Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Welzijn over het artikel 'Noodpakket vaak te duur voor mensen in armoede, ze hebben die spullen nu al dagelijks nodig'

Antwoord van Staatssecretaris Nobel (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
4 december 2025). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 398.

Vraag 1

Vindt u het rechtvaardig dat het huidige beleid ervan uitgaat dat iedereen financieel
in staat is om een noodpakket aan te schaffen?1

Antwoord 1

De recent gestarte campagne «Denk Vooruit» heeft als doel mensen bewust te maken van
wat zij in een noodsituatie nodig kunnen hebben, zoals een noodplan en een noodpakket.
Wij beseffen dat dit voor veel mensen niet vanzelfsprekend of eenvoudig is. Voor huishoudens
die financieel krap zitten kan het lastig zijn om extra uitgaven te doen, ook als
het om noodvoorbereiding gaat.

Naast bewustwording is het belangrijk dat mensen, ongeacht hun financiële situatie,
weten waar ze terecht kunnen voor hulp.

Vraag 2

Erkent u dat mensen met lage inkomens of schulden vaak al moeite hebben om aan hun
dagelijkse basisbehoeften te voldoen, en dat het advies om een noodpakket samen te
stellen voor hen onhaalbaar is?

Antwoord 2

Mensen met lage inkomens of schulden kunnen moeite hebben om in hun dagelijkse basisbehoeften
te voorzien. Voor hen kan het samenstellen van een noodpakket een grote uitdaging
zijn.

De campagne benadrukt dat mensen in huis halen wat binnen hun mogelijkheden past.
Sommige spullen hebben mensen mogelijk al in huis, vervolgens kunnen mensen kijken
wat haalbaar is binnen de eigen mogelijkheden. Dit kan ook gezamenlijk met bijvoorbeeld
buren, familie en/of vrienden. De campagne bevat ook veel kosteloze voorbereidingsstappen.
Het belangrijkste is dat iedereen, ook mensen die financieel krap zitten, kan nadenken
over wat in hun eigen situatie nodig is, waar ze voor hulp terecht kunnen en hierover
met naasten in gesprek kan gaan. Tegelijkertijd moet bekeken worden hoe mensen in
kwetsbare posities beter ondersteund kunnen worden.

Vraag 3

Bent u bereid te onderzoeken of het mogelijk is dat de overheid (gedeeltelijk) voorziet
in noodpakketten voor huishoudens met een laag inkomen?

Antwoord 3

Momenteel wordt bekeken welke hulp vanuit bestaande organisaties beschikbaar is. Van
de VNG begreep ik dat er initiatieven bij enkele gemeenten ontstaan.

Daarnaast zullen de verschillende betrokken ministeries nagaan wat aanvullend nodig
is om mensen in kwetsbare posities beter te ondersteunen ter voorbereiding op dreigingen,
rampen of incidenten.

Investeringen in de continuïteit van sociale structuren zijn essentieel voor de weerbaarheid
van de samenleving. Daarom wordt er gewerkt aan het versterken van de positie van
mensen, waaronder die in een kwetsbare positie, door te investeren in zelf- en samenredzaamheid
en gebruik te maken van de kracht van lokale initiatieven.

Vraag 4

Hoe voorkomt u dat beleid over «zelfredzaamheid» onbedoeld leidt tot extra druk of
stigmatisering van mensen die in armoede leven?

Antwoord 4

Momenteel wordt bekeken welke hulp vanuit bestaande organisaties beschikbaar is. Daarnaast
moet bekeken worden wat aanvullend nodig is om mensen in kwetsbare posities beter
te ondersteunen ter voorbereiding van dreigingen, rampen of incidenten. Daarbij wordt
onder meer rekening gehouden met stigmatisering en druk. Het uitgangspunt is dat een
vangnet dichtbij huis, vindbaar en toegankelijk moet zijn, zodat mensen niet onnodig
worden belast of gestigmatiseerd.

Vraag 5

Acht u het realistisch dat mensen in armoede naast hun dagelijkse lasten ook middelen
kunnen reserveren voor noodvoorbereiding?

Antwoord 5

Wij realiseren ons dat het apart zetten van contant geld of het aanschaffen van extra
spullen voor sommige huishoudens lastig kan zijn. Daarom vragen we mensen om te doen
wat past binnen hun eigen budget en mogelijkheden en te onderzoeken waar zij voor
hulp terecht kunnen. Zoals eerder gezegd wordt er bekeken wat aanvullend nodig is
om mensen in kwetsbare posities beter te ondersteunen bij het voorbereiden op dreigingen,
rampen of incidenten.

Vraag 6

Welke alternatieven ziet u om de weerbaarheid van kwetsbare huishoudens te vergroten
zonder dat dit extra financiële lasten met zich meebrengt?

Antwoord 6

Op denkvooruit.nl staan veel praktische en kosteloze stappen die mensen direct kunnen
nemen, zoals belangrijke telefoonnummers paraat hebben of weten hoe zij hun woning
veilig kunnen verlaten. Ook wordt benadrukt dat mensen zelf binnen hun eigen netwerk
en omgeving of wijk kunnen kijken welke hulp beschikbaar is.

Vraag 7

Waar ligt volgens u de prioriteit: in het stimuleren van individuele noodpakketten
of in het structureel versterken van bestaanszekerheid zodat mensen überhaupt de ruimte
hebben om zich voor te bereiden op noodsituaties?

Antwoord 7

Beide zijn belangrijk en versterken elkaar. Bestaanszekerheid vormt een basis voor
weerbaarheid, maar het is daarnaast nodig om mensen handelingsperspectief te geven
bij incidenten, rampen en dreigingen.

Vraag 8

Welke rol ziet u voor maatschappelijke organisaties, lokale initiatieven en gemeenten
in het ondersteunen van huishoudens met lage inkomens bij noodvoorbereiding?

Antwoord 8

Momenteel wordt bekeken welke hulp vanuit bestaande organisaties beschikbaar is en
wat aanvullend nodig is om mensen in kwetsbare posities beter te ondersteunen bij
voorbereiding op dreigingen, rampen of incidenten. Daarbij wordt expliciet ook gekeken
naar de rol van gemeenten en maatschappelijke organisaties en naar de vraag welke
ondersteuning passend kan zijn, juist omdat gemeenten dichter bij de mensen staan
en hun situatie beter kennen.

Vraag 9

In de Strategische Evaluatie Agenda (SEA) van uw ministerie is voor het jaar 2026
een periodieke rapportage voor het thema armoede en schulden geagendeerd, bent u bereid
om bij deze evaluatie ook het noodpakket voor mensen in armoede en schulden te betrekken?

Antwoord 9

Nee. Deze periodieke rapportage binnen de Strategische Evaluatie Agenda is een brede
doorlichting van het armoede- en schuldenbeleid over de periode 2019–2025, gericht
op doeltreffendheid en doelmatigheid. Het noodpakket wordt om die reden niet specifiek
benoemd omdat sprake is van maatwerk.

Vraag 10

Hoe meet u of beleid rond weerbaarheid daadwerkelijk effect heeft bij de meest kwetsbare
groepen in de samenleving?

Antwoord 10

In de verdere uitwerking wordt ook gekeken naar hoe de effecten van het beleid op
verschillende groepen, waaronder mensen in de meest kwetsbare posities, daadwerkelijk
uitwerken en hoe dit gemonitord kan worden.

Vraag 11

Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?

Antwoord 11

Ja.