Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de lid Dekker-Abulaziz over het bericht dat 'de politie meekeek in chatgroepen van Extinction Rebellion'

Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 12 mei
2023).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat de politie meekeek in chatgroepen van Extinction
Rebellion?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u toelichten of de beschreven methodiek, het infiltreren in chatgroepen, vaker
wordt gebruikt bij demonstraties? Zo nee, kunt u toelichten in hoeverre een demonstratie
van andere belangengroepen waar strafbare feiten worden gepleegd, verschilt van de
demonstratie van Extinction Rebellion?

Antwoord 2

Het meekijken in chatgroepen wordt toegepast in diverse online groepen, afhankelijk
van de te verwachten ernstige verstoring van de openbare orde en/ of het plegen van
misdrijven. Het behoort tot de taak van de politie om dit te kunnen signaleren en
vervolgens te kunnen optreden. Uiteraard dient dit te geschieden binnen de wettelijke
kaders en met inachtneming van proportionaliteit en subsidiariteit.

Vraag 3

Kunt u reageren op het commentaar van Amnesty International?

Antwoord 3

Amnesty International heeft aangegeven dat de politie de vreedzaamheid van de demonstratie
niet als uitgangspunt neemt en demonstranten ziet als een potentieel risico. Voorop
staat dat het demonstratierecht in ons land een groot goed is en bescherming geniet.
De politie heeft een belangrijke rol bij het handhaven van de openbare orde bij demonstraties
met het oog op een ieders veiligheid. De politie treedt daarbij op onder het gezag
van de burgermeester. Deze neemt de mogelijke inzet van de politie bij het handhaven
van de openbare orde en veiligheid mee in de afweging bij het faciliteren van demonstraties.
Om een juiste inschatting te maken welke maatregelen moeten worden genomen en hoeveel
politie aanwezig moet zijn teneinde de veiligheid van demonstranten en anderen te
kunnen waarborgen is informatie nodig. Bij de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
treedt de politie op onder het gezag van de officier van justitie. In beide kaders
dienen wettelijke bevoegdheden op proportionele wijze en met in achtneming van de
uitgangspunten van het grondwettelijk demonstratierecht te worden toegepast. De beoordeling
daarvan in een concreet geval is aan de politie en het gezag.

Vraag 4 en 5

In hoeverre acht u deze maatregel doelmatig en proportioneel?

Kunt u toelichten hoe de beslisboom om deze maatregel in te zetten verloopt? Wordt
de Minister daar vooraf van op de hoogte gebracht?

Antwoord 4 en 5

Deze afweging wordt niet door mij gemaakt, maar door de politie onder verantwoordelijkheid
van het bevoegd gezag. Bij wie dit gezag berust en hoe dit wordt ingevuld verschilt
per politietaak. Het gezag voor de handhaving van de openbare orde berust bij de burgemeester.
Voor de rechtshandhaving is dit de officier van justitie. Binnen het wettelijk kader
behorend bij de taak dienen wettelijke bevoegdheden (indien aanwezig) op proportionele
wijze en met in achtneming van de uitgangspunten van het grondwettelijk demonstratierecht
te worden toegepast. De beoordeling in het concrete geval is aan de politie en het
gezag. De politie maakt hierbij gebruik van interne werkinstructies. Dit betreffen
geen openbare documenten.