Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Meenen en Podt over het bericht 'Schakelklassen voor gevluchte jongeren vrijwel allemaal vol'

Antwoord van Minister Wiersma (Primair en Voortgezet Onderwijs) (ontvangen 4 april
2023).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Schakelklassen voor gevluchte jongeren vrijwel allemaal
vol»? Zo ja, wat vindt u van deze berichtgeving?1

Antwoord 1

Ja. Ik vind het onwenselijk dat er jongeren zijn die moeten wachten op een plek binnen
het onderwijs. Het laat zien dat de huidige instroom een dermate hoge druk legt op
een al belast onderwijssysteem dat we ook in het onderwijs alle zeilen moeten bijzetten
om deze jongeren op verantwoorde wijze onderwijs te bieden.

Vraag 2

Herkent u het probleem dat veel Internationale Schakelklassen vol zitten waardoor
zij wachtlijsten moeten hanteren en dat zelfs acht scholen helemaal geen vluchtelingen
meer opnemen aankomende tijd? Zo ja, heeft u zicht op welke scholen geen kinderen
meer toe kunnen laten? Zo nee, bent u bereid onderzoek te doen naar deze problematiek
en in gesprek te gaan met scholen?

Antwoord 2

Ja, ik ben ervan op de hoogte dat scholen kampen met wachtlijsten en dat er scholen
zijn die geen vluchtelingen meer aannemen. Ik betreur dat en we doen wat we kunnen.
Dat licht ik in het antwoord hieronder toe.

Via verschillende kanalen heb ik zicht op welke scholen geen kinderen meer toe kunnen
laten. De regiocoördinatoren voor nieuwkomersonderwijs van mijn ministerie zijn doorlopend
in gesprek met scholen en gemeenten en denken mee over passende oplossingen voor de
problematiek die scholen en gemeenten ervaren. Zij halen signalen op, ook over wachtlijsten,
en delen actief hun kennis met gemeenten en scholen. Dat wordt als zeer behulpzaam
ervaren.

Ook heb ik nauw contact met LOWAN, de ondersteuningsorganisatie voor nieuwkomersonderwijs.
LOWAN heeft ook zicht op de scholen die kampen met deze problematiek. Op dit moment
voert LOWAN voor de tweede keer een peiling uit onder de achterban naar de wachtlijsten
in het voortgezet onderwijs. Signalen delen wij onderling en ook met de VNG en de
sectorraden. Het beeld over de huidige situatie zal ik uiteraard ook met uw Kamer
delen, wanneer wij elkaar over het nieuwkomersonderwijs spreken.

Vraag 3

Erkent u dat alle kinderen in Nederland recht hebben op onderwijs en dat de ontstane
wachtlijsten zeer onwenselijk zijn?

Antwoord 3

Ja, dat erken ik.

Vraag 4 en 5

Welke maatregelen heeft u sinds het commissiedebat Onderwijs aan vluchtelingen po/vo/mbo/ho
van 30 november 2022 genomen om jongeren die naar Nederland gevlucht of gemigreerd
zijn een plek in het onderwijs te bieden?

Welke vervolgstappen kunt en gaat u nemen om deze wachtlijsten tegen te gaan en een
plek in een Internationale Schakelklas te kunnen bieden aan de jongeren die naar Nederland
zijn gevlucht of gemigreerd?

Antwoord 4 en 5

Op 30 november 2022 heb ik aan uw Kamer toegezegd om te komen met een voorstel dat
ruimte biedt om gemakkelijker het onderwijs voor een bredere groep vluchtelingen te
organiseren en daarmee terug te komen naar de Kamer.

Het streven blijft daarbij om kinderen onderwijs te bieden dat het meest in het belang
is van het kind. Dit betekent dat de inspanningen erop gericht zijn om kinderen zo
snel mogelijk in het onderwijs te krijgen.

In verschillende gesprekken heb ik de afgelopen periode gesproken over hoe ik de onderwijspraktijk
op korte termijn kan helpen. Om dit zo goed mogelijk te garanderen heb ik besloten
om op korte termijn met een spoedwetsvoorstel te komen waarmee voor nieuwkomers in
het onderwijs tijdelijke voorzieningen mogelijk worden gemaakt. Met dit voorstel wil
ik ruimte bieden aan scholen om het onderwijs voor nieuwkomers tijdelijk op een andere
manier te organiseren, zodat de wachtlijsten worden tegengegaan. Er wordt momenteel
nog gewerkt aan het wetsvoorstel. Ik verwacht het wetsvoorstel half mei aan uw Kamer
te kunnen voorleggen en ga graag met u hierover in gesprek.