Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Boswijk over de geestelijke verzorging bij de politie

Antwoord van Minister Van Oosten (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 1 december 2025).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 359.

Vraag 1

Bent u zich ervan bewust dat het politievak morele vorming van politiemensen vereist
om goed politiewerk te leveren en op de been te blijven? Hoe is morele vorming van
politiemensen nu expliciet en systematisch ingebed in de initiële opleiding en vervolgopleiding?

Antwoord 1

Om goed politiewerk te kunnen uitoefenen, is een professionele beroepsidentiteit belangrijk.
Dit vormt het morele kompas van de politiemedewerker. De basispolitieopleiding niveau
4 (PO21) is erop gericht om de aspirant voor te bereiden op de uitoefening van de
politietaak. Dit betekent dat de aspirant tijdens de opleiding kennis en vaardigheden
opdoet en een professionele beroepsidentiteit ontwikkelt waar het politiewerk om vraagt.
De ontwikkeling van een professionele beroepsidentiteit loopt als een rode draad door
de hele basispolitieopleiding heen. Hiervoor is onder andere een geïntegreerd weerbaarheidsprogramma
ontwikkeld. Om in aanmerking te komen voor het diploma moet de aspirant aantonen de
kennis en vaardigheden te beheersen en een professionele beroepsidentiteit te hebben
verworven. Ook in de bacheloropleidingen politieleider, politieagent, wijkagent en
rechercheur is de ontwikkeling van een professionele beroepsidentiteit en morele weerbaarheid
een vast onderdeel van het curriculum. Daarnaast wordt er in diverse leiderschapsopleidingen
aandacht besteed aan moreel leiderschap. Voor politiemedewerkers die zich verder willen
verdiepen in morele weerbaarheid biedt het vakspecialistisch politieonderwijs mogelijkheden
tot het volgen van aanvullende trainingen en cursussen.

Vraag 2

Bent u ermee bekend dat politiemensen bovengemiddeld vaak te maken hebben met geweld,
maatschappelijke spanningen, leed en de dood en dat dit leidt tot verhoogde risico’s
op morele verwonding, posttraumatische stressstoornis (PTSS) en uitval? Hoe wordt
hierin structureel voorzien door middel van geestelijke verzorging, anders dan psychologische
hulpverlening?

Antwoord 2

Het streven van de politieorganisatie is dat politiemedewerkers zo veilig en gezond
mogelijk hun werk kunnen uitvoeren. Hierbij ondersteunt de politie als werkgever haar
medewerkers door een breed pakket van maatregelen. De werkgever biedt een politiemedewerker
waar nodig zorg, aandacht en ondersteuning. De Zorgwijzer1 geeft een overzicht van het zorg- en ondersteuningsaanbod voor politiemedewerkers.
Een voorbeeld hiervan is het Team Collegiale Ondersteuning (TCO), dat laagdrempelig
ondersteuning biedt aan politiemedewerkers die een heftige gebeurtenis hebben meegemaakt.
Het TCO bestaat uit politiemedewerkers die getraind zijn om gesprekken te voeren met
hun collega’s. Daarnaast wordt er ook gewerkt aan preventie, zoals de Gezond Werken
app. In deze app zijn tips, oefeningen en achtergrondinformatie op diverse thema´s
opgenomen.

Naast ondersteuning op het gebied van fysieke en mentale gezondheid, is er in het
brede pakket ook aandacht voor zingeving. Bij politiemedewerkers kunnen er in en door
het politiewerk existentiële en ethische vragen opkomen. Politiemedewerkers kunnen
hierin worden ondersteund door de geestelijk verzorgers. De geestelijk verzorgers
maken deel uit van de Veilig en Gezond Werken (VGW) teams in de eenheden en zijn toegankelijk
voor alle politiemedewerkers. Dit levert een bijdrage aan duurzame inzetbaarheid en
aan goed politiewerk.

Vraag 4

Kunt u garanderen dat geestelijke verzorging bij de politie met een beschermd beroepsgeheim
en onafhankelijk van de hiërarchie is ingericht, vergelijkbaar met geestelijke verzorging
bij de krijgsmacht? Zo nee, hoe wordt dan de vrijplaats beschermd en de noodzakelijke
vertrouwensband gewaarborgd?

Antwoord 4

Iedere politiemedewerker kan een afspraak maken met een geestelijk verzorger zonder
dat hiervoor toestemming of tussenkomst van een ander, zoals een leidinggevende, nodig
is. Door de geheimhoudingsplicht (art. 272 Sr.) en het verschoningsrecht (art. 218
Sv.) biedt de geestelijk verzorger een veilige plaats waar politiemedewerkers vrijuit
kunnen spreken. Ook zijn de geestelijk verzorgers bevoegd zich vrij in de politieorganisatie
te bewegen wanneer dit voor de uitvoering van hun functie wenselijk of noodzakelijk
is. Hiermee wordt de noodzakelijke vertrouwensband met de politiemedewerker gewaarborgd.

Vraag 3 en 5

Waarom is er voor de krijgsmacht wel structureel geestelijke verzorging ingebed met
voldoende capaciteit en is dit bij de politie nog altijd niet op vergelijkbare schaal
gerealiseerd, terwijl beide beroepen structureel blootstaan aan existentiële en morele
belasting?

Is er sprake van een langetermijnvisie op de structurele inbedding van geestelijke
verzorging bij de politie die de vrijplaats van geestelijke verzorging garandeert,
vergelijkbaar met de structurele inbedding bij de krijgsmacht? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3 en 5

De rollen van geestelijk verzorgers bij politie en Defensie zijn verschillend. Militairen
worden over de hele wereld uitgezonden. Bij elke uitzending gaan er geestelijk verzorgers
mee vanuit diverse denominaties. Dit leidt tot verschillen in inrichting en schaalgrootte
ten opzichte van de politie. In tegenstelling tot uitgezonden defensiemedewerkers
kunnen politiemedewerkers gebruik maken van levensbeschouwelijke en religieuze steun
in hun persoonlijke netwerk en/of religieuze gemeenschap. Deze steun is beschikbaar
naast de steun van de geestelijke verzorgers in de eenheden.

Bij de politie is de geestelijke verzorging structureel ingebed. Conform de afspraak
in het arbeidsvoorwaardenakkoord sector politie 2018–2020 is de geestelijke verzorging
uitgebreid naar 15 fte, zodat er ten minste 1 fte per eenheid beschikbaar is.