Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kostić en Teunissen inzake het toepassen van de Wet aanpak dierenmishandeling

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid), mede namens de Staatssecretaris
van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (ontvangen 26 augustus 2024). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2023–2024, nr. 1635.

Vraag 1

Kunt u bevestigen dat sinds de inwerkingtreding van de Wet aanpak dierenmishandeling
en dierverwaarlozing per 1 januari 2024 de rechtspraak extra instrumenten heeft, waaronder
het opleggen van een zelfstandig (levenslang) houdverbod?

Antwoord 1

Ja, dit klopt.

Vraag 2

Kunt u bevestigen dat sinds de inwerkingtreding van deze wet de Nederlandse Voedsel-
en Warenautoriteit (NVWA) nieuwe instrumenten heeft, waaronder de bevoegdheid om een
bedrijf te sluiten vanwege dierenwelzijn?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Kunt u bevestigen dat sinds de inwerkingtreding van deze wet de officier van de justitie
(OvJ) een gedragsaanwijzing kan opleggen waardoor een verdachte tot aan de zitting
geen of minder dieren mag houden?

Antwoord 3

Ja, dit kan ik bevestigen.

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) sinds de inwerkingtreding
van deze wet extra instrumenten heeft, waaronder het opleggen van een educatieve maatregel
en het geheel of gedeeltelijk sluiten van bedrijven, inrichtingen en locaties waar
dierenwelzijn wordt geschaad?

Antwoord 4

Ja, waarbij de wijziging van de Wet dieren die het mogelijk maakt om een educatieve
maatregel op te leggen op 1 juli 2024 in werking is getreden. Echter, kan deze maatregel
nog niet opgelegd worden. Om de maatregel toe te kunnen passen, moeten er goede cursusmogelijkheden
zijn om op te leggen aan de overtreder. In de praktijk blijken die er nog onvoldoende
te zijn. Dit wordt momenteel nader uitgewerkt door het Ministerie van LVVN, RVO en
de NVWA. Pas wanneer deze uitvoeringsaspecten duidelijk zijn, kan RVO hier uitvoering
aan geven. Mijn ambtsgenoot de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en
Natuur zal dit ook op termijn middels een Kamerbrief aan u mededelen.

Vraag 5

Kunt u aangeven hoe vaak er een zelfstandig houdverbod is opgelegd sinds de inwerkingtreding
van de wet?

Antwoord 5

In de periode 1 januari t/m 15 april 2024 is in de eerste aanleg in minder dan 10
zaken een zelfstandig houdverbod opgelegd.

Vraag 6

Kunt u aangeven hoe vaak er een levenslang houdverbod is opgelegd?

Antwoord 6

In de periode 1 januari t/m 15 april 2024 is in de eerste aanleg in minder dan 5 zaken
een levenslang houdverbod opgelegd. Het betreft houdverbod als zelfstandige maatregel,
er is voor zover te zien in de management informatiesystemen van de Rechtspraak geen
levenslang houdverbod opgelegd als extra maatregel bij een voorwaardelijke straf.

Vraag 7

Kunt u aangeven hoe vaak de NVWA een bedrijf heeft stilgelegd of gesloten vanwege
dierenwelzijn?

Antwoord 7

Sinds de inwerkingtreding van deze wet heeft de NVWA twee bedrijven stilgelegd of
gesloten. Dit na een voorgeschiedenis van een groot aantal overtredingen waarbij eerder
de toegepaste interventies niet bleken te hebben geleid tot naleving.

De Inspecteur-Generaal van de NVWA geeft aan dat het stilleggen of sluiten van bedrijven
een welkome aanvulling is op het instrumentarium dat de NVWA beschikbaar heeft bij
ernstige inbreuken op het dierenwelzijn. Afhankelijk van de aard en ernst van de constateringen
zal de NVWA, naast het stilleggen of sluiten van bedrijven, ook de eerder reeds beschikbare
sancties en maatregelen blijven inzetten om slagvaardig op te treden bij overtredingen
van het dierenwelzijn.

Vraag 8

Kunt u aangeven hoe vaak de OvJ een gedragsaanwijzing heeft opgelegd waardoor een
verdachte geen of minder dieren mag houden?

Antwoord 8

Uit de registratie van het OM is niet op te maken hoe vaak door een OvJ een houdverbod
is opgelegd. Daarbij verdient opmerking dat de wet sinds 1 januari 2024 inwerking
is getreden en alleen geldig is voor gevallen die na deze datum zijn gepleegd. Door
de korte periode tussen inwerkingtreding en uw vragen is het effect en gebruik van
deze maatregel nog niet goed meetbaar.

Vraag 9

Kunt u aangeven hoe vaak de RVO een educatieve maatregel heeft opgelegd?

Antwoord 9

De RVO heeft de educatieve maatregel nog niet opgelegd. Ik verwijs u voor de verdere
uitleg hierover naar het antwoord op vraag vier.

Vraag 10

Kunt u aangeven hoe vaak de RvO een bedrijf, inrichting en/of locatie heeft stilgelegd
of gesloten vanwege dierenwelzijn?

Antwoord 10

De RVO heeft deze maatregel nog niet opgelegd.

Vraag 11

Hoe heeft u ervoor gezorgd dat deze instanties voldoende op de hoogte zijn van de
extra bevoegdheden en instrumenten sinds de inwerkingtreding van de wet?

Antwoord 11

Er hebben op ambtelijk niveau meerdere overleggen plaatsgevonden met de RVO en NVWA
in aanloop naar inwerkingtreding van de wet, waarin de uitvoeringsaspecten van deze
extra bevoegdheden en instrumenten zijn besproken.

Vraag 12

Heeft het aangekondigde gesprek met het Openbaar Ministerie (OM) en de rechtspraak
over hoe de kennis over dierenwelzijnszaken kan worden geborgd, inmiddels plaatsgevonden?
Zo ja, kunt u een terugkoppeling geven van dit gesprek? Zo nee, wanneer gaat dit gesprek
plaatsvinden?

Antwoord 12

Er hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden welke hebben geresulteerd in een nieuwe,
aangescherpte, richtlijn voor strafvordering. Deze richtlijn voor strafvordering dierenmishandeling,
dierendoding, dierenverwaarlozing, bijtincidenten en overtreding houdverbod dieren
(2023R010) is per 1 januari 2024 in werking getreden.

In deze strafvorderingsrichtlijn zijn hogere strafeisen en de mogelijkheid tot het
opleggen van een zelfstandig houdverbod opgenomen. Mijn ambtsgenoot de Minister van
Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur zal dit ook op termijn middels een
Kamerbrief aan u mededelen.

Vraag 13

Kunt u bevestigen dat de NVWA onlangs een inspectie heeft gedaan bij een varkenshouderij
in Twente, waarbij varkens met botbreuken en grote aantallen dode varkens zijn aangetroffen?
Kunt u bevestigen dat de dieren nauwelijks licht hadden en de waterleiding was afgesloten?1

Antwoord 13

De NVWA heeft onlangs deelgenomen aan een inspectie bij een varkensbedrijf in Twente,
in samenwerking met politie en de Arbeidsinspectie. De NVWA doet geen uitspraken over
haar inspectiebevindingen bij individuele bedrijven. Wel kan ik u melden dat de NVWA
het in uw vraag geschetste beeld over dit bedrijf niet herkent.

Vraag 14

Kunt u bevestigen dat er naar aanleiding van deze inspectie een proces-verbaal is
geschreven?

Antwoord 14

Zie mijn antwoord op vraag 13.

Vraag 15

Kunt u verklaren waarom de NVWA er in dit geval, waarbij ernstige dierenmishandeling
en dierverwaarlozing is aangetroffen, niet voor heeft gekozen om gebruik te maken
van hun nieuwe bevoegdheid en het bedrijf stil te leggen of te sluiten vanwege gebrekkig
dierenwelzijn en de dieren in beslag te nemen?

Antwoord 15

Zie mijn antwoord op vraag 13.

Vraag 16

Bent u bereid om (opnieuw) in gesprek te gaan met de NVWA, de RVO, het OM en rechtspraak
over de extra bevoegdheden en instrumenten die zij hebben om op te treden bij dierenmishandeling
en dierverwaarlozing? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 16

De Minister en Staatssecretaris van LVVN en ik houden vinger aan de pols en hebben
regelmatig overleg met de NVWA, de RVO, het OM en rechtspraak om te bekijken of nieuwe
instrumenten of bevoegdheden nodig zijn om op te treden bij dierenmishandeling en
dierverwaarlozing. De Minister en Staatssecretaris van LVVN informeren de Kamer als
er nieuwe ontwikkelingen zijn.

Vraag 17

Bent u bereid om in dit gesprek aan te kaarten om de extra bevoegdheden en instrumenten
een (belangrijker) onderdeel te maken van de relevante opleidingen, zoals de opleiding
tot OvJ? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 17

Binnen het Openbaar Ministerie zijn er specifieke opleidingen en cursussen voor medewerkers
van het OM. Specifiek voor milieucriminaliteit, waar dierenmishandeling onderdeel
van is, is er bijvoorbeeld de cursus «Wet Dieren» en is er een specifieke cursus m.bt.
dierwelzijnszaken met gezelschapsdieren.

Vraag 18

Kunt u deze vragen één voor één en binnen de daarvoor gestelde termijn beantwoorden?

Antwoord 18

Er is zo zorgvuldig mogelijk getracht uw vragen te beantwoorden, echter heeft dit
door de afstemming met diverse partijen helaas langer geduurd dan wij graag hadden
gewild.