Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over het luxe Walhalla op de zogeheten asielboot

Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 31 oktober
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met de TikTok-video waarin vluchtelingen genieten van een luxeleventje
aan boord van een cruiseschip1?

Antwoord 1

Ja, ik ben bekend met de video waarop beelden worden getoond van de MS Silja Europa,
de cruiseferry die op dit moment wordt ingezet als opvanglocatie voor asielzoekers
in de gemeente Velsen.

Vraag 2

Kunt u duiden waarom de opvang van vluchtelingen niet sober, doch doelmatig is?

Antwoord 2

De schepen die zowel in Velsen als in Amsterdam worden ingezet voor asielopvang doen
normaliter dienst als veerboten, bedoeld voor het afleggen van lange afstanden. Het
voorzieningenniveau correspondeert met de duur van de overtocht (ca. 10 uur of langer),
waarbij ik benadruk dat niet alle voorzieningen beschikbaar zijn. Voorzieningen die
nodig zijn om te voorzien in basisbehoeften zijn uiteraard beschikbaar, waaronder
onderdak en maaltijden. Overige voorzieningen zijn op beide schepen gesloten, zoals
het casino en het zwembad.

Deze atypische vorm van noodopvang is kostbaarder dan reguliere opvang. Daar voeg
ik direct aan toe dat reguliere opvang niet in voldoende mate beschikbaar is. Hierdoor
is en blijft de situatie in de asielopvang dusdanig nijpend dat geen enkele mogelijkheid
onbenut mag blijven. Zolang gemeenten niet voldoende locaties beschikbaar stellen
voor langduriger, reguliere opvang, ziet het COA zich genoodzaakt tot de inzet van
schepen en andere onorthodoxe maatregelen om in het recht op opvang te voorzien. Daar
staat tegenover dat ik gemeenten als Velsen en Amsterdam zeer erkentelijk ben voor
de bijdrage die zij reeds leveren.

Vraag 3

Bent u zich ervan bewust dat de TikTok-video een luxeleventje propagandeert, hetgeen
een aanzuigende werking heeft richting het al door een asielcrisis geteisterde Nederland?

Antwoord 3

Ik ben voorzichtig om conclusies te trekken op basis van selectieve beelden en kan
niet voor anderen invullen hoe zij de video percipiëren. Voor zover de video de suggestie
van luxe opvang wekt, kan ik niet uitsluiten dat hier een aanzuigende werking van
uitgaat. Overigens kan ik net zomin uitsluiten dat van de nijpende opvangsituatie,
met name de acute nood in Ter Apel, een afschrikwekkende werking uitgaat.

Voorts wijs ik erop dat de Nederlandse staat zich via internationale en Europese wet-
en regelgeving heeft verbonden aan het bieden van veiligheid en bescherming aan degenen
die vluchten voor oorlog en geweld. Tegelijkertijd is de inzet om effectief en daadkrachtig
op te treden jegens degenen die ten onrechte een beroep doen op asielbescherming en
die Nederland dienen te verlaten.

Vraag 4

Hoe kunt u al deze luxe verantwoorden naar de Nederlandse belastingbetaler, waarvan
een groot deel aan de geeuwhonger ligt en niet weet hoe maandelijks rond te komen?
Kunt u een gedetailleerd antwoord geven?

Antwoord 4

Ik herken mij niet in het beeld uit de vraagstelling dat sprake is van luxe. Wel is
sprake van een atypische, maar noodzakelijke vorm van noodopvang in een tijd dat veel
Nederlandse ingezeten zorgen hebben over hun sociaaleconomische situatie.

De constatering dat veel mensen het moeilijk hebben, is reden voor het kabinet geweest
om vergaande maatregelen te treffen om de bestaanszekerheid van mensen te kunnen blijven
garanderen. Voor een overzicht van maatregelen verwijs ik naar de Miljoenennota 2023,
de Rijksbegroting 2023, het Belastingplan 2023 en overige stukken die op 20 september
2022 aan uw Kamer zijn aangeboden.2

Specifiek ten aanzien van asielopvang benadruk ik dat ik grote waarde hecht aan het
bestaan van lokaal draagvlak. Om die reden zijn met Velsen en Amsterdam bredere afspraken
gemaakt, te weten afspraken over andere onderwerpen dan asielopvang. Zo valt te denken
aan ondersteuning bij infrastructurele projecten en de bouw van flexibele huisvesting.
Hierdoor profiteren inwoners van beide gemeenten van de asielopvang en worden verdringingseffecten
voorkomen.