Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Lee over het bericht ‘AI fraude neemt snel toe in de financiële sector’

Antwoord van Minister Heinen (Financiën) (ontvangen 26 november 2024)

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het artikel «AI fraude neemt snel toe in de financiele sector»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u het ermee eens dat dit een zeer zorgelijke ontwikkeling is?

Antwoord 2

Ja. De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (in het Engels: Artificial Intelligence
(AI)) brengt kansen met zich mee, maar ook risico’s. Een daarvan is dat de techniek
kan worden misbruikt door criminelen. Zoals ook staat in het rapport van Signicat,
dat wordt aangehaald in het artikel, wordt kunstmatige intelligentie in toenemende
mate ingezet bij het plegen van fraude. Dit is een zorgelijke ontwikkeling.

Vraag 3 en 4

Welke stappen onderneemt u om AI-fraude in de financiële sector tegen te gaan?

Op welke manier worden bedrijven gestimuleerd om maatregelen te nemen?

Antwoord 3 en 4

In de Werkgroep Veiligheid van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB)
spreekt mijn ministerie met vertegenwoordigers van verschillende betrokkenen, zoals
banken, betaalinstellingen, consumentenorganisaties, politie, Openbaar Ministerie
en De Nederlandsche Bank over veiligheid in het betalingsverkeer. Fraude in het betalingsverkeer
is hier een belangrijk onderdeel van.

Ook heeft dit onderwerp de aandacht binnen de Integrale aanpak online fraude, waar
onder coördinatie van de Minister van Justitie en Veiligheid door de Minister van
Economische Zaken en mijzelf aan wordt gewerkt.

Het is belangrijk dat bedrijven zelf adequate maatregelen nemen om klanten te beschermen
tegen verschillende vormen van fraude en in te spelen op actuele ontwikkelingen, waaronder
kunstmatige intelligentie. Tegelijkertijd is het probleem van online fraude een breder
maatschappelijk probleem, waar publieke en private partijen samen moeten optrekken
om burgers te beschermen.

Vraag 5

Veel financiële instellingen geven aan niet over de middelen en expertise te beschikken
om deze bedreiging aan te pakken. Gaat u met hen in gesprek over wat er nodig is om
dit op orde te krijgen?

Antwoord 5

Fraude is een zeer actueel onderwerp en daarom ben ik regelmatig in gesprek met financiële
instellingen om de nieuwe ontwikkelingen te bespreken. Van banken verneem ik dat zij
continu zichtbare en onzichtbare maatregelen nemen om fraude en oplichting te voorkomen.
Het is vandaag de dag onderdeel van hun dagelijkse werkzaamheden om in te spelen op
de nieuwe technieken die criminelen inzetten om te frauderen, waaronder kunstmatige
intelligentie. Ik heb tot nu toe geen signalen ontvangen dat de financiële sector
in Nederland op dit moment niet over de middelen en expertise beschikt om deze bedreiging
aan te pakken.

Vraag 6

Is het mogelijk om de bescherming van klanten middels biometrische controles en essentiele
informatie documenten (Eid’s) te verbeteren?

Antwoord 6

Momenteel maken banken al gebruik van biometrische controles voor de bescherming van
klanten. Banken passen onder andere sterke klantauthenticatie (SCA) of ook wel tweefactorauthorisatie
toe. Dit is een veiligheidsvereiste die voortkomt uit de herziene Richtlijn Betaaldiensten
(PSD2) en waarbij een betaling of aanpassing in de online bankomgeving wordt goedgekeurd
door middel van twee verschillende elementen waar alleen de rechtmatige pashouder
of rekeninghouder over beschikt. Dit kan bijvoorbeeld een wachtwoord zijn, maar ook
biometrische elementen zoals een vingerafdruk of gezichtsverificatie.

In de vraag wordt verwezen naar essentiële informatie documenten, maar waarschijnlijk
wordt gedoeld op elektronische identificatiemiddelen (eID). De financiële sector maakt
al gebruik van elektronische identificatiemiddelen. Een voorbeeld is iDIN.