van de Wki kan daarvan aangifte doen bij de politie.

De Inspectie JenV ziet erop toe dat de incassosector de registratieplicht naleeft
en heeft eveneens een meldpunt Wki, zodat burgers met individuele problemen met een
incassodienstverlener hiervan melding kunnen maken.18

Vraag 13

Op welke wijze wordt er gehandhaafd op de Wet kwaliteit incassodienstverlening? Kunt
u cijfers delen van de hoeveelheid boetes et cetera die zijn opgelegd?

Antwoord 13

De Inspectie JenV beschikt over verschillende handhavingsinstrumenten, waaronder de
last onder dwangsom, bestuurlijke boete en doorhaling en/of schorsing van een registratie.
Naast dit formele handhavingsinstrumentarium beschikt de Inspectie JenV ook over informele
instrumenten zoals het voeren van een normoverdragend gesprek met een onderneming
en het uitdelen van waarschuwingen. In het geval het geboden is om strafrechtelijk
op te treden, is het OM aan zet.

De Inspectie heeft in 2025 tot op heden vijftien keer geïntervenieerd naar aanleiding
van geconstateerde overtredingen. In elf gevallen betrof het de inzet van een informeel
handhavingsinstrument (waarschuwingsbrief en/of normoverdragend gesprek) en in vier
gevallen de inzet van een formeel handhavingsinstrument (last onder dwangsom of bestuurlijke
boete).

Vraag 14 en 15

Heeft de Inspectie Justitie en Veiligheid volgens u voldoende instrumenten en capaciteit
om adequaat te kunnen handhaven om een afschrikwekkende werking te hebben waardoor
bedrijven zich genoodzaakt voelen om te voldoen aan de wet?

Wat vindt u van de suggestie die gedaan wordt in het artikel om de wetgeving aan te
scherpen ten aanzien van de wijze waarop zogeheten BNPL-bedrijven mogen samenwerken
met incassobureaus? Bent u bereid te onderzoeken of aanvullende regelgeving of toezicht
nodig is om consumenten beter te beschermen tegen agressieve incassopraktijken in
deze sector?

Antwoord 14 en 15

De Inspectie JenV heeft bij het ministerie kenbaar gemaakt dat zij voor een effectieve
uitvoering van haar toezichtstaak aanvullende instrumenten en capaciteit wenselijk
acht. In 2026 heb ik, net als vorig jaar, met het oog op een effectieve uitvoering
extra middelen beschikbaar gesteld voor de Inspectie JenV ter ondersteuning van haar
toezichttaak, waaronder voor uitbreiding van capaciteit en het Meldpunt Wki van de
Inspectie JenV.

Ook herkent de Inspectie JenV dat de reikwijdte van de Wki in de praktijk tot vragen
en knelpunten leidt. In dat kader wil ik benoemen dat de Invoeringstoets Wki waarin
de knelpunten uit de uitvoeringspraktijk zijn geïnventariseerd nagenoeg af is en dat
ik momenteel werk aan de kabinetsreactie daarop. De reikwijdte van de wet vormt een
expliciet onderdeel van deze toets. Ik verwacht de resultaten dit voorjaar aan uw
Kamer te sturen. Ik wil hier nog niet op vooruitlopen. Vooralsnog ga ik ervan uit
dat de huidige wetgeving voldoende instrumentarium biedt om de kwaliteit van incassodienstverlening
te verbeteren. Tegelijkertijd zal de opgedane ervaring in de praktijk met het toezicht
de komende periode moeten uitwijzen of deze instrumenten in de uitvoering toereikend
zijn.

Op basis van deze bevindingen kan bij de evaluatie van de wet worden beoordeeld of
aanvullende regelgeving en toezicht noodzakelijk is. Bovendien treedt het laatste
onderdeel van de wet – de civielrechtelijke gevolgen – pas op 1 oktober 2026 in werking.