Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Patijn over fouten bij het UWV in de uitvoering van de afschaffing van het garantiebedrag in de Wajong

Antwoord van Staatssecretaris Nobel (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
8 december 2025). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 447.

Vraag 1

Krijgt u signalen dat er dingen misgaan bij de uitvoering van de het afschaffen van
het garantiebedrag Wajong?

Antwoord 1

In tegenstelling tot wat de vraag suggereert, wordt het garantiebedrag Wajong niet
afgeschaft. Het garantiebedrag blijft bestaan voor Wajonggerechtigden die aan de voorwaarden
voor het recht daarop voldoen. Het garantiebedrag is bij de invoering van de Wet vereenvoudiging
Wajong per 1 januari 2021 bedoeld als een tijdelijke overgangsmaatregel om te voorkomen
dat werkende Wajonggerechtigden er door nieuwe rekenregels van deze wet bij ongewijzigde
omstandigheden er op achteruit zouden gaan. Zodra een Wajonggerechtigde onafgebroken
vijf jaar heeft gewerkt en daarna zonder voorziening ten minste 75% van het maatmaninkomen
verdient, eindigt het recht op een Wajong-uitkering en daarmee ook het garantiebedrag.1 Dit is in overeenstemming met de wet. Op dat moment worden zij geacht zelfstandig
in het eigen inkomen te kunnen voorzien en is een beroep op de Wajong niet meer nodig.
Zoals in de Stand van de uitvoering van 3 juni 20252 is gemeld, heeft UWV om uitvoeringstechnische redenen vanaf 1 januari 2021 de termijn
van vijf jaar opnieuw laten aanvangen voor werkende Wajonggerechtigden. Dit is voor
hen gunstig geweest omdat zij daardoor langer naast hun inkomen uit werk de Wajong-uitkering,
en daarmee dus ook het garantiebedrag, hebben kunnen houden, maar is er als gevolg
daarvan per 1 januari 2026 wel een (eenmalige) piek aan beëindigingen van Wajong-uitkeringen
te zien.

Op basis van de huidige cijfers verwacht UWV dat vanaf 1 januari 2026 ongeveer 12.500
Wajonggerechtigden aan deze voorwaarden zullen voldoen en hun recht op een Wajong-uitkering
zullen verliezen. Van deze groep verliezen ongeveer 3.400 mensen hun Wajong-uitkering
ter hoogte van het garantiebedrag. Zoals in de Stand van de uitvoering van 3 juni
2025 is aangegeven, kunnen Wajonggerechtigden door het verlies van het garantiebedrag
er financieel fors op achteruit gaan, wat een grote impact op hun leven kan hebben.
Het gemiddelde inkomensverlies is ongeveer € 750 bruto per maand.

UWV is halverwege dit jaar gestart met het informeren van alle werkende Wajonggerechtigden
bij wie het recht op een Wajong-uitkering mogelijk per 1 januari 2026 eindigt. UWV
is vanaf oktober jl. bezig om alle Wajonggerechtigden die in juni en september jl.
een brief hebben gekregen persoonlijk te bellen om de brief toe te lichten en na te
gaan wat dit voor hen betekent. Wajonggerechtigden die zich zorgen maken, kunnen na
de beoordeling door UWV, de hulp van een budgetcoach of van Team Geldzorgen van UWV krijgen. Samen kan dan worden gekeken of de inkomensachteruitgang (deels)
kan worden opgevangen door het aanvragen van inkomensafhankelijke regelingen, zoals
toeslagen of het gemeentelijke minimabeleid.

Gezien de grootte van de groep en de zorgvuldigheid die ik wil betrachten in de communicatie
en ondersteuning van de Wajonggerechtigden bij wie de uitkering beëindigd gaat worden,
neem ik na overleg met UWV de volgende maatregelen ter ondersteuning van een zorgvuldige
uitvoering.

De eerste maatregel betreft het uitstel van de daadwerkelijke beëindiging van de Wajong-uitkeringen
naar 1 januari 2027. UWV krijgt hiermee meer tijd de beëindigingen zorgvuldig voor
te bereiden en uit te voeren en Wajonggerechtigden om zich aan de aankomende beëindigingen
aan te passen. De tweede maatregel betreft een beperkte aanpassing van de Wajong waardoor
loondispensatie, loonkostensubsidie en beschut werk bij de beëindigingsgrond buiten
beschouwing worden gelaten. De Wajong-uitkering blijft dan doorlopen, ongeacht wat
er verdiend wordt.

De laatste maatregel betreft een aanpassing in de wijze waarop het maatmaninkomen
bij de Wajong wordt geïndexeerd. Ik licht deze maatregelen toe in een afzonderlijke
brief, die kort na de verzending van deze antwoorden aan uw Kamer wordt aangeboden.
Ik zal UWV verzoeken vanaf 1 januari 2026 vooruit te lopen op de uitvoering van deze
maatregelen.

Vraag 2 en 3

Kunt u aangeven of het klopt dat er dingen niet goed gaan in de uitvoering, waaronder
de communicatie over het stopzetten van de regeling?

Indien er fouten zijn gemaakt in de uitvoering en/of communicatie, kunt u dan aangeven
wat er fout gaat en waarom deze fouten gemaakt worden en waar de oorzaak ligt?

Antwoord 2 en 3

UWV is halverwege dit jaar gestart met het informeren van alle werkende Wajonggerechtigden
bij wie het recht op een Wajong-uitkering mogelijk per 1 januari 2026 eindigt. Daarbij
zijn op 1 juli jl. eerst de ontvangers van een Wajong-uitkering ter hoogte van het
garantiebedrag geïnformeerd en op 3 oktober jl. de overige Wajong-gerechtigden met
een aanvullende uitkering of een zogenoemde nul-uitkering3 (ongeveer 9.200 mensen). UWV belt sinds oktober jl. alle Wajonggerechtigden die een
brief hebben gekregen om hun situatie te bespreken. Uit deze telefoongesprekken blijkt
dat de beëindiging van de garantiebedragen bij een deel van de Wajonggerechtigden
een grote financiële impact heeft.

Voor zover mij nu bekend zijn er geen fouten gemaakt. Wel heeft UWV bij de uitvoering
van de hiervoor genoemde communicatie de selectie van de groep Wajonggerechtigden
die in aanmerking komt voor een brief in de loop van de tijd verder verfijnd en verbreed
op basis van verbeterde gegevensbronnen. Hierdoor zijn sommige Wajonggerechtigden
met een garantiebedrag op een later moment aangeschreven dan oorspronkelijk voorzien
(ongeveer 800 mensen). Ook zijn er Wajonggerechtigden bij van wie verwacht wordt dat
hun uitkering bij de beoordeling niet zal worden beëindigd. Dit betreft onder meer
Wajonggerechtigden die werken in de sociale werkvoorziening maar dit door de werkgever
niet goed in de loonaangifte is geregistreerd.

Tot slot is een kleine, specifieke groep Wajonggerechtigden nog niet geïnformeerd.
Het betreft mensen die zich met de zorgverlener bij de SVB PGB hebben aangemeld voor
de vrijwillige salarisadministratie (opting-in PGB).

Vraag 4

Is er een specifieke hulplijn waar mensen die het betreft hun vragen kunnen stellen,
hulp kunnen krijgen om de gevolgen van de terugval van inkomen te bespreken en zo
nodig ondersteuning kunnen krijgen bij het aanvragen van toeslagen?

Antwoord 4

Wajonggerechtigden kunnen altijd terecht bij het KlantContactCentrum van UWV. Ook
belt UWV sinds oktober alle Wajonggerechtigden die een brief hebben gekregen om hun
situatie te bespreken. Het verlies van het garantiebedrag kan een (zeer) negatieve
impact hebben op de situatie van een deel van de Wajonggerechtigden. Zij verwachten
bijvoorbeeld daardoor hun huur of hypotheek niet meer te kunnen betalen, waardoor
ze hun huis kunnen verliezen of moeten verkopen. Wajonggerechtigden die zich zorgen
maken, kunnen na de beoordeling door UWV, de hulp van een budgetcoach of van Team Geldzorgen van UWV krijgen.

Vraag 5

Is er mogelijkheid dat het UWV de ruimte krijgt om in schijnende situatie van mensen
maatwerk te bieden?

Antwoord 5

UWV kan maatwerk bieden in schrijnende situaties in het individuele geval wanneer
de strikte toepassing van de regels tot een onevenredig nadeel leidt voor de betrokkene.

Vraag 6

Kunt u aangeven of u nog andere mogelijkheden ziet om deze mensen te helpen?

Antwoord 6

Het is positief dat Wajonggerechtigden duurzaam aan het werk zijn en een eigen inkomen
verdienen, waardoor ze niet meer afhankelijk zijn van een Wajong-uitkering. Ik vind
het passend dat de uitkering en het garantiebedrag in deze situatie eindigt. Tegelijkertijd
besef ik dat zij door het eindigen van de Wajong-uitkering er in inkomen op achteruit
kunnen gaan en daardoor mogelijk in financiële problemen kunnen komen. Zoals in antwoord 2
is aangegeven, ben ik van plan de daar genoemde maatregelen te nemen om een zorgvuldige
uitvoering te ondersteunen, die ik in een separate brief zal toelichten. Voor Wajonggerechtigden
met een lager (huishoud)inkomen kan deze inkomensachteruitgang mogelijk worden opgevangen
door andere inkomensafhankelijke regelingen zoals fiscale toeslagen en gemeentelijk
minimabeleid. UWV kan Wajonggerechtigden na de beoordeling hulp aanbieden bij financiële
zaken en in individuele gevallen overgaan tot maatwerk.