Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Wassenberg over ‘het gebrek aan landelijke registratie van bijtincidenten door honden en het gebrek aan landelijk beleid om die bijtincidenten terug te brengen’

Antwoord van Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit), mede namens de
Minister van Justitie en Veiligheid (ontvangen 18 december 2023). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2023–2024, nr. 140.

Vraag 1

Wat is uw reactie op de ernstige bijtincidenten die recent hebben plaatsgevonden,
waarbij meerdere kinderen gewond zijn geraakt1, een eigenaar is omgekomen2, en zelfs een baby is overleden3?

Antwoord 1

Ik vind het vreselijk dat deze incidenten hebben plaatsgevonden, en mijn gedachten
gaan uit naar de slachtoffers, de kinderen en ouders.

Vraag 2

Deelt u de mening dat om bijtincidenten beter te kunnen voorkomen het belangrijk is
om inzicht te hebben in het totale aantal bijtincidenten, de ernst van de incidenten,
de oorzaken, de achtergronden van de incidenten, de plek waar deze hebben plaatsgevonden
en de risicofactoren, waaronder de rol die de eigenaar speelt of heeft gespeeld? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 2

Ja, die mening deel ik. Helaas is dit makkelijker gezegd dan gedaan: informatie over
de oorzaken, achtergronden en de risicofactoren die een rol hebben gespeeld ontbreekt
veelal. Deels wordt informatie over bijtincidenten en risicovol gedrag van honden
al verzameld via het Landelijk Honden Dossier, of door de Politie wanneer zij betrokken
worden bij een bijtincident. Voor de honden waarbij een risicoanalyse wordt uitgevoerd
is er een completer beeld. Een volledig beeld van alle factoren die hebben bijgedragen
aan een bijtincident is echter onhaalbaar.

Vraag 3

Kunt u bevestigen dat er geen complete, eenduidige registratie is van bijtincidenten
door honden?

Antwoord 3

Ja, er is op dit moment geen complete eenduidige registratie, mede omdat de informatie
sterk versnipperd aanwezig is, bijvoorbeeld bij dierenartsen, huisartsen of toezichthouders.
Daarnaast is gebleken dat veel incidenten plaatsvinden in de eigen omgeving, bij mensen
thuis door de eigen hond. Dergelijke incidenten blijven veelal buiten beeld. Daarom
ben ik voornemens te onderzoeken hoe ook bijtincidenten in beeld gebracht kunnen worden
waar geen toezichthouders bij betrokken worden. Dit is onderdeel van de mix van maatregelen
die ik voorstel, om bijtincidenten tegen te gaan. Ik zal uw Kamer hier met een separate
brief over informeren.

Vraag 4

Deelt u de mening dat er hierdoor nog veel onduidelijk is over bijtincidenten, zoals
in 2018 al is geconcludeerd door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid4?

Antwoord 4

Nee, dit komt niet door het ontbreken van een complete, eenduidige registratie van
bijtincidenten door honden, maar omdat het een zeer complex probleem is. In het rapport
van het onderzoeksproject naar de preventie van bijtincidenten «The Safe Dog Project»
(2019) wordt een duidelijk beeld geschetst van de uiteenlopende risicofactoren.

Vraag 5

Kunt u bevestigen dat u heeft aangegeven graag in gesprek te gaan met plastisch chirurgen
om van hen te horen hoe vaak bijtincidenten voorkomen5?

Antwoord 5

Ja, op 27 september jl. heb ik gesproken met twee chirurgen van de Nederlandse Vereniging
voor Plastische Chirurgie. Ik neem de constateringen van deze chirurgen en voorstellen
die zij deden tijdens dit gesprek mee bij het uitwerken van toekomstig beleid.

Vraag 6

Kunt u bevestigen dat ook de cijfers van plastisch chirurgen incompleet zijn, aangezien
niet iedereen na een ernstig bijtincident naar de plastisch chirurg gaat en dat het
hier dus om minder dan het topje van de ijsberg gaat?

Antwoord 6

Ja, dit kan ik bevestigen.

Vraag 7

Is het juist dat door minder dan 15 procent van de Nederlandse gemeenten (50 van de
342 gemeenten) bijtincidenten worden gerapporteerd aan het Landelijk Honden Dossier?6

Antwoord 7

Ja, dit klopt. Om gemeenten te stimuleren om zich aan te sluiten bij het Landelijk
Honden Dossier heeft mijn departement voor een periode van vijf jaar (2021–2025) de
kosten van dit systeem op zich genomen. Vanuit het Landelijk Honden Dossier is er
contact met de gemeenten die nog niet deelnemen om aansluiting te stimuleren. Het
is nu aan de gemeenten om dit ook te doen: hoe meer gemeenten meedoen, hoe meer informatie
er verzameld kan worden over risicovol gedrag en bijtincidenten. Aan de hand van deze
informatie kunnen gemeenten (preventieve) maatregelen nemen. Ik moedig alle gemeenten
dan ook aan om zich aan te sluiten.

Vraag 8

Bent u bereid een landelijke en centrale registratie van alle bijtincidenten door
honden in te stellen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Ja. Er is een Landelijk Honden Dossier, waarin gemeenten risicovol gedrag en (bijt)incidenten
door honden kunnen registreren. Ik ben daarnaast voornemens te onderzoeken hoe ook
bijtincidenten in beeld gebracht kunnen worden waar geen toezichthouders bij betrokken
worden. Zie ook het antwoord op vraag 3.

Vraag 9

Bent u voornemens om de incidenten uit het Landelijk Honden Dossier te analyseren
en hieruit lessen te trekken? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9

Ja. Zoals toegezegd tijdens het debat over de Wet aanpak dierenmishandeling en dierverwaarlozing
stuur ik uw Kamer een brief over data met betrekking tot registratie van bijtincidenten
in gemeenten (TZ202306–026).

Daarbij is wel belangrijk om te vermelden dat het Landelijk Honden Dossier voornamelijk
is bedoeld voor informatie-uitwisseling tussen gemeenten en Politie om tijdig en effectief
in te kunnen grijpen om zo (herhaling van) bijtincidenten te voorkomen. Analyse van
data geeft naar verwachting geen nieuwe inzichten ten opzichte van de resultaten van
The Safe Dog Project.

Vraag 10

Bent u voornemens om de cijfers uit het Landelijk Honden Dossier met de Kamer te delen?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10

Ja, zie ook het antwoord op vraag 9.

Vraag 11

Onderschrijft u de uitspraak van uw ambtsvoorganger dat de houders van honden «de
belangrijkste risicofactor» vormen bij bijtincidenten en dat dit risico niet altijd
te relateren is aan hondenrassen7?

Antwoord 11

Ja, dit is de conclusie van het rapport The Safe Dog Project en internationaal wetenschappelijk
onderzoek. Het herkennen van stress bij honden, positieve omgang met de hond en verantwoord
houderschap (e.g. muilkorven/aanlijnen wanneer het gedrag van een hond daartoe aanleiding
geeft) zijn erg belangrijk in het voorkomen van bijtincidenten. Maar ook andere risicofactoren
moeten niet vergeten worden, zoals gebrekkige socialisatie en onbehandelde pijnlijke
aandoeningen. Ook hier speelt de houder van de hond een belangrijke rol.

Vraag 12

Bent u bereid te onderzoeken hoe de eigenaar-gerelateerde risicofactoren kunnen worden
verminderd en hierbij in te gaan op mogelijke oplossingen, zoals een verplichte cursus
voor nieuwe hondeneigenaren of meer capaciteit voor de dierenpolitie? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 12

Ja, ik ben bereid te onderzoeken hoe de eigenaar-gerelateerde risicofactoren kunnen
worden verminderd.

Dit is onderdeel van de mix van maatregelen die ik voorstel, om bijtincidenten tegen
te gaan. Zie ook de antwoorden op vragen 3 en 8.

Vraag 13

Kunt u aangeven wat de stand van zaken is van de pilot naar een huisvestings- en behandelprotocol
voor honden die na bijtincidenten in beslag zijn genomen?

Antwoord 13

Deze pilot is afgerond. Het rapport wordt momenteel afgerond en zal op korte termijn
met uw Kamer gedeeld worden.

Vraag 14

Kunt u deze vragen één voor één en binnen de daarvoor gestelde termijn beantwoorden?

Antwoord 14

Helaas is het niet gelukt om deze vragen binnen de gebruikelijke termijn te beantwoorden.
Dit in verband met overleg met meerdere partijen ten behoeve van een zorgvuldige beantwoording
en de uitwerking van een voorstel van een mix van maatregelen tegen bijtincidenten.
Hierover wordt uw Kamer separaat geïnformeerd.