Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over de ontslaggolf bij PostNL

Antwoord van Minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen 17 april
2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 1847.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «PostNL moet dit jaar 20 miljoen euro besparen en schrapt
enkele honderden banen»?1

Antwoord 1

Ja, hiermee ben ik bekend. Uit het artikel in het Algemeen Dagblad en het persbericht
van PostNL komt naar voren dat het bij de ontslagen niet gaat om het onderdeel dat
zich bezighoudt met de bezorging van post. Ook geeft PostNL aan dat binnen het pakketonderdeel
van het bedrijf geen functies zoals bezorgers en chauffeurs verloren gaan. PostNL
heeft mij geïnformeerd dat de reorganisatie geen impact heeft op banen die te maken
hebben met de operationele uitvoering van het bezorgen van pakketten en post.

Vraag 2 en 3

Bent u voorts bekend met de berichten «Voor al uw brieven en onkruid»2 en «Postbodes gaan eenzaamheid onder Rotterdammers signalen»?3

Bent u bekend met het feit dat er diverse gemeenten zijn waar wordt geëxperimenteerd
om te kijken hoe de overgebleven postbezorgers van PostNL, met een sterk teruglopend
postgebruik, voor de toekomst behouden kunnen worden?

Antwoord 2 en 3

Ja, deze zijn mij bekend. Ik juich initiatieven waarbij bedrijven samenwerken met
lokale overheden toe. Een ander goed voorbeeld van lokale samenwerking tussen publieke
en private partijen in gemeenten om problemen te signaleren en aan te pakken, is het
Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. In dat programma werken allianties
samen in 19 gemeenten (20 focusgebieden) met in totaal ruim 1,2 miljoen inwoners.
Zie ook het antwoord bij vraag 5.

Vraag 4

Wilt u kijken of u het massaontslag bij PostNL kunt voorkomen door postbodes en andere
werknemers die ontslagen dreigen te worden in te zetten als extra paar ogen in de
openbare ruimte? Kunt u gedetailleerd antwoorden, waarin u aangeeft of u de bereidheid
heeft deze PostNL-medewerkers ook in de toekomst aan het werk te houden door samen
met PostNL een project te starten waarbij postbodes en andere gedwongen ontslagenen
worden ingezet als extra paar ogen in wijken, teneinde de openbare ruimte te verbeteren?

Antwoord 4

Zoals gemeld in het antwoord op vraag 1 betreft de aangekondigde reorganisatie bij
PostNL niet het operationele onderdeel van het bedrijf dat zich bezighoudt met de
bezorging van pakketten of poststukken. Verder hebben ontwikkelingen in de arbeidsmarkt
er volgens PostNL toe geleid dat het bedrijf zich inspant om postbezorgers binnen
het bedrijf een vast dienstverband aan te bieden.4 Momenteel staan nog veel vacatures voor deze functies open en biedt men postbezorgers
al een vaste aanstelling aan. Dit in vaste dienst nemen van bezorgers van poststukken
is een positieve ontwikkeling. De CEO van PostNL heeft eerder aangegeven een vergelijkbare
inzet voor de bezorgers van pakketten na te streven.5

In het algemeen geldt dat, wanneer bij een reorganisatie herplaatsing van de werknemer
niet mogelijk blijkt en deze werkloos wordt, het UWV een rol heeft bij het opvangen
van de gevolgen daarvan.

UWV biedt WW-gerechtigden activerende dienstverlening aan bestaande uit persoonlijke
gesprekken, trainingen en cursussen die zijn toegespitst op de specifieke behoefte
van de WW-gerechtigde. Ook kan UWV van dienst zijn door middel van het faciliteren
van matches tussen werkzoekenden en werkgevers, op individueel of collectief niveau.
Naast de reguliere dienstverlening van UWV aan WW-gerechtigden kan via de regionale
samenwerking in een regionaal mobiliteitsteam preventieve en aanvullende dienstverlening
worden geboden aan werkenden en werkzoekenden die extra ondersteuning nodig hebben
bij het vinden van nieuw werk. Werknemers- en werkgeversorganisaties hebben daarbij
het initiatief voor met werkloosheid bedreigde werknemers en UWV voor mensen die instromen
in de WW. Voorts maken vakbonden in voorkomende gevallen afspraken over herplaatsing
van medewerkers. Voor PostNL zijn deze opgenomen in een sociaal plan.6

Vraag 5

Heeft u de bereidheid om in navolging van de gemeente Rotterdam te komen met een proef
om te bezien hoe hiertoe opgeleide postbodes en andere gedwongen ontslagenen kunnen
worden ingezet om eenzaamheid onder ouderen te signaleren, zodat na de melding een
medewerker van een welzijnsorganisaties langs kan gaan, graag een gedetailleerd antwoord?

Antwoord 5

In 2019 is PostNL aangesloten bij de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid7, een initiatief van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het kader
van het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid. De Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid
bestaat uit meer dan 170 partijen (maatschappelijk, bedrijven, kennisinstellingen,
etc.) die vanuit hun kernactiviteiten of de missie van hun organisatie een bijdrage
leveren aan de landelijke beweging om eenzaamheid in Nederland te voorkomen en/of
te verminderen. Bij PostNL merkten ze dat pakketbezorgers zich soms zorgen maakten
over het welbevinden van mensen waar ze pakketten bezorgen. Daarom is PostNL in Rotterdam
in 2020 begonnen met een pilot8 om eenzaamheid te signaleren, in samenwerking met de gemeente Rotterdam en welzijnsorganisatie
DOCK. De bezorgers die signalen melden, doen dit vrijwillig bovenop (en niet in plaats
van) hun reguliere werk.

Het ligt niet voor de hand hier vanuit de overheid een verplichting op te leggen aan
bedrijven: het is aan PostNL om af te wegen of en hoe mensen worden ingezet. Na de
pilot in Rotterdam heeft PostNL besloten het signaleren van eenzaamheid door pakketbezorgers
uit te breiden. En dat juich ik toe. Op dit moment werkt PostNL in elf gemeenten samen
met het Signaalpunt tegen eenzaamheid.