Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Wassenberg, Van Esch en Van Raan over de vergunningverlening, toezicht-, en handhaving (VTH) op de BES-eilanden

Mededeling van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
5 september 2023).

Vraag 1

Bent u van mening dat er op Bonaire een goede uitvoering wordt gegeven aan de wet-
en regelgeving met betrekking tot het toetsing van projecten om schade aan het koraal
te voorkomen, dit in het licht van de conclusies van het recente rapport van de Inspectie
Leefomgeving en Transport (ILT) over het functioneren van het VTH-systeem (vergunning,
toezicht en handhaving) op de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba)? Zo ja,
waar baseert u dit op?1

Vraag 2

Bent u van mening dat er sprake is van taakverwaarlozing op bijvoorbeeld Bonaire gezien
de conclusies van het ILT-rapport? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke conclusies verbindt
u hieraan?2

Vraag 3

Is het juist dat de zinsnede uit het ILT-rapport «[o]mdat op dit moment geen gebieden
zijn aangewezen als gevoelig gebied of bufferzone zal deze vergunningplicht voor geen
enkel hotel gaan gelden, ook niet voor de grote resorts aan de kust» (p. 64) betekent
dat de huidige hotels in de kustzone geen natuur- of milieuvergunning(splicht) hebben,
omdat er geen gevoelige gebieden zijn aangewezen door de Eilandsraad, graag uitgesplitst
naar type vergunning? Zo nee, waarom niet en wanneer zullen deze gebieden aangewezen
moeten worden?

Vraag 4

Bent u het eens met de stelling dat toekomstige hotels in de kustzone ook geen vergunningsplicht
meer nodig zullen hebben, omdat er geen gevoelige gebieden zijn aangewezen door de
eilandsraad, gezien bovenstaande zinssnede uit het ILT-rapport?

Vraag 5

Op welke manier garandeert u met grote zekerheid dat de natuur en het koraal in de
gevoelige kustzone niet ernstig wordt aangetast door bovengenoemde «maas in de wet»?

Vraag 6

Wat zijn de concrete gevolgen van de conclusies en aanbevelingen van het ILT-rapport
voor toezicht en handhaving rondom TUI Chogogo Resort (p. 47), Ocean Oasis (p. 51),
de boat yard (p. 54), de cementblokkenfabriek (p. 32) en het resort met golfbaan in
Lac Bay (p. 53)? Kunt u deze vraag per locatie beantwoorden?

Vraag 7

Bent u bekend met het bericht dat er waarschijnlijk onrechtmatig glas is gestort in
Bonaire Marine Park en dat er negen maanden na de vondst van het glas nog geen actie
is ondernomen door de autoriteiten? Zo ja, wat vindt u hiervan in het licht van de
conclusies van het ILT-rapport en wat bent u voornemens hier tegen te ondernemen?3

Vraag 8

Welke mogelijkheden ziet u, naast het inzetten van dwangsommen, om de kwetsbare natuur
op Bonaire, inclusief onderwaternatuur, te beschermen?

Vraag 9

Wat zijn de (geschatte) kosten van het herstellen van het koraal rondom Chogogo Beach
Resort en indien u niet weet wat de kosten zijn, kunt u dit uitzoeken?

Vraag 10

Wat zijn de (geschatte) baten van hersteld koraal en wie zal van deze baten het meeste
genieten? Indien u niet weet wat de baten zijn, kunt u dit uitzoeken?

Vraag 11

Is het al bekend wie het koraal rondom Chogogo gaat herstellen, en indien het niet
bekend is, bent u van plan zorg te dragen dat het koraal zal worden hersteld? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, per wanneer en wie zal waarschijnlijk voor deze kosten opdragen?

Vraag 12

Gaat u gebruik maken van de mogelijkheid om een bestuurlijke aanwijzing te geven aan
Chogogo Resort, dan wel het Openbaar Lichaam Bonaire (OLB), op basis van de conclusies
van het ILT-rapport? Zo nee, waarom niet, graag uitgesplitst naar Chogogo en OLB?
Zo ja, wanneer?

Vraag 13

Welke aanbevelingen uit het ILT-rapport kunnen alleen geïmplementeerd worden met een
wetswijziging en welke wetswijzingen zijn hiervoor mogelijk wanneer het Inrichtingen
en Activiteitenbesluit BES (IAB-BES) niet wordt ingevoerd?

Vraag 14

Erkent u dat de Wet Gemeenschappelijke regelingen slechts beperkt van kracht is in
Caribisch Nederland, waardoor samenwerking met een Omgevingsdienst in Europees Nederland
thans juridisch geen optie is? Zo ja, bent u van plan de wet aanpassen? Zo ja, op
welke wijze en wanneer?

Vraag 15

Kunt u uiteenzetten op welke wijze samenwerking met een Omgevingsdienst in Europees
Nederland doeltreffend, doelmatig en uitvoerbaar is op het moment dat zowel de procedurele
voorschriften (instrumenten, procedures) afwijken door het ontbreken van onder meer
de Algemene wet bestuursrecht als ook de materiële voorschriften anders zijn (afwijkende
milieuwetgeving)?

Vraag 16

Op welke manier schendt u niet de beginselen van behoorlijk bestuur met bovenstaande
samenwerking?

Vraag 17

Op welke manier schendt u niet de beschermingsplicht voor de natuur op de BES-eilanden?

Vraag 18

Op welke wijze gaat u bovengenoemde belemmeringen wegnemen en kan daarbij specifiek
aangegeven worden hoe dit zich verhoudt tot het «comply or explain»-beleid?

Vraag 19

Kunt u uiteenzetten op welke wijze het ontbreken van (geo)basisregistraties en de
overige registraties in Caribisch Nederland (CN) de vergunningverlening, nu en in
de toekomst, het toezicht en de handhaving hindert? Kunt u in de beantwoording van
deze vraag specifiek ingaan op de vele voordelen die de rijksoverheid noemt in de
«Handreiking gebruik basisregistraties voor de omgevingsdiensten»?

Vraag 20

Welke plannen heeft u om Caribisch Nederland op te nemen in de tien basisregistraties
en de overige registraties?

Vraag 21

Zijn er doelstellingen geformuleerd voor het opnemen van Caribisch Nederland in de
tien basisregistraties en de overige registraties? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer
kan de Kamer een voorstel hiervoor tegemoetzien?

Vraag 22

Kunt u aangeven op welke manier voorkomen wordt dat er met het «comply or explain»-beleid
verschillen ontstaan tussen Europees Nederlandse wetgeving en Caribisch Nederlandse
wetgeving, nu steeds meer milieuwetgeving zijn oorsprong vindt in verordeningen en
richtlijnen van de EU?

Vraag 23

Hoe wordt bij omzetting van richtlijnen geborgd dat er adequate regelingen getroffen
blijven worden voor Caribisch Nederland met «comply» als uitgangspunt? Op welke wijze
wordt bij verordeningen alsnog in gelijkwaardige wetgeving voor Caribisch Nederland
voorzien?

Vraag 24

Deelt u de mening dat een snelle en doeltreffende handhaving op vergunningsplicht
nodig is om de druk op het onderwaterpark Bonaire af te laten nemen? Zo nee, waarom
denkt u dat de huidige vorm van handhaving dan wel volstaat om de druk op het onderwaterpark
te doen af nemen?

Vraag 25

Kunt u een lijst van maatregelen opnoemen die wel genomen gaan worden gegeven de huidige
staat van handhaven en die wel volstaan om de druk op het onderwaterpark te doen af
nemen?

Vraag 26

Vindt u soms dat het onderwaterpark niet onder druk staat? Waar blijkt dat dan uit?

Vraag 27

Waarom vindt u niet dat er voldaan moet worden aan de vergunningsplicht van art. 14
Eilandsbesluit onderwaterpark Bonaire? Zo ja, waar blijkt dit dan uit?

Vraag 28

Bent u op de hoogte van de hoeveelheid bedrijven die zonder vergunning opereren in
het onderwaterpark Bonaire? Zo ja, hoeveel bedrijven zijn dit? Zo nee, waarom niet
en hoe gaat u deze informatie verkrijgen?

Vraag 29

Deelt u de mening dat er geen of onvoldoende zicht is op bedrijven die gebruik maken
van het onderwaterpark, waardoor er dus ook minder zicht is op drukfactoren in het
water? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe gaat u hiertegen optreden?

Vraag 30

Kunt u bevestigen dat er al jarenlang wordt gedoogd dat ieder bedrijf, ook na incidenten,
kan opereren in het onderwaterpark? Zo nee, waarom niet?

Vraag 31

Bent u bereid om te investeren in meer capaciteit bij de Directie Ruimte & Ontwikkeling
van het OLB in de vorm van natuurbeleidsmedewerkers en natuurvergunningverleners om
aanvraag op grond van art. 14 Eilandsbesluit Onderwaterpark Bonaire sneller af te
laten handelen?

Vraag 32

Welke samenwerking is er tussen inspecteurs van de Directie Toezicht en Handhaving
(DTH) en rangers van STINAPA wanneer het aankomt op toezicht en handhaving op deze
vergunningsplicht?

Vraag 33

Kunt u aangeven op basis van welke argumenten u oordeelt dat u uitvoering heeft gegeven
aan de aangenomen motie waarin verzocht wordt om geen onomkeerbare stappen te zetten
totdat het ruimtelijk ontwikkelingsprogramma is vastgesteld, gezien de conclusies
van het ILT-rapport?4

Vraag 34

Kunt u aangeven waarom het juridisch niet mogelijk is om onomkeerbare stappen zetten,
zoals u aangeeft in antwoord op Kamervragen van de Partij voor de Dieren, waarin u
schrijft: «dat met de vaststelling van het ruimtelijk ontwikkelingsplan voor Bonaire
zal worden gewacht totdat het ruimtelijk ontwikkelingsprogramma is vastgesteld. Logischerwijs
geldt dit ook voor partiële herzieningen van het ontwikkelingsplan, [...] constateer
ik dat het op dit moment juridisch niet mogelijk is om onomkeerbare stappen te zetten»?5

Vraag 35

Welke stappen heeft u genomen om het juridisch wel mogelijk te maken om geen onomkeerbare
stappen te zetten?

Vraag 36

Kunt u de beslisnota of andere stukken hiervoor bij de beantwoording stoppen (om een
duur WOO-verzoek te voorkomen)? Zo nee, waarom niet?

Vraag 37

Hoe rijmt u het beperkt toestaan van woningbouw in een gebied met de bestemming «open
landschap» waar geen woningbouw is toegestaan met efficiënte en effectieve VTH?6

Vraag 38

Kunt u aangeven op welke wijze de bevolking van Caribisch Nederland zal worden betrokken
bij de bespreking van het voorontwerpontwikkelingsprogramma zoals door u aangegeven
in antwoord op vragen van de leden Wassenberg, Vestering, Van Esch en Wassenberg over
het adequaat beschermen van kwetsbare en unieke natuur en koraal op en rondom de BES-eilanden?
[4, antwoord op vraag 5]

Vraag 39

Bent u het ermee eens dat, gezien de kwaliteit en instandhouding van het koraal, het
eerder opstellen van een staat van de natuur dan in 2025 wenselijk is? Zo ja, hoe
gaat u hier uitvoering aan geven? Zo nee, waarom niet?

Vraag 40

Op welke manier denkt u dat u niet medeplichtig bent aan de teloorgang van de natuur
op en rondom de BES-eilanden met het huidige Kabinetsbeleid dat u uitvoert?

Vraag 41

Komt er een inventarisatie van het koraal aan de oostkust van Bonaire, waaronder 15
kilometer grenzend aan Plantage Bolivia? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet?

Vraag 42

Kunt u aangeven wat u onder Fase 1 van het Natuur- en milieubeleidsplan Caribisch
Nederland (NMBP) verstaat, waar we ons in deze fase bevinden en wat de activiteiten
zijn die nu lopen en bijdragen aan het behalen van de in bijlage 3 van het NMBP genoemde
mijlpalen voor 2024 en 2030, naar aanleiding van uw antwoord op de hierboven genoemde
Kamervragen?7

Mededeling

Op 20 juli 2023 hebben de leden Wassenberg, Van Esch en Van Raan mij verzocht om beantwoording
van Kamervragen (Kamervraag ID 2023Z13852) over de vergunningverlening, toezicht-, en handhaving (VTH) op de BES-eilanden.

De gevraagde antwoorden betreffen milieu-, natuur-, en ruimtelijk ordeningsbeleid
waarvoor primair het lokaal bestuur verantwoordelijk is. Hier zijn veel partijen bij
betrokken en mogelijk is overleg met experts nodig om te voorkomen dat antwoorden
niet specifiek of duidelijk genoeg zijn. Door de benodigde afstemming is er geen gelegenheid
om de beantwoording binnen de gebruikelijke termijn te realiseren. Ik zal u zo spoedig
mogelijk de antwoorden op de Kamervragen doen toekomen.