Schriftelijke vragen : De economische impact van extra defensie-uitgaven volgens het Centraal Planbureau (CPB).
Vragen van het lid Van Duijvenvoorde (FVD) aan de Minister van Defensie over de economische impact van extra defensie-uitgaven volgens het Centraal Planbureau (CPB) (ingezonden 21 november 2025).
Vraag 1
Bent u bekend met het NOS-artikel – op basis van onderzoek van het CPB – over de beperkte
economische impact van extra defensie-uitgaven?1
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het CPB-onderzoek dat de meeste defensie-investeringen geen economische
groei in Nederland zullen opleveren?
Vraag 3
Wat is uw plan om te voorkomen dat extra investeringen slechts zullen leiden tot een
budget-stapeling zonder operationele verbetering?
Vraag 4
Waarom kiest het kabinet ervoor om Nederlandse investeringsuitgaven grootschalig te
besteden in het buitenland?
Vraag 5
Bent u bereid een plan te ontwikkelen om de Nederlandse defensie-industrie te versterken
zodat er minder Nederlands belastinggeld naar het buitenland lekt?
Vraag 6
Hoe voorkomt u een verdere krapte op de arbeidsmarkt doordat defensie extra personeelsleden
probeert te werven?
Vraag 7
Kunt u uitsluiten dat de extra defensie-uitgaven worden gefinancierd middels lastenverzwaringen
die een negatief effect zullen hebben op de Nederlandse economie, zoals het CPB waarschuwt?
Vraag 8
Waarom investeert defensie relatief weinig in zogeheten «dual-use» technologie, die
dus ook de civiele innovatie versterkt?
Vraag 9
Hoe verklaart u dat het kabinet defensie-uitgaven presenteert alsof ze economische
groei zouden genereren, terwijl het CPB nu duidelijk laat zien dat dit niet tot nauwelijks
het geval is?
Vraag 10
Bent u bereid transparanter te zijn over de beperkte impact die extra defensie-investeringen
zullen hebben op de Nederlandse economie?
Vraag 11
Deelt u de opvatting dat defensie-investeringen – waar mogelijk – zo veel mogelijk
ten goede zouden moeten komen aan de Nederlandse economie en de Nederlandse defensie-industrie?
Vraag 12
Kunt u inzichtelijk maken wat de gevolgen zijn voor de arbeidsmarkt wanneer defensie
inzet op uitbreiding van het personeelsbestand?
Vraag 13
Bent u bereid om de focus veelal te leggen op Nederlandse productie en industrie in
plaats van het buitenland?
Vraag 14
Kunt u een transparante kosten-effectiviteitsanalyse opstellen waarin duidelijk wordt
in hoeverre extra uitgaven zorgen voor daadwerkelijke weerbaarheid en veiligheid van
Nederland?
Vraag 15
Hoe verhouden de investeringen in materieel, zoals wapensystemen en voertuigen, zich
tot de met name digitale bedreiging zou vormen?
Vraag 16
Hoe verantwoord u dat Nederlandse belastingmiddelen vooral buitenlandse defensie-industrieën
– en daarmee hun weerbaarheid – versterken?
Vraag 17
Ziet u mogelijkheden om Nederlandse belastingmiddelen meer in te zetten voor de Nederlandse
defensie-industrie en de Nederlandse weerbaarheid?
Vraag 18
Hoe gaat u ervoor zorgen dat defensie-uitgaven maximaal rendabel zijn?
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
Peter van Duijvenvoorde, Tweede Kamerlid