Mededeling (uitstel antwoord) : Overdragen beantwoording vragen van het lid Kröger over strengere regels voor schepen die migranten redden op de Middellandse Zee

Mededeling van Minister-President Rutte (Algemene Zaken) (ontvangen 8 maart 2023).

Vraag 1

Kent u het bericht1 dat van de Italiaanse autoriteiten een reddingsschip van Artsen zonder Grenzen gedurende
twintig dagen niet mag uitvaren om mensen op de Middellandse Zee te redden en dat
de Italiaanse autoriteiten een boete van 10.000 euro aan Artsen zonder Grenzen hebben
opgelegd voor het achterhouden van informatie over een reddingsactie waarbij 48 migranten
zijn gered? Zo ja, wat vindt u van deze maatregel?

Vraag 2

Klopt het dat de Italiaanse president op 2 januari jongstleden een gedragscode voor
migrantenreddingsschepen heeft vastgesteld, waarin onder meer wordt voorgeschreven
dat reddingsschepen direct na een reddingsactie toegang moeten vragen tot een haven
en daar onmiddellijk naartoe moeten varen, op straffe van boetes die kunnen oplopen
tot 50.000? Zo ja, wat is de precieze status van deze gedragscode en hoe verhoudt
deze code zich tot Europese en internationale verdragsrechtelijke bepalingen? Bent
u het met de stelling eens dat deze gedragscode in ieder geval op gespannen voet staat
met de United Nations Convention on the Law of the Sea, de International Convention for the Safety of Life at Sea, de Commission Guidance of te Facilitators Directive van de Europese Commissie en het Protocol against the smuggling of migrants by land, sea and air, supplementing the
United Nations convention against transnational organized crime, waarin het onmiddellijk hulpverlenen aan mensen in nood op zee verplicht is gesteld
en een uitzondering wordt gemaakt op gecriminaliseerde mensensmokkel voor humanitaire
hulpverlening? Zo nee, waarom niet?

Vraag 3

Bent u het eens met de stelling dat deze gedragscode levensreddende acties op de Middellandse
Zee ernstig belemmert?

Vraag 4

Houden deze Italiaanse maatregelen verband met de door u aangekondigde gesprekken
over maatregelen rond de bewaking van de EU-zeegrenzen en het kunnen differentiëren
naar «fatsoenlijke» non-gouvernementele organisaties (ngo’s) en ngo’s «die niet deugen»
bij reddingsoperaties?2 Wat is uw concrete inzet bij dit soort gesprekken?

Vraag 5

Bent u het eens met de stelling dat ngo’s zoals Artsen zonder Grenzen hier worden
gestraft voor het redden van mensen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid om
overleg te zoeken met uw Italiaanse ambtgenoot om humanitaire reddingsoperaties niet
te hinderen of te blokkeren? Zo nee, waarom niet? Bent u bereid om in het individuele
geval van het Artsen zonder Grenzenreddingsschip Geo Barents de Italiaanse autoriteiten te verzoeken om de opgelegde administrative detention onmiddellijk te schorsen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6

Wat vindt u ervan dat Nederland, in tegenstelling tot andere EU-lidstaten, de uitzonderingsclausule
voor humanitaire hulpverlening niet heeft geïmplementeerd? Bent u bereid om de door
de Europese Commissie in de Commission Guidance voorgestelde uitzonderingsclausule voor humanitaire hulpverlening op te nemen in
de Nederlandse strafwetgeving voor mensensmokkel? Zo nee, waarom niet? Bent u bereid
om in EU-verband het belang van humanitaire hulpverlening en de onmisbare rol daarbij
van ngo’s zoals Artsen zonder Grenzen op zee te benadrukken en belemmeringen daarbij
te helpen wegnemen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 7

Kunt u deze vragen beantwoorden voorafgaand aan het commissiedebat over de komende
JBZ-Raad?

Mededeling

Op 1 maart 2023 zijn door het lid Kröger Kamervragen gesteld over strengere regels
voor schepen die migranten redden op de Middellandse Zee (kenmerk: 2023Z03618).

Gelet op de inhoud van de vragen heb ik de beantwoording van deze vragen overgedragen
aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.