Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Kostic, Dassen, Van Oosterhout en Zalinyan over “de additionele kosten voor Tata Steel aangaande de maatwerkafspraak”

Mededeling van Minister Hermans (Klimaat en Groene Groei) (ontvangen 11 december 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met de analyse van SOMO1 waaruit blijkt dat de voorwaarden in de intentieverklaring met Tata Steel jaarlijks
375 tot 580 miljoen euro aan additionele kosten kunnen meebrengen boven op de eenmalige
subsidie van 2 miljard euro?

Vraag 2

Kunt u per voorwaarde in de intentieverklaring aangeven wat de verwachte meerkosten
voor de Staat zijn, uitgesplitst naar:

– de ontwikkeling van de biomethaanmarkt en bijbehorende subsidies;

– de realisatie van de Aramis CCS-infrastructuur;

– de aansluiting op offshore windparken en bijbehorende energieopslag;

– compensatie voor eventuele stijging van netwerkkosten;

– compensatie voor de nationale CO2-heffing;

– eventuele kosten gerelateerd aan gewijzigd beleid rond staalslakken?

Vraag 3

Indien u geen ramingen kunt geven voor bovenstaande kostenposten, bent u dan bereid
deze ramingen alsnog te laten opstellen voordat een definitieve maatwerkafspraak wordt
gesloten, aangezien het gaat om geld van burgers? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Kunt u precies aangeven welke delen van de SOMO-analyse volgens u onjuist zijn, en
wat volgens u wel de correcte ramingen zijn gezien uw reactie op het ESB stuk, dat
het «onduidelijk is waar de aanvullende subsidies en bedragen op gebaseerd zijn.»?2

Vraag 5

Welke drempelwaarde in euro’s of percentages hanteert de Staat bij de beoordeling
of een kostenstijging «significant» of «aanzienlijk» is in de zin van artikel 15,
vierde lid 4, van de Joint Letter of Intent (JLoI)? Indien u geen drempelwaarde kunt
geven (vanwege de huidige onderhandeling), kunt u dan aangeven of überhaupt een drempelwaarde
is vastgesteld, zonder deze te specificeren?

Vraag 6

Welke oplossingen voor de drie opzeggronden (netwerkkosten, CO2-heffing, staalslakken) worden momenteel besproken met Tata Steel, gegeven de uitspraak
van het bedrijf dat er «(zicht op) een oplossing moet zijn»3 om tot een maatwerkovereenkomst te komen?

Vraag 7

Welke voorwaarden, garanties of risicoverdelingsmechanismen uit de JLoI worden naar
verwachting overgenomen in de definitieve maatwerkafspraak? Welke komen te vervallen?
Indien dit nog niet bekend is, per wanneer verwacht u hierover duidelijkheid te kunnen
geven?

Vraag 8

Welke factoren weegt u mee bij een besluit over het instellen van een kolenverbod?
Behoren de geïnvesteerde 2 miljard euro en het risico op opzegging door Tata Steel
tot die factoren?

Vraag 9

Kan Tata Steel bij deze formulering (artikel 11, tweede lid, van de JLoI) na ondertekening
van een definitieve maatwerkafspraak een schadeclaim indienen tegen de Nederlandse
staat indien de staat een kolenverbod instelt? Zo ja, wat is de maximale omvang van
zo’n claim?

Vraag 10

Geldt het instellen van een verbod op kolen in Nederland als opzeggrond voor de JLOI?
Zo nee, waarom geeft de CFO van Tata Steel India dan aan dat dit een voorwaarde is
om te komen tot maatwerkafspraken4?

Vraag 11

Welke argumenten heeft Tata Steel aangevoerd voor het opnemen van de opzeggronden
bij hogere netwerkkosten, een nationale CO2-heffing, of nieuwe milieuregels voor staalslakken? Welke alternatieven zijn overwogen?

Vraag 12

Klopt het dat de intentieverklaring Tata het recht geeft de deal op te zeggen als
«nationaal beleid voor staalslakken de financiële positie aanzienlijk negatief beïnvloedt»?
Betekent dit dat de overheid moet compenseren als staalslakken permanent verboden
worden in de wegenbouw of andere toepassingen?

Vraag 13

Wat zijn de totale maatschappelijke kosten van staalslakken die Tata jaarlijks produceert
(650.000 ton)? Kunt u een overzicht geven van alle saneringen en vervuiling schade,
inclusief de situatie in Spijk (670.000 ton, geschatte sanering 100 miljoen euro),
en aangeven wie voor deze kosten opdraait?

Vraag 14

Zijn de kosten van staalslakkenverwerking en -sanering meegenomen in de totale businesscase
van Tata Steel? Zo nee, wat is de reden hiervoor en wat is de omvang van deze kosten?

Vraag 15

Welke andere maatschappelijke kosten van Tata Steel’s operatie erkent u naast staalslakken,
zoals gezondheidsschade door luchtvervuiling, stikstofuitstoot, en milieuschade? Kunt
u deze kosten kwantificeren en aangeven in hoeverre deze worden meegewogen in de afweging
over de subsidiedeal?

Vraag 16

Welke mechanismen voorziet u op te nemen in de definitieve maatwerkafspraak om te
voorkomen dat de Staat gedwongen wordt tot aanvullende investeringen om eerder geïnvesteerd
kapitaal te beschermen?

Vraag 17

Wat betekent de formulering «as it currently stands» in Artikel 7 van de JLoI? Onder
welke omstandigheden zou deze formulering niet meer gelden en zou vervolgfinanciering
alsnog worden overwogen? Erkent u dat dit ruimte biedt voor toekomstige subsidieverzoeken?

Vraag 18

Welke garanties (naast het terugbetalen van 200 miljoen euro) heeft de Staat dat de
klimaatdoelstellingen daadwerkelijk worden behaald indien biomethaan niet beschikbaar
of betaalbaar blijkt, gezien de analyse door SOMO dat als de biomethaanmarkt niet
van de grond komt, Tata Steel afhankelijk blijft van LNG-import, waardoor de CO2-besparing grotendeels teniet wordt gedaan?

Vraag 19

Zullen de CO2-reductiedoelstellingen via CCS (Carbon Capture and Storage) en biomethaan in de JLoI
in de maatwerkafspraak worden omgezet in resultaatverplichtingen, of blijven het inspanningsverplichtingen?

Vraag 20

Hoeveel kubieke meter aardgas moet worden vervangen door biomethaan om de uitstoot
van Tata Steel tussen 2032 en 2037 jaarlijks met 1,2 megaton omlaag te brengen?

Vraag 21

Welke analyse heeft het kabinet gemaakt van het risico dat biomethaansubsidies de
transitie naar een landbouwsysteem met minder dieren vertragen, gegeven dat mest als
grondstof een economische prikkel vormt voor het in stand houden van de huidige veestapel?

Vraag 22

Welk percentage van de productiekosten van biomethaan wordt momenteel gedekt door
subsidies? Welke exitstrategie hanteert het kabinet om te voorkomen dat publieke middelen
langdurig worden ingezet voor een sector die zonder subsidie niet rendabel is?

Vraag 23

Hebt u kennisgenomen van de conclusie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)5 dat «verlies van biodiversiteit een reëel risico» is bij grootschalige biomassaproductie?
Welke maximale hoeveelheid biomethaan acht het kabinet duurzaam produceerbaar in Nederland
zonder negatieve effecten op biodiversiteit en landgebruik?

Vraag 24

Hoeveel hectare landbouwgrond of organisch restmateriaal is nodig voor de productie
van 0,5 miljard m3 biomethaan per jaar die Tata Steel beoogt af te nemen?

Vraag 25

Onder welke omstandigheden zou het kabinet overwegen om voor fase 2 van het verduurzamingsplan
alsnog subsidie te verstrekken, hetzij via maatwerk, hetzij via generieke instrumenten,
zoals SDE++ of NIKI? Welk maximumbedrag is hiervoor denkbaar?

Vraag 26

Bent u bekend met de uitspraken van de CFO van Tata Steel Limited tijdens de kwartaalcijferpresentatie6, waarin hij stelt: «We did not want to go that hydrogen route. Hydrogen is uncertain
on availability and economics, so we are focused on natural gas with an optionality
of the auctioning of biomethane»? Komen deze uitspraken overeen met de aannames in de JLoI over de toekomstige
energiedragers?

Vraag 27

Heeft u er kennis van genomen dat de CFO van Tata Steel Limited stelt dat biomethaan
pas «much later, post 2035» relevant wordt voor Tata Steel Nederland7, terwijl de JLoI uigaat van overschakeling naar biomethaan vanaf 2032? Welke van
deze twee tijdlijnen is correct?

Vraag 28

Hoe interpreteert u de uitspraak van de CFO die stelt dat het «possible [is] to buy
it on paper, as a hedge, if the physical does not flow»8? Betekent dit dat Tata Steel voornemens is biomethaan slechts administratief in te
kopen via certificaten, zonder daadwerkelijk fysiek biomethaan te gebruiken?

Vraag 29

Welke consequenties heeft het voor de daadwerkelijke CO2-reductie als Tata Steel inderdaad biomethaan «op papier» zou inkopen in plaats van
fysiek? En welke consequenties heeft dit voor de gezondheidswinst van omwonenden die
met deze deal beoogd worden?

Vraag 30

Wanneer is het idee van het gebruik van biomethaan precies op tafel gekomen, wie heeft
dat precies ingebracht (Tata Steel Nederland, Tata Steel India, de Nederlandse Staat,
of anders) en welke afwegingen lagen hieraan ten grondslag? Kunt u daar een tijdlijn
van schetsen? Kunt u ons alle correspondentie sturen die te maken heeft met biomethaan
en Tata Steel tussen het ministerie en externen en ook de interne correspondentie
hierover sinds de onderhandelingen zijn begonnen (conform informatieplicht)?

Vraag 31

Hoe strookt de timing van deze verandering van het idee om waterstof te gebruiken
naar het idee om biomethaan te gebruiken met het feit dat de technische review van
het groen staalplan mid 2024 is uitgevoerd, en de economische review begin 2025 al
is afgerond9? Heeft Mott Macdonald daarmee de meest recente plannen beoordeeld?

Vraag 32

Heeft u de uitspraken van de CFO van Tata Steel Limited tijdens de earnings call van
6 november 2025 voorgelegd aan Tata Steel Nederland met het verzoek om opheldering?
Zo ja, wat was de reactie? Zo nee, bent u bereid dit alsnog te doen en de Kamer over
de uitkomst te informeren?

Vraag 33

Is het een voorwaarde voor de uitkering van de maatwerksubsidie van 200 miljoen euro
dat Tata Steel biomethaan of groene waterstof fysiek bijmengt in de installaties?
Is het ook toegestaan dat Tata Steel met die subsidie groencertificaten inkoopt uit
het buitenland? Zo ja, hoe draagt dit dan bij aan het behalen van de Nederlandse klimaat-
en biodiversiteitsdoelen?

Vraag 34

Kan Tata Steel aanspraak maken op de SDE++ of andere subsidieregelingen voor het eventueel
inkopen van groencertificaten voor biomethaan of groene waterstof?

Vraag 35

Hoe beoordeelt u dit risico op precedentwerking, zoals gesteld in het ESB artikel:
«Als Tata bijvoorbeeld een uitzondering krijgt op de nationale CO2-heffing, hoe kan een nieuw kabinet dan andere bedrijven een nationale heffing opleggen?»

Vraag 36

Overweegt u een tegemoetkoming voor alleen Tata van netwerkkosten en de CO2-heffing, of zou dit altijd voor alle bedrijven gelden?

Vraag 37

Heeft het kabinet een impactanalyse gemaakt van de precedentwerking van de Tata-deal
voor andere maatwerkafspraken? Zo ja, kunt u deze met de Kamer delen?

Vraag 38

Op welke gronden kunt u een verzoek van een ander bedrijf om dezelfde opzeggronden
als Tata Steel (netwerkkosten, CO2-heffing) afwijzen zonder in strijd te handelen met het gelijkheidsbeginsel?

Vraag 39

Waarom is, gegeven de autonome prikkel vanuit het ETS (vanaf 2031 verdwijnen 78% van
de gratis emissierechten voor Tata Steel, en vanaf 2034 vervallen deze volledig),
een aanvullende maatwerksubsidie van 2 miljard euro noodzakelijk?

Vraag 40

Hoeveel jaar eerder dan de ETS-verplichting (netto-nul in 2040) bereikt Tata Steel
met dit plan netto-nul uitstoot? Wat zijn de kosten per jaar versnelling?

Vraag 41

Bent u bereid om, alvorens een definitieve maatwerkafspraak te sluiten, de Kamer een
integrale kosten-batenanalyse te doen toekomen waarin alle directe en indirecte kosten
van de deal zijn opgenomen, inclusief de kosten van de zes voorwaarden uit de intentieverklaring?

Vraag 42

Bent u bereid de Kamer vooraf te informeren over de risicoverdeling in de definitieve
maatwerkafspraak, zodat de Kamer kan beoordelen in hoeverre publieke middelen worden
ingezet om private risico’s af te dekken?

Vraag 43

Kunt u toezeggen dat een definitieve maatwerkafspraak niet wordt gesloten zonder expliciete
instemming van de Kamer, gegeven de omvang van de publieke middelen en de structurele
aard van de verplichtingen?

Vraag 44

Gezien het feit dat de commissies die ingesteld zijn om te adviseren over de maatwerkafspraken
(AMVI en Expertgroep Gezondheid IJmond) in hun advies aangeven dat onder andere de
financiële modellen en bijbehorende aannames rondom het Groen Staalplan «nog niet
in een finale fase» waren ten tijde van hun advies10, bent u bereid een volgende versie inclusief de relevante aannames alsnog aan hen
voor te leggen voor advies? Zo nee, hoe beoordeelt u dan het feit dat deze commissies
advies hebben moeten geven terwijl nog grote (financiële) aannames niet transparant
waren en dus niet getoetst konden worden?

Vraag 45

Welke due diligence heeft de Staat gaat de op de financiële modellen van Tata Steel
voordat de JLoI werd getekend om de businesscase te toetsen? Welke externe financiële
adviseur heeft de Staat hierbij betrokken en wat waren de conclusies van dit advies?

Vraag 46

Bent u bereid volledige transparantie te bieden over alle financiële implicaties,
inclusief maatschappelijke kosten zoals staalslakkenverwerking, een onafhankelijke
second opinion op de businesscase en alle structurele kostenposten, voordat u de Kamer
om instemming met de definitieve overeenkomst vraagt?

Vraag 47

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het plenaire debat over de JLoI met Tata Steel?

Mededeling

De vragen van de leden Kostić (PvdD), Dassen (Volt), Van Oosterhout en Zalinyan (beiden
GroenLinks-PvdA) over «de additionele kosten voor Tata Steel aangaande de maatwerkafspraak»
(kenmerk 2025Z21366) kunnen niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord. Vanwege de benodigde
afstemming gezien de inhoud van de vragen kan de beantwoording niet binnen de gestelde
termijn naar de Kamer worden verzonden. Ik zal de Kamer de antwoorden op de vragen
zo spoedig mogelijk doen toekomen.