Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over het bericht dat Unilever nog steeds tientallen miljoenen verdient aan Rusland

Antwoord van Minister Klever (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen
12 juli 2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Ondanks belofte verdient Unilever nog tientallen miljoenen
aan Rusland»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u beoordelen of deze activiteiten, als de berichtgeving klopt, in strijd zijn
met geldende sanctiemaatregelen?

Antwoord 2

De vraag of een individueel bedrijf al dan niet in strijd met de geldende sanctiemaatregelen
handelt is uiteindelijk aan de rechter. Het is bovendien niet mogelijk om op basis
van mediaberichtgeving te beoordelen of een bedrijf in overtreding is van sanctieregels.
Daarvoor is meer en specifieke informatie nodig. Los daarvan kan het kabinet in het
openbaar ook niet ingaan op individuele gevallen. In zijn algemeenheid geldt dat indien
er signalen zijn van overtreding van sancties, dat hier onderzoek naar wordt gedaan
en waar nodig handhavend wordt opgetreden.

Vraag 3

Kunt u reageren op de bewering in het artikel dat «een fors deel van het geld ook
door Nederland naar Londen [wordt] gesluisd»? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

In het algemeen geldt dat betalingen vanuit Rusland naar Nederland nog steeds mogelijk
zijn, zolang deze niet in strijd zijn met de sancties. Of dat in dit geval zo is,
is niet aan het kabinet om te beoordelen, zoals ook aangegeven bij de beantwoording
van vraag 2.

Vraag 4

Hoe worden volksvertegenwoordigers volgens u geacht het sanctiebeleid te controleren,
gezien u schreef in antwoord op eerdere vragen dat «Het kabinet doet echter geen uitspraken
over individuele gevallen»?2 Kunt u hier uitgebreid op reageren?

Antwoord 4

Het is staande praktijk dat er geen uitspraken worden gedaan over individuele zaken.
Bij signalen van overtredingen kunnen betrokken handhavende autoriteiten zorgvuldig
onderzoek doen naar de feiten en omstandigheden. In het geval van overtredingen is
het aan het Openbaar Ministerie om te besluiten over de vervolging van een verdachte
en daarbij een strafeis te formuleren. Daarna is het aan de rechter om te oordelen
over de schuldigverklaring en bij een schuldigverklaring over de op te leggen sanctie.
In die onafhankelijke oordeelsvorming en verantwoordelijkheden van de officier van
justitie en rechter is er geen rol voor het kabinet weggelegd.

In zijn algemeenheid wordt met de Kamer geen informatie gedeeld over individuele handhavingszaken.
Wel kunnen trends in handhavingsbeleid worden aangegeven. Binnenkort wordt uw Kamer
geïnformeerd over het totaal aantal lopende strafrechtelijke onderzoeken op sanctiegebied.

Vraag 5

Als dit een schending van de sancties is, welke consequenties heeft dit dan voor Unilever?
Indien dit geen schending van de sanctiemaatregelen is, kunt u dit toelichten?

Antwoord 5

Het is aan de rechter om te bepalen of er hier sprake is van schending van sanctiemaatregelen.
Het overtreden van sanctieregels is een economisch delict. Daarop staat een geldboete
van maximaal 1.030.000 euro en/of maximaal 6 jaar gevangenisstraf. Daarnaast kan vermogen
dat door schending van de sanctiemaatregelen is verkregen worden afgepakt.

Vraag 6

Bent u, aangezien dit het tweede bericht in korte tijd is over mogelijke schendingen
van sanctiemaatregelen, bereid een onderzoek uit te voeren naar de naleving van het
Nederlandse sanctiebeleid? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Mits bedrijven voldoen aan de actuele sanctieregelgeving, kunnen zij in beginsel zaken
doen in Rusland. In die context acht het kabinet een dergelijk onderzoek niet opportuun.
Overigens is eerder door de nationaal coördinator sanctienaleving en handhaving vastgesteld
dat er veel goed gaat bij de naleving van sancties in Nederland. De gedane aanbevelingen
zijn inmiddels geïmplementeerd. Een deel daarvan wordt meegenomen in de Wet internationale
sanctiemaatregelen die 7 juni jl. in consultatie is gegaan. Relevante toezichthouders
zoals het AFM, DNB, FIU en de Douane geven jaarlijks in hun jaarverslag een weergave
van de sanctienaleving in Nederland. Ook hieruit rijst niet het beeld dat de naleving
niet op orde zou zijn. Op verzoek van uw Kamer ontvangt u binnenkort een bredere brief
van de Minister van Buitenlandse Zaken over het sanctiebeleid.

Vraag 7

Bent u bereid de kamer bij te praten over de naleving van het Nederlandse sanctiebeleid?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Momenteel wordt er op verzoek vanuit uw Kamer een commissiedebat ingepland met de
Minister van Buitenlandse Zaken waarin gesproken kan worden over sancties en de naleving
daarvan.