Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over het bericht ‘Extra MRI-scan voor vrouwen met dicht borstweefsel, maar pas vanaf 2030’

Antwoord van Staatssecretaris Tielen (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
1 december 2025).

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht «Extra MRI-scan voor vrouwen met dicht borstweefsel,
maar pas vanaf 2030»?1

Antwoord 1

Nu besloten is vrouwen met zeer dicht borstweefsel een aanvullende MRI te bieden als
onderdeel van het bevolkingsonderzoek, hebben we een echte doorbraak gerealiseerd
in een discussie die al heel lang loopt. Ik heb dit besluit kenbaar gemaakt aan uw
Kamer in mijn brief van 13 november 2025.2 Ik snap dat mensen teleurgesteld zijn dat de eerste MRI’s pas in 2030 zullen worden
aangeboden. Ook ik vind dat pijnlijk. Met mijn hart zou ik het gisteren ingevoerd
willen hebben, maar met mijn hoofd heb ik lastige keuzes moeten maken.

Dat enkele jaren nodig zijn om tot implementatie van MRI’s te komen, vloeit met name
voort uit de keuze voor de organisatievorm. Het RIVM beschrijft in de uitvoeringstoets
verschillende organisatievormen, twee waarbij het georganiseerd wordt via de zorg
en twee waarbij het georganiseerd wordt via het bevolkingsonderzoek.3 Het organiseren via de zorg zou sneller te implementeren kunnen zijn, concludeert
het RIVM. Het gaat hier echter om het aanpassen van zorgrichtlijnen, waar ik als Staatssecretaris
niet over ga. Dit betreft namelijk invulling van wat verantwoorde zorg is, en daar
staan de beroepsgroepen zelf voor aan de lat. Al had ik het gewild, dan had ik niet
kunnen besluiten om het MRI-aanbod op deze manier via de zorg te organiseren. Daarnaast
zie ik een aantal nadelen aan de organisatievormen via de zorg, namelijk dat de kans
op verdringing groter is en de uniformiteit en kwaliteit van het aanbod minder goed
gewaarborgd kan worden. Daarom heb ik ervoor gekozen om de MRI’s onder regie van het
bevolkingsonderzoek aan te gaan bieden.

Het zal nog enkele jaren duren voordat noodzakelijke stappen en goede voorbereiding
afgerond zijn. Tegelijkertijd verwacht ik op basis van het overleg met betrokkenen
– zoals patiënten, artsen en onderzoekers – dat dit de beste en de minst vertragende
stap vooruit is. We halen alles uit de kast om vrouwen met zeer dicht borstweefsel
zo spoedig mogelijk baat te laten hebben bij deze verbetering. Een voorbeeld hiervan
is dat ik heb besloten het MRI-aanbod in te richten op basis van bestaand advies van
de Gezondheidsraad uit 2020. Daarmee is opnieuw advies vragen niet nodig en is tot
een jaar tijdswinst behaald. Iedere andere mogelijke versnelling zal ik met beide
handen aangrijpen.

Vraag 2

Hoe reageert u op de stelling van Borstkankervereniging Nederland «als onnodige MRI's
(zoals veel lage-rugonderzoeken) worden afgebouwd, kan er direct ruimte vrijkomen
voor vrouwen bij wie de nood echt hoog is.»?

Antwoord 2

Het is belangrijk het onderscheid te maken tussen MRI’s in de zorg enerzijds, en anderzijds
als onderdeel van een bevolkingsonderzoek. Hoe en voor welke diagnostiek MRI’s worden
gebruikt is primair aan de betrokken beroepsgroepen die (vaak) samen met patiëntenorganisaties
en zorgverzekeraars in professionele en kwaliteitsstandaarden vastleggen wat goede
zorg is. Het is aan zorgverzekeraars om deze zorg in te kopen voor hun verzekerden.
Het is niet aan mij om te bepalen wat goede zorg is.

Ik ben wel verantwoordelijk voor de inzet van MRI als onderdeel van het bevolkingsonderzoek
borstkanker. In de Kamerbrief van 13 november 2025 heb ik uitgelegd te kiezen voor
de organisatievorm waarbij de MRI’s worden uitgevoerd in ziekenhuizen en zelfstandige
behandelcentra onder regie zoals die geldt bij het bevolkingsonderzoek. Deze organisatievorm
heeft belangrijke voordelen. Zo vindt centrale aansturing en financiering plaats en
is capaciteitssturing mogelijk waardoor het risico op verdringing van zorg kan worden
verkleind. De benodigde MRI-capaciteit voor deze aanvullende MRI-screening zal moeten
worden aanbesteed. Het RIVM schat in de uitvoeringstoets dat een dergelijke aanbesteding
2–3 jaar duurt. Bij een aanbesteding zijn we afhankelijk van de inschrijvende marktpartijen
die MRI-capaciteit beschikbaar hebben en/of kunnen realiseren.

Vraag 3

Heeft u al gekeken naar de mogelijkheden om de MRI-capaciteit van private klinieken
inzetten, die zij nu gebruiken voor MRI-scans zonder medische aanleiding voor mensen
die dit zich kunnen veroorloven? Zo ja, waarom wordt deze niet ingezet?

Antwoord 3

De contractering van instellingen die de MRI’s gaan uitvoeren gaat plaatsvinden via
een aanbesteding. Alle instellingen die MRI-capaciteit beschikbaar hebben of kunnen
maken, en voldoen aan de te stellen aanbestedingscriteria, kunnen inschrijven op de
aanbesteding. In de uitvoeringstoets van het RIVM is in opdracht van het Ministerie
van VWS expliciet ook gekeken naar beschikbare capaciteit van zelfstandige behandelcentra.
Deze capaciteit is dus meegenomen in de resultaten van de uitvoeringstoets en in de
beoordeling van de haalbaarheid van de verschillende scenario’s.

Ter illustratie, een belangrijk criterium is dat de instelling de juiste type MRI-apparatuur
beschikbaar heeft. Zoals beschreven in de Kamerbrief van 13 november 2025 gaat het
namelijk om 3Tesla-MRI-apparatuur. Lang niet alle instellingen hebben deze apparatuur
beschikbaar. In 2020 had ca. 40% van alle instellingen (ziekenhuizen en zelfstandige
behandelcentra) de beschikking over 3Tesla-MRI-apparatuur. De criteria voor de aanbesteding
worden bepaald als onderdeel van het implementatieplan door het RIVM.

Vraag 4

Wat zijn de juridische mogelijkheden om private klinieken te dwingen hun MRI-capaciteit
ter beschikking te stellen, gezien het feit dat deze capaciteit nu vaak wordt gebruikt
voor MRI-scans zonder medische aanleiding, terwijl er tegelijkertijd vrouwen het risico
lopen om te sterven doordat zij geen MRI kunnen krijgen?

Antwoord 4

Die mogelijkheden zijn er niet. Het is aan aanbieders zelf om te bepalen of zij mee
willen doen aan een mogelijke aanbesteding van dit onderdeel van het bevolkingsonderzoek
borstkanker. In het algemeen geldt in Nederland dat voor het opsporen van kanker in
een gezonde populatie, een vergunning nodig is op grond van de Wet op het bevolkingsonderzoek.
Zonder deze vergunning is het verboden om te screenen op kanker. Bevolkingsonderzoek
Nederland heeft een vergunning voor de uitvoering van de drie bevolkingsonderzoeken
naar kanker, en deze vergunning moet aangepast zijn zodra de MRI onderdeel wordt van
het bevolkingsonderzoek borstkanker.

Vraag 5

Wat zijn de juridische mogelijkheden om te voorkomen dat klinieken zich hierdoor verrijken?

Antwoord 5

Doordat de contractering van instellingen die de MRI’s gaan uitvoeren plaats zal vinden
via een aanbesteding, wordt gewaarborgd dat de aanbieders van MRI’s ten behoeve van
deze werkzaamheden een marktconform tarief ontvangen. Dat wil zeggen dat het tarief
past bij de aard, kwaliteit en omvang van de werkzaamheden.