Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kröger over de Audiovisuele Media Richtlijn

Antwoord van Staatssecretaris Uslu (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 17 mei
2023).

Vraag 1

Bent u bekend met de Audiovisuele Media Richtlijn (2010) van de Europese Unie?

Antwoord 1

Ja daar ben ik mee bekend.

Vraag 2

Bent u er bekend mee dat voornoemde richtlijn in artikel 9.1.c.iv voorschrijft dat
audiovisuele commerciële communicatie niet mag «aansporen tot gedrag dat in hoge mate
schadelijk is voor het milieu»?

Antwoord 2

Ja daar ben ik mee bekend.

Vraag 3

Is artikel 9.1.c.iv. geïmplementeerd in de Nederlandse wet- of regelgeving? Zo ja,
kunt u dit uitgebreid toelichten?

Antwoord 3

Ja, dit artikel is geïmplementeerd. In artikel 9 van de herzieningsrichtlijn wordt
een aantal kwalitatieve eisen aan reclame gesteld. Op de regels met betrekking tot
de inhoud van reclameboodschappen, onder andere het verbod op het aansporen van gedrag
dat schadelijk is voor het milieu, wordt toegezien door de Stichting Reclame Code.
De Stichting Reclame Code bevordert verantwoord reclame maken met als doel de betrouwbaarheid
en geloofwaardigheid van reclame te waarborgen. Dit doet de stichting op basis van
zelfregulering. In de Nederlandse Reclame Code worden regels gesteld over de voorwaarden
waaraan reclame moet voldoen. Zo mag een reclame niet misleidend zijn, niet nodeloos
kwetsend of bedreigend en moet in overeenstemming zijn met de wet. De Mediawet kent
een verplichting voor in Nederland gevestigde media- en videoplatformdiensten om zich
aan te sluiten bij de Nederlandse Reclame Code. Het Commissariaat ziet hierop toe.

Vraag 4

Welke audiovisuele commerciële uitingen vallen wel en niet onder artikel 9.1.c.iv
en waar is deze interpretatie op gebaseerd?

Antwoord 4

De audiovisuele mediadienstenrichtlijn is van toepassing op zowel lineaire als on-demand
mediadiensten die audiovisueel aanbod verzorgen. Uitingen van deze mediadiensten vallen
moeten voldoen aan de in artikel 9.1.c.iv gestelde eisen.

Vraag 5

Waarom is de bepaling van artikel 11 (betreffende vermijdbaar milieuonvriendelijk
gedrag) in de Milieu Reclame Code (MRC) verdwenen in de herziende versie die nu door
het leven gaat als de Code voor Duurzaamheidsreclame? Kunt u dit uitgebreid toelichten?

Antwoord 5

Op 1 februari 2023 in de Code voor Duurzaamheidsreclame in werking getreden. Deze
code vervangt de Milieu Reclame Code die voor het laatst in 2000 gewijzigd was. De
Code voor Duurzaamheidsreclame heeft specifiek betrekking op duurzaamheidsclaims,
waaronder zowel milieuclaims als ethische (bijv. m.b.t. dierenwelzijn) claims vallen.
De code eist onder meer dat claims op duidelijke, specifieke, juiste en ondubbelzinnige
wijze worden gepresenteerd. Verder dienen alle duurzaamheidsclaims aantoonbaar juist
te zijn. De bewijslast rust op de adverteerder. Naarmate de duurzaamheidsclaims absoluter
zijn geformuleerd, worden zwaardere eisen gesteld aan het bewijsmateriaal.

Met het vervallen van de Milieu Reclame Code is ook artikel 11 uit deze code komen
te vervallen, dat bepaalde dat in reclame-uitingen vermijdbaar milieuonvriendelijk
gedrag niet ten voorbeeld mag worden gesteld.

De Stichting Reclame Code is voornemens om deze verbodsbepaling weer toe te voegen
aan de herziene code. Deze wijziging zal naar verwachting op 1 juli 2023 in werking
treden. Daarmee is de implementatie van de audiovisuele mediadienstenrichtlijn geborgd.
Overigens betekent dit niet dat het aansporen tot milieuonvriendelijk/schadelijk gedrag
nu niet gereguleerd is: dergelijke reclame moet nog steeds voldoen aan de algemene
regels uit de NRC, en kan in strijd met de goede smaak en het fatsoen worden bevonden.