Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Dijk over de berichten ‘Chronisch zieke Anneke uit Buitenpost moet 16.000 euro terugbetalen aan Belastingdienst: “Het vreet me op”’ en ‘Excuses Belastingdienst voor chronisch zieke Bruinsma’

Mededeling van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst)
(ontvangen 27 maart 2024).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de berichten «Chronisch zieke Anneke uit Buitenpost moet
16.000 euro terugbetalen aan Belastingdienst: «Het vreet me op»»1 en «Excuses Belastingdienst voor chronisch zieke Bruinsma»?2 Wat is uw reactie op deze berichten?

Vraag 2

Heeft de Belastingdienst niets geleerd van het toeslagenschandaal?

Vraag 3

Vindt u het handelen van de Belastingdienst in deze situatie rechtvaardig, aangezien
een vrouw met een chronische ziekte en een uitkering op zo’n heftige manier is behandeld?

Vraag 4

Deelt u de mening dat dit een harteloze houding is? Zo nee, hoe zou u deze houding
van de Belastingdienst beoordelen?

Vraag 5

Wat is uw reactie op deze uitspraak van belastingadviseur Andries Tóth: «van enige
redelijkheid en billijkheid van de kant van de overheid is absoluut geen sprake. In
de veertig jaren dat ik actief ben als belastingadviseur heb ik zo’n gevoelloze houding
van de Belastingdienst niet eerder meegemaakt.»?

Vraag 6

Erkent u dat achter deze terugvordering een mensbeeld zit waarin mensen afhankelijk
van financiële ondersteuning worden gewantrouwd? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Vindt u uitspraken van medewerkers van de Belastingdienst als «ik doe ook wel eens
een vitamine C-kuurtje in de winter, maar dat trek ik ook niet af» tegen een chronisch
zieke vrouw acceptabel?

Vraag 8

Deelt u de mening dat een wantrouwende en harteloze houding van de Belastingdienst,
zoals in deze zaak te zien is, onnodige financiële schade oplevert?

Vraag 9

Welke stappen worden nu genomen om deze fouten te herstellen? Bent u bereid deze terugvordering
terug te draaien, aangezien mevrouw Bruinsma niet correct is behandeld door de Belastingdienst?

Vraag 10

Wat denkt u dat deze behandeling van en houding tegenover mensen in nood doet met
het vertrouwen van mensen in de Belastingdienst? Kunt u reageren op deze uitspraak
van Anneke Bruinsma: «ik heb nog steeds het gevoel dat ik in het strafbankje zit.
Mijn vertrouwen is geschaad, en dat is niet direct terug.»?

Vraag 11

Hoe verhoudt dit verhaal zich tot de conclusies en aanbevelingen uit het rapport «Blind
voor mens en recht», waarin staat dat er meer ruimte moet komen om naar eigen inzicht
te handhaven en met oog voor mens en diens persoonlijke omstandigheden, tot terugvordering
of beboeting over te gaan?

Vraag 12

Kunt u aangeven of er meer voorbeelden bekend zijn van verhalen zoals die van Anneke?
Zo ja, kunt u hier op ingaan?

Vraag 13

Kunt u een overzicht geven van het aantal mensen dat een terugvordering kreeg van
ziektekostenaftrek in de jaren 2014–2024? Hoe hoog waren deze bedragen, per persoon
en in totaal? Hoe hoog zijn de boetes die worden gevorderd? Op welke basis worden
deze terugvorderingen gedaan?

Vraag 14

Worden er algoritmes gebruikt om dit soort fraude op te sporen? Zo ja, welke? Worden
deze getoetst op mensenrechten en discriminatie? Welke indicatoren worden gebruikt
om fraude bij de zorgkostenaftrek op te sporen?

Mededeling

Hierbij zend ik u de antwoorden op de door het lid Vermeer (BBB) gestelde schriftelijke
vragen over het bericht «Vermalen door het systeem» (2024Z03402, ingezonden op 4 maart 2024).

Het lid Dijk (SP) heeft in aanvulling op de vragen van het lid Vermeer (BBB) vragen
gesteld over de berichten «Chronisch zieke Anneke uit Buitenpost moet 16.000 euro
terugbetalen aan Belastingdienst: «Het vreet me op»» en «Excuses Belastingdienst voor
chronisch zieke Bruinsma» (2024Z03569, ingezonden op 6 maart 2024). De beantwoording van deze vragen vraagt meer tijd vanwege
het verzamelen van de gevraagde gegevens bij vraag 13. De beantwoording van de vragen
is daarom niet haalbaar binnen de gestelde termijn. Ik zal uw Kamer uiterlijk voor
het meireces de beantwoording op de vragen van het lid Dijk (SP) toesturen.