Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Eerdmans over de cijfers van het aantal agressie-en geweldsincidenten in de jeugdgevangenissen

Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 17 oktober 2023). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2023–2024, nr. 93.

Vraag 1

Kunt u inzicht geven hoeveel agressie-en geweldsincidenten er per kliniek in de Rijks
Justitiële Jeugdinrichtingen (RJJI) en de particuliere Justitiële Jeugdinrichtingen
in de periode 2020 tot en met augustus 2023 hebben plaatsgevonden, uitgesplitst per
soort incident?

Antwoord 1

Ja, hieronder is een overzicht opgenomen van de incidenten die hebben plaatsgevonden
in de verschillende instellingen1 in de periode 2020 tot en met augustus 2023, uitgesplitst onder «agressie tegen personeel»
en «agressie tegen justitiabelen (onderling)».2 Bij de beantwoording van de vragen is uitgegaan van de meldingen bijzonder voorval
(MBV’s) die Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) ontvangt van de Justitiële Jeugdinrichtingen
(hierna: JJI’s). Het gaat hierbij om bijgehouden meldingen van DJI. Het is mogelijk
dat de registratie niet een volledig beeld geeft. We werken continue aan verbetering
van de registratie.

Tabel 1. Agressie tegen personeel

 

2020

2021

2022

2023 (t/m augustus)

De Hartelborgt

1

3

2

1

De Hunnerberg

1

2

1

0

Den Hey-Acker

5

1

2

0

Horsterveen1

–

0

1

0

Lelystad

1

0

3

0

Teylingereind

8

6

5

0

Totaal

16

12

14

1

X Noot

1

JJI Horsterveen is geopend in september 2021 en gesloten per 1 september 2023.

Tabel 2. Agressie tegen justitiabelen (onderling)

 

2020

2021

2022

2023 (t/m augustus)

De Hartelborgt

0

1

0

0

De Hunnerberg

1

1

0

2

Den Hey-Acker

1

1

3

0

Horsterveen1

–

0

0

0

Lelystad

1

3

1

1

Teylingereind

10

2

6

1

Totaal

13

8

10

4

X Noot

1

Idem.

Vraag 2

Kunt u inzichtelijk maken hoeveel «meldingen bijzonder voorval» er per kliniek binnen
de RJJI hebben plaatsgevonden, uitgesplitst per calamiteit in de periode 2020 tot
en met augustus 2023?

Antwoord 2

Hieronder zal inzichtelijk worden gemaakt hoeveel meldingen er per JJI binnen de RJJI’s
hebben plaatsgevonden in de periode 2020 tot en met augustus 2023.

MBVs RJJI 2020

Hartelborgt

Hunnerberg

Hey-Acker

brand

1

0

0

agressie tegen personeel

1

1

5

agressie tegen justitiabelen

0

1

1

ernstige ordeverstoring

2

0

4

aantreffen contrabande

0

1

0

poging tot suïcide

3

0

0

ernstig geval van zelfverwonding

3

0

0

elk ander incident van ernstig politieke of mediagevoelige aard

3

2

3

onttrekking tijdens vervoer

0

2

0

Onttrekking aan begeleid verblijf buiten de inrichting

2

1

0

Onttrekking onbegeleid verblijf buiten de inrichting

2

0

0

MBVs RJJI 2021

Hartelborgt

Hunnerberg

Hey-Acker

Horsterveen1

brand

1

0

 

0

agressie tegen personeel

3

2

1

0

agressie tegen justitiabelen

1

1

1

0

ernstige ordeverstoring

0

2

1

0

aantreffen contrabande

0

0

2

0

politiecontact tijdens verlof

1

1

1

0

elk ander incident van ernstig politieke of mediagevoelige aard

4

8

0

0

Onttrekking aan begeleid verblijf buiten de inrichting

4

0

1

0

Onttrekking onbegeleid verblijf buiten de inrichting

6

1

4

0

X Noot

1

Idem.

MBVs RJJI 2022

Hartelborgt

Hunnerberg

Hey-Acker

Horsterveen

brand

1

0

0

0

agressie tegen personeel

2

1

2

1

agressie tegen justitiabelen

0

0

3

0

ernstige ordeverstoring

0

0

2

0

aantreffen contrabande

1

1

2

1

poging tot suïcide

2

0

0

1

ernstig geval van zelfverwonding

1

0

0

0

overlijden

0

0

2

0

toepassen dwangmedicatie

3

0

1

0

mogelijk strafbare feiten personeelsleden

1

0

0

0

elk ander incident van ernstig politieke of mediagevoelige aard

3

6

2

4

Onttrekking aan begeleid verblijf buiten de inrichting

0

2

0

0

Onttrekking onbegeleid verblijf buiten de inrichting

2

2

3

0

MBVs RJJI 2023 (t/m augustus)

Hartelborgt

Hunnerberg

Hey-Acker

Horsterveen

agressie tegen personeel

1

0

0

0

agressie tegen justitiabelen

0

2

0

0

ernstige ordeverstoring

1

0

0

1

aantreffen contrabande

0

1

2

0

poging tot suïcide

2

0

0

0

hongerstaking

1

1

0

0

toepassen dwangmedicatie

5

0

0

0

mogelijk strafbare feiten personeelsleden

1

1

0

0

elk ander incident van ernstig politieke of mediagevoelige aard

7

2

1

1

Onttrekking aan begeleid verblijf buiten de inrichting

1

0

0

0

Vraag 3

Is er een kwantitatieve analyse agressie- & geweldsincidenten RJJI beschikbaar, zoals
uitgevoerd over 20183, voor de periode 2020 tot en met augustus 2023? Zo ja, kunt u deze inzichtelijk maken?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Nee, eenzelfde kwantitatieve analyse is niet beschikbaar. In 2018 is een dergelijke
analyse gemaakt om verbeteringen in de registratie te bewerkstelligen. Dit heeft geleid
tot de gewenste verbeteringen, daardoor is er geen noodzaak meer voor een dergelijk
type analyse.

Vraag 4

Wat is uw analyse over de cijfers die bij vraag 1 en vraag 2 verstrekt zijn?

Antwoord 4

Op grond van de beschikbare cijfers lijkt er in 2023 sprake te zijn van een afname
van agressie-incidenten. Daarbij dient opgemerkt te worden dat dit voor 2023 voorlopige
cijfers betreffen tot en met augustus en er nog correcties kunnen plaatsvinden. Daarnaast
dient in het algemeen opgemerkt te worden dat er omstandigheden zijn waardoor de cijfers
van de verschillende jaren niet goed met elkaar te vergelijken zijn. De bezetting
van de JJI’s is toegenomen (de cijfers van de MBV’s zijn absoluut), de jaren 2020
en 2021 worden gekenmerkt door de coronamaatregelen waarbij vrijheden beperkt zijn
geweest, de JJI’s huisvesten deels ook verschillende type jongeren en verschillen
ook in omvang.4

Vraag 5

Hebben volgens u de aangekondigde maatregelen, zoals een extra werknemer per groep,
het gewenste resultaat opgeleverd? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Ja, de maatregelen – zoals extra werknemers op de groep en de structurele capaciteitsuitbreiding
– bieden perspectief voor de JJI’s. Zo leidt de inzet van een derde groepsleider tot
meer rust in de groep en jongeren in een JJI kunnen daardoor beter begeleid worden
richting een veilige terugkeer in de maatschappij.5 DJI doet er alles aan om geweldsincidenten te voorkomen, door de-escalerend op te
treden en middels trainingen in JJI’s zoveel mogelijk in te zetten op behandeling,
begeleiding en (her)opvoeding. Er verblijven in JJI’s echter geconcentreerde groepen
jongeren met zeer zware problematiek. Incidenten zijn daarom helaas niet altijd te
vermijden. Daar komt bij dat het – statistisch gezien – om een relatief laag aantal
incidenten gaat waardoor het lastig is om verstrekkende conclusies te verbinden aan
de mogelijke afname van incidenten in relatie tot bijvoorbeeld personeel.

Met de interventies die mijn ambtsvoorganger en ik hebben ingezet, is de door de Inspectie
Justitie en Veiligheid, Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de Inspectie van het Onderwijs
en Nederlandse Arbeidsinspectie (hierna: de inspecties), gevraagde kwaliteitsslag
in gang is gezet. Mede hierdoor hebben de inspecties inmiddels besloten om het intensief
toezicht op JJI’s te beëindigen.6 DJI zal monitoren hoe de aanvullende maatregelen in de praktijk voor jongeren uitpakken.
Ik blijf verder werken aan de aanbevelingen die de inspecties hebben gegeven. Ik moet
daarbij benoemen dat de personele problematiek in de JJI’s nog niet is opgelost. Het
blijft een uitdaging om voldoende personeel te vinden en te behouden. Hier wordt blijvend
op ingezet.