Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Slootweg over het bericht 'Oneigenlijk gebruik van opvang'

Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 6 september
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 3598.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «oneigenlijk gebruik van opvang»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 3

Is het juist dat een «juridische grondslag» ontbreekt om arbeidsmigranten die geen
oorlogsvluchtelingen zijn te kunnen afwijzen voor de sinds februari opgezette opvang
voor Oekraïners? Zo ja, wat gaat u hier aan doen? Zo nee, hoe verklaart u het signaal
van de gemeente Den Haag dat dit wel aan de orde zou zijn?

Is het juist dat deze arbeidsmigranten op basis hiervan aanspraak kunnen maken op
(gratis) huisvesting, medische zorg, verzekeringen en leefgeld? Zo ja, wat gaat u
hier aan doen? Zo nee, welke consequenties heeft het wel?

Antwoord 2 en 3

De voorzieningen in de Regeling Opvang Ontheemden Oekraïne (ROOO), waaronder leefgeld,
huisvesting, medische zorg en verzekeringen zijn bedoeld om ontheemden uit Oekraïne
te ondersteunen die als gevolg van de verschrikkelijke oorlog in hun thuisland hebben
moeten vluchten. Arbeidsmigranten uit Oekraïne, die al in Nederland waren toen de
oorlog in Oekraïne uitbrak, die terug zouden willen keren naar Oekraïne maar die mogelijkheid
niet meer hebben, zijn ook ontheemd. Daarom kunnen ook deze mensen gebruik maken van
de regeling.

Indien blijkt dat de ontheemde inkomsten uit arbeid heeft of opvang (of onderdak)
elders is voorzien, dan kan een burgemeesters op basis van art. 7 lid sub b en art.
13 ROOO de verstrekkingen intrekken. Arbeidsmigranten uit Oekraïne die inkomsten hebben
uit arbeid en voor wie onderdak elders is voorzien kunnen geen aanspraak maken op
de voorzieningen.

Vraag 4

Om hoeveel aanspraken gaat het landelijk gezien, aangezien volgens het artikel het
in de regio Den Haag zou gaan om ongeveer 400 personen?

Antwoord 4

Er zijn geen integrale cijfers beschikbaar van het aantal arbeidsmigranten uit Oekraïne
die al in Nederland verbleven en onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) vallen.

Vraag 5

Wat wordt precies bedoeld met het op de website van de Immigratie- en Naturalisatiedienst
(IND) vermelde feit dat Oekraïners die hier al langer werken, maar vanwege de oorlog
niet meer terug kunnen, soepel behandeld zullen worden? Hangt dit samen met het door
de gemeente Den Haag genoemde onbedoelde gebruik van de opvang? Zo ja, gaat u hier
iets in aanpassen?

Antwoord 5

Oekraïners die hier al langer werken worden geacht om in bezit te zijn van een geldige
verblijfsvergunning. Indien de verblijfsvergunning is verlopen en het niet mogelijk
is om de verblijfsvergunning te verlengen, gaat de IND daar soepel mee om in de zin
dat er door de IND, zolang de Richtlijn Tijdelijke Bescherming actief is, niet actief
ingezet op terugkeer naar Oekraïne.

Vraag 6

Klopt het dat zodra de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming afloopt, Oekraïners
geen verblijfsrecht meer in de EU hebben en zij – dus ook in Nederland – de reguliere
asielprocedure ingaan? Zo ja, hoe gaat u met deze grote instroom in de asielprocedure
om terwijl er al sprake is van een overbelaste asielketen? Zo nee, wat zal wel de
consequentie zijn van het aflopen van de Richtlijn?

Antwoord 6

De Richtlijn Tijdelijke Bescherming is in werking tot 4 maart 2023, met de mogelijkheid
om met maximaal 2 jaar te verlengen. Wanneer de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming
afloopt is op dit moment nog niet helder. Wat het mogelijke beleid wordt van Nederland
na afloop van de tijdelijke richtlijn wordt op dit moment nader uitgewerkt in een
scenario-traject. Hierover wordt meer duidelijk in Q4.