Schriftelijke vragen : De inzet van weerbeïnvloedingstechnieken / geo-engineering

Vraag 1

Bent u bekend met de ambities van het World Economic Forum (WEF) om zonlicht te blokkeren?1

Vraag 2

Kunt u aangeven of het Nederlandse kabinet op enigerlei wijze betrokken is bij de
verwezenlijking van deze ambitie door het WEF? Zo ja, op welke wijze?

Vraag 3

Kunt u eventueel vastgelegde afspraken of toezeggingen van het Nederlandse kabinet
aan het WEF inzake deze of andere geo-engineeringstechnieken met de Kamer delen? Zo
nee, waarom niet?

Vraag 4

Hoe waarborgt het Nederlandse kabinet de veiligheid en gezondheid van haar burgers,
gelet op de inzet van geo-engineeringstechnieken in naburige landen en gegeven het
feit dat in de lucht geïnjecteerde stoffen, waaronder chemicaliën, via luchtstromen
ook het Nederlandse luchtruim kunnen bereiken? Welke monitoring wordt toegepast om
dergelijke effecten tijdig te kunnen detecteren?2

Vraag 5

Hoe verhouden de in het verdrag inzake het Verbod van militair of enig ander vijandelijk
gebruik van milieuveranderingstechnieken, dat Nederland op 10 december 1976 in Genève
ondertekende, vastgelegde toezeggingen zich tot het gebruik van milieuveranderingstechnieken
binnen eigen landsgrenzen zonder uitdrukkelijke toestemming van de Nederlandse bevolking?

Vraag 6

Welke internationale afspraken zijn er, gelet op de uiteenlopende internationale onderzoeken,
technologische ontwikkelingen en initiatieven gericht op het inzetten van geo-engineering
ter beïnvloeding van het klimaat, alsook de reeds in gebruik zijnde uiteenlopende
geo-engineeringstechnieken, gemaakt en/of welke hieraan gerelateerde verdragen zijn
door het Nederlandse kabinet ondertekend?

Vraag 7

Zijn er buitenlandse partijen (regeringen en/of partijen uit de private sector) die
gebruik maken van het Nederlands luchtruim om hier uitvoering te geven aan geo-engineeringstechnieken?
Zo ja, welke partijen zijn dit precies en om welke technieken gaat het precies? Kunt
u ook bij elke in het Nederlandse luchtruim toegepaste techniek aangeven wat de status
ervan is (onderzoeksfase of «reguliere» toepassing)?

Vraag 8

Wat is het standpunt van het Nederlandse kabinet voor wat betreft de inzet van dergelijke
technologie?

Vraag 9

Hoe beoordeelt u het feit dat dergelijke initiatieven met deels onbekende resultaten
en potentieel onherroepelijke impact op de aarde en de mensheid, tevens ontwikkeld
worden door de private sector (zoals Bill Gates3, 4, 5, Jeff Bezos en Elon Musk) en NGO’s6?

Vraag 10

Bent u ermee bekend dat bijvoorbeeld in de Verenigde Arabische Emiraten weerbeïnvloedingstechnieken
op grote schaal worden toegepast ter bevordering van wolken- en regencreatie?7, 8

Vraag 11

Is het inzetten van weerbeïnvloedingstechnieken in Nederland toegestaan? Zo ja, op
basis waarvan?

Vraag 12

Worden er op dit moment weerbeïnvloedingstechnieken toegepast in Nederland?

Vraag 13

Zo ja, kunt u een overzicht geven van alle op dit moment toegepaste technieken, waarbij
tevens voor elke techniek aangegeven wordt sinds wanneer deze wordt toegepast, wat
het doel is, welke partijen (uit publieke en/of private sector) daarbij betrokken
zijn, of daarbij bepaalde stoffen in de lucht gespoten worden en indien dat het geval
is, welke stoffen dat zijn? Kunt u tevens per techniek aangeven op welke wijze eventuele
risico’s worden gemonitord en geëvalueerd en door welke autoriteit?

Vraag 14

Zijn er in het verleden in Nederland weerbeïnvloedingstechnieken toegepast die inmiddels
gestaakt zijn? Zo ja, kunt u daarvan een overzicht geven, inclusief de periode van
toepassing, de gebruikte componenten en de reden van staking?

Vraag 15

Bent u bekend met het in 2023 door TU Delft en Cambridge University gestarte onderzoek
naar climate engineering, waarbij gedurende zes jaar wordt onderzocht hoe middels
«marine cloud brightening» zonlicht weerkaatst kan worden, met als doel de aarde één
tot enkele graden te laten afkoelen?9

Vraag 16

In hoeverre is het kabinet (financieel, als opdrachtgever of anderszins) betrokken
bij de realisatie van dit onderzoek?

Vraag 17

Ontvangt u tussentijdse resultaten en/of rapportages van dit lopende onderzoek?

Vraag 18

Kunt u aangeven of dit onderzoek in laboratoriumsetting wordt uitgevoerd, in een luchtruim
buiten Nederland of in ons Nederlandse luchtruim?

Vraag 19

Welke autoriteit heeft, indien dit onderzoek in ons luchtruim wordt uitgevoerd, hiervoor
toestemming gegeven?

Vraag 20

Worden in het onderzoek, naast het eventuele effect op temperatuursverandering, ook
(onbedoelde) neveneffecten onderzocht? Zo ja, op welke wijze?

Vraag 21

Bent u bekend met het pleidooi van hoogleraar atmosfeeronderzoek Herman Russchenberg
van de TU Delft, tevens betrokken bij solar engineering research projecten, voor de
inzet van de windmolenparken op de Noordzee voor de creatie van wolken?10

Vraag 22

Gebeurt dit inmiddels of zijn er toezeggingen gedaan ter realisatie van dit idee?

Vraag 23

In hoeverre is het kabinet (financieel, als opdrachtgever of anderszins) betrokken
bij de realisatie van dit idee?

Vraag 24

Bent u bekend met de in een aflevering van Nieuwsuur in 2022 geuite noodzaak van «meer
onorthodoxe maatregelen om de klimaatcrisis af te wenden, zoals de inzet van vliegtuigen
om aerosolen in de stratosfeer te brengen waarmee een permanent wolkendek gecreëerd
kan worden»?11

Vraag 25

Wordt met de door Nieuwsuur beschreven «onorthodoxe maatregelen» reeds in Nederland
geëxperimenteerd? Zo ja, welke maatregel(en) is of zijn dat precies? Wanneer en door
welke autoriteit is hiervoor toestemming gegeven? Zo nee, kunt u aangeven of het kabinet
een dergelijk experiment zou afwijzen dan wel in overweging zou nemen?

Vraag 26

Bent u bekend met de uitspraak van diplomate en lid van de Climate Overshoot Commission
Laurence Tubiana (mede-facilitator van het Parijse Klimaatakkoord in 2015) in de Nieuwsuur
reportage van 2022, waarin ze stelt dat «regeringen al moleculen naar de wolken sturen om het plaatselijk te laten regenen», dat «als een land zoiets doet, dat ook invloed heeft op andere landen» en dat «sommige technologische oplossingen riskant zijn en de commissie dat in openbaarheid
moet brengen; dit kan landen aanmoedigen om minder uit te stoten.»?

Vraag 27

Deelt u de zorgen met Mw. Tubiana dat technologische oplossingen om het het klimaat
te beïnvloeden, riskant zijn?

Vraag 28

Kunt u bevestigen of ontkennen dat het Nederlandse tot degenen behoort die, volgens
Mw. Tubiana, middels inbrengen van «moleculen» in de wolken, het neerslagpatroon trachten
te beïnvloeden?

Vraag 29

Bent u bekend met de in de IJsland gebruikteDirect Air Capture (DAC) technologie om CO2 uit de lucht te halen middels zogenoemde CO2-stofzuigers?12

Vraag 30

Hoe realistisch is volgens u het mondiaal afzuigen van de wenselijke hoeveelheid CO2, gelet op de schatting dat een dergelijke operatie halverwege deze eeuw maar liefst
⅓ van de wereldwijde energievraag zal kosten?13

Vraag 31

Bent u bekend met de ontwikkeling van zuinigere en goedkopere CO2-stofzuigers door de TU Eindhoven, welke naar verwachting in 2025 op de markt gebracht
zullen worden en waarvan er volgens de TU Eindhoven wereldwijd miljoenen nodig zullen
zijn?

Vraag 32

In hoeverre is het kabinet (financieel, als opdrachtgever of anderszins) betrokken
bij de ontwikkeling van deze CO2-stofzuigers?

Vraag 33

Zijn er al (bindende) afspraken gemaakt met de TU Eindhoven over afname (aantallen,
kosten) van deze CO2-stofzuigers?

Vraag 34

Zo ja, kunnen deze afspraken met de Kamer gedeeld worden? Zo nee, is het kabinet voornemens
dergelijke bindende afspraken te maken? Zo ja, op welke termijn?

Vraag 35

Waar zullen, indien het kabinet voornemens is dergelijke CO2-stofzuigers te gaan inzetten, deze geplaatst gaan worden en op welke schaal?

Vraag 36

Bent u bekend met de zorgen van burgers die in toenemende mate aanvankelijk blauwe
luchten waarnemen, die gedurende de dag transformeren tot «dichte» luchten met een
melkachtige waas, nadat eerst een dicht raster van vliegtuigstrepen is getrokken die
niet verdampen maar blijven hangen, uitwaaieren en uiteindelijk de lucht lijken dicht
te trekken?14

Vraag 37

Hoe verklaart u deze melkachtige waas als gevolg van rastervorming door achtergebleven
vliegtuigstrepen?

Vraag 38

Wilt u alle vragen afzonderlijk van elkaar beantwoorden?