Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Boswijk en Van Campen over het bericht ‘Weer een tegenvaller bij Gecombineerde opgave’

Antwoord van Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen 12 juni
2023).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Weer een tegenvaller bij Gecombineerde opgave»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u bevestigen dat boeren zijn verzocht om de Gecombineerde opgave nog een keer
te controleren en opnieuw in te sturen, omdat er meerdere fouten in het systeem bleken
te zitten waardoor de scores niet betrouwbaar zijn?

Antwoord 2

Boeren die zich hebben aangemeld voor de eco-regeling zijn gevraagd om in het aanmeldsysteem
van de Gecombineerde opgave hun percelen opnieuw te bevestigen. Dit is gedaan omdat
er een fout zat in de online systemen van de RVO, die ertoe leidde dat aanvragers
van de eco-regeling een verkeerde eindberekening te zien konden krijgen. Ik vind dit
heel vervelend, boeren die ruim op tijd de Gecombineerde opgave hebben afgerond wordt
nu gevraagd er toch nog een keer doorheen te lopen. Een klein deel van hen zal vervolgens
mogelijk een extra eco-activiteit willen uitvoeren, wat opnieuw besluitvorming vraagt.
Dit doet opnieuw een beroep op de flexibiliteit van boeren en dit had ik graag anders
gezien.

De achtergrond is dat door opnieuw de percelen te bevestigen, het systeem wel de correcte
berekening van de eco-premie op het scherm aangeeft. Voor boeren is dit geen verplichting,
de uitbetaling vindt plaats op basis van het bedrijfsplan dat zij eerder hebben opgegeven
en de eco-activiteiten die zijn uitgevoerd en niet op basis van de getoonde berekening.
Bij toekenning zal de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) op basis van de
opgegeven en uitgevoerde eco-activiteiten de definitieve categorie bepalen. Het opnieuw
bevestigen is niet noodzakelijk maar wel aan te bevelen voor een betrouwbaar beeld
van de categorie van de uitbetaling van de eco-regeling (brons, zilver of goud) die
men kan verwachten. Indien er geen wijzigingen worden aangebracht is opnieuw indienen
van de Gecombineerde opgave niet nodig.

Vraag 3

Wat is volgens u de oorzaak van de vele fouten in het systeem? Wat had er kunnen worden
gedaan om dit te voorkomen en wat wordt er in de toekomst gedaan om dit koste wat
het kost te voorkomen?

Antwoord 3

De introductie van het nieuwe GLB is een grote en complexe stelselwijziging waarbij
nieuwe landschapselementen zijn geïntroduceerd. Bij het aanbieden van het definitieve
NSP aan uw Kamer in oktober 2022 (Kamerstuk 28 625 nr. 343) heeft mijn ambtsvoorganger daarom aangegeven dat er dit jaar een extra administratieve
last zou ontstaan. Extra complicerend daarbij was dat bepaalde delen van de regelgeving
zoals derogatie voor GLMC8 en de bufferstroken relatief laat bekend waren. Voor de
agrarische sector is het nieuwe GLB uiteraard een grote uitdaging, maar dat geldt
ook voor de implementatie bij RVO. Er is onder grote tijdsdruk een maximale inspanning
geleverd door RVO om haar systemen hierop in te richten. Ik moet echter helaas constateren
dat vanwege die tijdsdruk in combinatie met de complexiteit van de regelgeving er
niet genoeg ruimte is geweest om het grote aantal aanpassingen in de systemen naar
behoren te beproeven en door te testen. Met als gevolg meerdere bijzonder vervelende
verstoringen. Deze ervaring wordt ingezet om de dienstverlening naar de toekomst toe
te verbeteren.

Vraag 4

Wat vindt u ervan dat tienduizenden boeren nu, acht dagen voor de deadline, nog eens
veel tijd vrij moeten maken of last minute op eigen kosten op zoek moeten naar een
adviseur voor het controleren of opnieuw insturen van de Gecombineerde opgave?

Antwoord 4

Dat een technische fout nu leidt tot het verzoek aan aanvragers van de eco-regeling
om hun percelen opnieuw te bevestigen en mogelijk aanpassingen te maken betreur ik.
Tegelijk hecht ik eraan hier transparant over te zijn. Boeren hebben al veel flexibiliteit
getoond en het valt me zwaar om opnieuw extra inspanningen van hen te vragen. Daarom
heb ik mijn brief van 8 juni 2023 (2023Z10321) ook aangeven dat na sluiting van de Gecombineerde opgave op 15 juni, boeren die
aan de eco-regeling deelnemen twee extra weken hebben om de eco-waarde te controleren
en eventueel eco-activiteiten toe te voegen of aan te passen.

Vraag 5

Wat adviseert u boeren die op deze termijn geen bedrijfsadviseur meer kunnen vinden?

Antwoord 5

Ten eerste wil ik benadrukken dat het niet doorlopen van het verzoek van RVO geen
consequenties heeft voor de aanvraag zoals deze nu door RVO is ontvangen.

RVO heeft een instructie gepubliceerd op de RVO-website waarin boeren stapsgewijs
wordt uitgelegd hoe deze bevestiging zelf gedaan kan worden. Door twee weken extra
te geven voor deze controle en het kunnen toevoegen van eco-activiteiten hoop ik daarnaast
dat meer boeren desgewenst gebruik kunnen maken van hun bedrijfsadviseur.

Vraag 6

Hoe is de ondersteuning voor deze boeren de komende tijd geregeld? Zijn er in de avond
en in het weekend hulplijnen, zoals helpdesks en of ICT, beschikbaar?

Antwoord 6

Het contactcentrum van RVO is standaard op werkdagen geopend van 8.30 tot 17.00 uur.
Medewerkers, gespecialiseerd in de Gecombineerde opgave beantwoorden telefonisch en
via chat vragen. Ook kunnen vragen via mail gesteld worden. Daarnaast heeft RVO besloten
om het contactcentrum extra te openen. Op zaterdag 10 juni was het telefonisch bereikbaar
van 08.30 tot 17:00 uur. Van maandag 12 juni tot en met donderdag 15 juni van 08.30
tot 20.00 uur via telefoon en chat.

Als extra ondersteuning aan agrarisch ondernemers kunnen zij bij RVO een telefonische
afspraak maken om hulp te krijgen bij het intekenen van de landschapselementen. Op
de website van RVO (rvo.nl/gecombineerde-opgave) kan de agrarisch ondernemer alle
informatie vinden die van belang is bij het doen van de Gecombineerde opgave.

Vraag 7

Erkent u dat de boeren wederom de dupe zijn van een fout van de overheid?

Antwoord 7

Het nieuwe GLB kent grote wijzigingen met een ingewikkelde implementatie. Daarbij
is niet alles goed gelopen en is er veel gevraagd van de boeren in de voorbereiding
en bij het invullen van de Gecombineerde opgave. Voor de overheid zijn er verschillende
leermomenten geweest in het proces. Die ervaring wordt ingezet om ervoor te zorgen
dat de dienstverlening voor de boeren bij de volgende Gecombineerde opgave wordt verbeterd.
Met de genomen mitigerende maatregelen ga ik ervan uit dat boeren niet gedupeerd worden.

Vraag 8

Hoe verhoudt dit zich tot de regel dat wanneer boeren een fout maken bij het invullen
van hun Gecombineerde opgave, zij boetes krijgen die op kunnen lopen tot vele duizenden
euro’s? Vindt u dat de overheid nu in deze omstandigheid ook een verantwoordelijkheid
heeft om boeren financieel tegemoet te komen?

Antwoord 8

Het aangepaste GLB kent meer mogelijkheden om fouten te herstellen of om in het ingangsjaar
bij een geconstateerde fout een waarschuwing te geven. Ik heb u hierover geïnformeerd
in mijn brief over het ingangsjaar GLB van 14 november 2022 (Kamerstuk 28 625, nr. 347). Daarnaast kunnen aanvragers administratieve fouten in het aanvraagproces herstellen
tot uiterlijk 30 november. Bij herstel is geen sprake van sancties. Deze aanpassing
betreft niet alleen 2023 maar geldt voor ieder jaar.

Vraag 9

Wat gaat u eraan doen om deze ondernemers te ontlasten en (financieel) te compenseren
voor deze fout?

Antwoord 9

Ik heb besloten dat boeren die in de Gecombineerde opgave hebben aangegeven dat ze
aan de eco-regeling deelnemen, na de sluiting van de Gecombineerde opgave tot 30 juni
hebben om aanpassingen te doen en eco-activiteiten toe te voegen. Hierdoor kan ook
de door RVO gevraagde controle tot op die datum worden uitgevoerd. Hiermee hoop ik
boeren te ontlasten.

Het is duidelijk dat er dit jaar meer gevraagd wordt om een subsidieaanvraag voor
het GLB en de eco-regeling te doen. Dat betreur ik. Tegelijk ligt een financiële compensatie
voor het doen van een subsidieaanvraag voor mij niet in de rede.

Vraag 10

Kan er in ieder geval vanuit worden gegaan dat de deadline voor de Gecombineerde opgave
met minimaal anderhalve maand wordt opgeschoven?

Antwoord 10

Nee. De openstellingsdatum voor de Gecombineerde opgave blijft op 15 juni. Daarmee
is al één maand extra tijd gegeven ten opzichte van de oorspronkelijke datum van 15 mei.
Het probleem heeft zich nu voorgedaan bij de eco-regeling. Daarbij zal voor het grootste
deel van de ondernemers er geen verandering zijn in de verwachting die er was voor
de uitkomst van de eco-regeling. Door extra tijd te geven voor het toevoegen van eco-activiteiten
hoop ik de ondernemers die wel een verkeerde uitkomst hebben gezien de mogelijkheid
te geven hierop te acteren. Een generiek uitstel van de Gecombineerde opgave met zes
weken zou voor zeer grote risico’s in de uitvoering en controle zorgen. Een dergelijk
uitstel is daarmee niet mogelijk en niet wenselijk.

Vraag 11

Wat vindt u van het voorstel van Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) om boeren
die geen «goud» hebben gescoord bij het invullen van hun opgave, waarbij een onterechte,
lagere score het resultaat kan zijn van systeemtechnisch falen, financieel ruimhartig
te compenseren uit andere, aanvullende middelen?

Antwoord 11

Deze situatie doet zich niet voor. Ik wil benadrukken dat geen enkele boer benadeeld
wordt waar het gaat om de te ontvangen GLB-subsidie voor eco-activiteiten door deze
technische fout. Iedereen wordt vergoed voor de opgegeven en uitgevoerde eco-activiteiten
in de daarbij behorende categorie (brons, zilver, goud). Bij de definitieve opgave,
uiterlijk 30 november 2023, bevestigen deelnemers welke van de opgegeven eco-activiteiten
zijn uitgevoerd. Dat is de basis voor de betaling brons, zilver en goud. Financiële
compensatie is daarmee niet aan de orde.

Vraag 12

Kunt u deze vragen uiterlijk vrijdag 9 juni 2023 beantwoorden?

Antwoord 12

Dit is helaas niet mogelijk gebleken.