Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Bikker over de herbeoordeling van bouwtechnische rapporten als grond voor een besluit 'op norm' door ander bouwtechnisch bureau

Antwoord van Staatssecretaris Van Marum (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 25 april 2025).

Vraag 1

Kunt u een update geven over de uitvoering van de motie-Bikker over het waarborgen
dat een herbeoordeling van een bouwtechnisch rapport als grond voor een besluit «op
norm» altijd uitgevoerd wordt door een ander bouwtechnisch bureau, als een bewoner
dat verzoekt?

Antwoord 1

Ik maak een herbeoordeling van een bouwtechnisch rapport als grond voor een besluit
op-norm voor de zomer van 2025 mogelijk met NCG. Ik creëer daar nu de juiste inhoudelijke
en juridische randvoorwaarden voor. Dat is nodig, omdat het een aanvullende stap is
op de reguliere processen nadat alle opties zijn uitgeput en er voor de bewoner nog
geen oplossing is gevonden.

Vraag 2

Hoeveel herbeoordelingen hebben er inmiddels plaatsgevonden?

Antwoord 2

Er hebben op dit moment nog geen herbeoordelingen plaatsgevonden door een ander bouwtechnisch
bureau, zoals bedoeld met de motie-Bikker.

Vraag 3

Kunt u bevestigen dat verzoeken om herbeoordeling van een rapport door een ander bouwtechnisch
bureau zijn afgewezen door de Nationaal Coördinator Groningen (NCG), omdat nog niet
de volledige bezwaar- en beroepsprocedure is doorlopen? Wat vindt u hiervan?

Antwoord 3

Het is mogelijk dat dit gebeurt. Ik vind het namelijk belangrijk dat gebruik wordt
gemaakt van de bestaande mogelijkheden voor bewoners om hun recht te halen en dat
daar een logische volgordelijkheid in zit, anders verstoren we de reguliere processen
en ontstaat er een onwenselijke stapeling van processen. Daarmee wordt het onoverzichtelijk
wanneer bewoners ergens recht op hebben en kan het proces stroperig worden. Daarom
werkt het proces van beoordelingen als volgt:

1) Voordat de bewoner een definitief beoordelingsrapport krijgt, worden verschillende
processtappen doorlopen om de kwaliteit van het rapport te borgen, zoals ik uw Kamer
in mijn brief van 4 december 20241 heb geïnformeerd. Het conceptrapport wordt bijvoorbeeld gereviewd door deskundigen
van NCG en eventueel teruggestuurd naar het ingenieursbureau met opmerkingen, vragen
of omissies.

2) Nadat alle stappen zijn doorlopen, ontvangt de bewoner een definitief beoordelingsrapport.

3) Als de bewoner vragen of zorgen heeft over het beoordelingsrapport, kan het ingenieursbureau
deze inhoudelijk toelichten.

4) Als de bewoner het na deze gesprekken niet eens is met de uitkomsten, dan kan de bewoner
in bezwaar gaan tegen het besluit. Hiervoor is gratis onafhankelijk juridische ondersteuning
beschikbaar en eventueel ook bouwkundig advies. In de praktijk blijkt dat zorgen en
twijfels van bewoners vaak worden weggenomen in deze stap.

5) Als de bewoner het niet eens is met de uitkomsten of nog zorgen heeft nadat een beslissing
is genomen op bezwaar, dan kan de bewoner ook in beroep gaan tegen de beslissing op
bezwaar. Ook bij deze stap is gratis onafhankelijke juridische ondersteuning beschikbaar.

6) Bewoners die twijfels overhouden na het doorlopen van de bovengenoemde stappen, kunnen
conform motie-Bikker een herbeoordeling van een bouwtechnisch rapport door een ander
bouwtechnisch bureau laten uitvoeren.

Op deze manier heeft NCG de mogelijkheid om de zorgen van bewoners op een mensgerichte
manier weg te nemen en gehoor te geven aan de stem van de bewoner. Daarnaast is de
bezwaar- en beroepsfase een belangrijk middel om de rechten van bewoners te borgen,
feitelijk duidelijk te krijgen waar het geschil om gaat en het geschil te beslechten.

Vraag 4

Kunt u nogmaals helder uiteenzetten waarom u het noodzakelijk acht de volledige bezwaar-
en beroepsfase te doorlopen alvorens een herbeoordeling door een ander bouwkundig
bureau te laten uitvoeren?

Antwoord 4

Zie ook mijn antwoord op vraag 3. Ik vind het wenselijk en ordentelijk om eerst de
volledige bezwaar- en beroepsfase te doorlopen. Er zijn verschillende momenten in
de reguliere processen waarin een bewoner zorgen of vragen over een beoordelingsrapport
kan adresseren, zoals beschreven in mijn antwoord op vraag 3. In de praktijk worden
zorgen van bewoners veelal weggenomen tijdens de bezwaarfase. Ik vertrouw daarom op
de werking van de reguliere processen die mede met dank aan uw Kamer zijn ingericht
en op het stelsel van rechtsbescherming. Voor de bewoners die toch nog twijfels overhouden
na het doorlopen van de verschillende stappen, vind ik het wenselijk een vangnet te
creëren met de mogelijkheid tot herbeoordeling conform motie-Bikker. Dat is wat ik
met dit proces beoog.

Vraag 5

Herinnert u zich uw uitspraak «Als in deze herbeoordeling fouten worden geconstateerd,
kan de beoordeling volledig opnieuw worden uitgevoerd door een ander bureau. Ik verwacht
echter niet dat daarmee de uitkomst van veel op-norm beoordelingen zal veranderen,
omdat er al een zorgvuldig proces aan vooraf is gegaan»? (Kamerstuk 36 600 VII, nr. 113) Zou u deze uitspraak in het licht van de bekend geworden gebrekkige kwaliteit van
bouwtechnische beoordelingsrapporten als grond voor versterkingsbesluiten nog steeds
doen?

Antwoord 5

Ja, ik sta nog steeds achter mijn uitspraak dat er al een zorgvuldig proces aan vooraf
is gegaan. In mijn brief aan uw Kamer van 13 maart jl.2 heb ik aangegeven een onafhankelijk onderzoek naar de kwaliteit van de beoordelingsrapporten
te laten doen door het ACVG. Dat onderzoek is gestart. Ik wacht die resultaten af
en zal u daarover informeren. Daarmee wil ik onzekerheid op grotere schaal wegnemen
en dat zal meer duidelijkheid geven over mijn verwachting die hopelijk voor de bewoners
uitkomt. Zo niet, dan zal ik passende maatregelen treffen waarover ik uw Kamer zal
informeren.

Vraag 6

Onderschrijft u de intentie van de vraagsteller en de strekking van de motie om het
herbeoordelingsverzoek als instrument in handen van gedupeerden te laten fungeren
om vertrouwen te herwinnen en het versterkingsproces menselijker en milder te maken?

Antwoord 6

Ja, zoals ik ook heb aangegeven in mijn brief van 4 december 2024,3 onderschrijf ik deze intentie.

Vraag 7

Denkt u dat het laten uitvoeren van een second opinion nádat alle procedures zijn
doorlopen kan leiden tot een makkelijker en daardoor menselijker procedure?

Antwoord 7

Zoals ik heb toegelicht onder de beantwoording van vraag 3 en 4, zijn er al verschillende
stappen om de kwaliteit van de beoordelingsrapporten te borgen en te toetsen. Het
staat een bewoner daarnaast altijd vrij om een herziening van het besluit aan te vragen
indien er sprake is van nieuwe feiten en/of omstandigheden. Het bestaan van een laatste
vangnet, waarin een bewoner een herbeoordeling kan aanvragen na al deze stappen in
het proces te hebben doorlopen, vind ik een passend sluitstuk op dat proces. Het draagt
bij aan het vertrouwen van de bewoner, maar zorgt ook voor definitieve duidelijkheid.

Vraag 8

Deelt u de mening dat het in het licht van de bekend geworden gebrekkige kwaliteit
van bouwtechnische beoordelingsrapporten als grond voor versterkingsbesluiten wenselijk
is deze herbeoordeling eerder in het proces te laten uitvoeren?

Antwoord 8

Nee, ik deel deze mening niet omdat ik vertrouw op de reguliere processen en deze
niet wil verstoren. Zie ook mijn antwoord op vraag 3 en 4.

Vraag 9

Erkent u dat het eerder laten uitvoeren van een herbeoordeling een ingewikkelde en
langdurige bezwaar- en beroepsfase kan voorkomen, omdat de NCG en de bewoner het dan
reeds in een eerder stadium eens zijn over de onderliggende rapporten voor besluiten?
Erkent u dat dit tijd en kostbare procedures kan voorkomen?

Antwoord 9

Nee, dat erken ik niet. Zie ook mijn antwoorden op vraag 3 en 4. Er zijn al verschillende
instrumenten om de kwaliteit van de beoordelingsrapporten te borgen en te toetsen.
Er zijn ook verschillende informelere manieren, waarin NCG met de bewoner in gesprek
gaat. De bewoner kan zich daarin ook laten bijstaan door een onafhankelijk deskundige,
bijvoorbeeld een bouwkundig adviseur. Ook in de bezwaarfase zal er altijd samen met
de bewoner worden gekeken naar een oplossing, dat is maatwerk en de bewoner staat
daarin centraal. De oplossing kan daarin tot stand komen via een informeel traject.
Daarbij kan de bewoner kosteloos worden ondersteund. De inzet is er altijd op gericht
om in gesprek te blijven met de bewoner en op een informele manier tot een passende
oplossing te komen. Een herbeoordeling laten uitvoeren zonder eerst zorgvuldig samen
met de bewoner uit te zoeken waar mogelijke verschillen van inzicht zitten, vind ik
niet wenselijk. Ik vind de herbeoordeling wel een passend vangnet als sluitstuk op
dat proces.

Vraag 10

Erkent u dat het eerder laten uitvoeren van een herbeoordeling een ingewikkelde en
langdurige bezwaar- en beroepsfase kan voorkomen en daarmee bijdraagt aan een constructieve
houding, in plaats van dat de NCG en bewoners opnieuw tegenover elkaar komen te staan?

Antwoord 10

Zie mijn antwoord op vragen 3, 4 en 9.

Vraag 11

Wilt u met de NCG in gesprek treden om de herbeoordeling van een bouwtechnische beoordelingsrapport
reeds bij het opleveren van het initiële rapport mogelijk te maken, in plaats van
na het doorlopen van de bezwaar- en beroepsfase?

Antwoord 11

Zie mijn antwoord op vraag 9.