Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Campen en Bevers over het bericht 'Fryslân wil geen extra stikstofgevoelig Natura 2000-gebied'
Vragen van de leden Van Campen en Bevers (beiden VVD) aan de Minister voor Natuur en Stikstof over het bericht «Fryslân wil geen extra stikstofgevoelig Natura 2000-gebied» (ingezonden 7 juni 2022).
Antwoord van Minister Van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof) (ontvangen 21 juni
2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Fryslân wil geen extra stikstofgevoelig Natura 2000-gebied»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat u het «Wijzigingsbesluit Habitatrichtlijngebieden vanwege aanwezige
waarden» in september dit jaar wil vaststellen?
Antwoord 2
Vaststelling zal naar verwachting kort na het reces plaatsvinden.
Vraag 3
Wat is er veranderd sinds de brief van 13 november 2019 waarin uw ambtsvoorganger
schreef de aanwijzingsbesluiten van Natura 2000-gebieden kritisch te willen bezien,
waar mogelijk habitattypen te schrappen en natuurgebieden samen te voegen of anders
in te delen, en het Wijzigingsbesluit aanwezige waarden niet vast te stellen, dat
maakt dat u het Wijzigingsbesluit nu wel gaat vaststellen?2
Antwoord 3
Het kritisch bezien heeft plaatsgevonden door het laten uitvoeren van twee onderzoeken,
waarvan de uitkomsten op 13 oktober 2020 met uw Kamer zijn gedeeld (Kamerstuk 32 670, nr. 200, met de rapporten als bijlagen). In deze brief werd specifiek ten aanzien van het
wijzigingsbesluit opgemerkt: «Het Wijzigingsbesluit Aanwezige waarden heeft tot doel
fouten in de oorspronkelijke aanwijzingsbesluiten te corrigeren. Omdat dit besluit
nog niet definitief is, zijn er volgens de onderzoekers momenteel te weinig en (in
mindere mate) te veel doelen opgenomen in de aanwijzingsbesluiten.» Reeds op dat moment
was dus al duidelijk dat het wijzigingsbesluit alsnog vastgesteld zou moeten worden.
Vorig jaar is daar ook door de Europese Commissie op aangedrongen. Inmiddels is het
vanwege het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) extra belangrijk dat er duidelijkheid
is over welke waarden in de gebieden beschermd moeten worden: het niet vaststellen
van het wijzigingsbesluit zou die duidelijkheid in de weg staan.
Vraag 4
Om welke habitattypen en soorten gaat het precies bij de in de hoofdlijnenbrief van
1 april genoemde circa 100 aanwijzingsbesluiten waarvan «ongeveer twee derde van de
betreffende habitats stikstofgevoelig [zijn]»?3
Antwoord 4
Zie de bijlage bij deze brief.
Vraag 5
Is er volgens u thans voldoende data voor de analyse van de kwaliteit van habitats
en soorten in een bepaald Natura 2000-gebied? Zo nee, komen de aanwijzingsbesluiten
dan niet te vroeg? Zo ja, in hoeverre is het dan terecht dat de provincie Friesland
vragen stelt bij de huidige kennis over de kwaliteit van bepaalde habitattypen, waarop
de kwalificatie rust om bepaalde Natura 2000-gebieden als stikstofgevoelig aan te
merken?
Antwoord 5
Het wijzigingsbesluit komt niet te vroeg, omdat de gegevens, waar het besluit op is
gebaseerd, reeds in 2017 bekend waren. Het ontwerpwijzigingsbesluit is in goed overleg
met de voortouwnemers van de gebieden tot stand gekomen. Over de juistheid van het
ontwerpwijzigingsbesluit bestond geen twijfel. Geen van deze voortouwnemers heeft
dan ook in 2018 een zienswijze ingediend. De provincie Friesland heeft ook nadien
geen onderzoeksgegevens overgelegd waaruit zou blijken dat de eerdere overeenstemming
op een onjuiste wetenschappelijke basis zou berusten.
Vraag 6
Hoeveel hectare stikstofgevoelige Natura 2000 zal er met de aanwijzingsbesluiten in
totaal bij komen? Kunt u het totaal aan «extra» stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden
ook onderverdelen per provincie?
Antwoord 6
Er komen geen extra Natura 2000-gebieden bij die stikstofgevoelig zijn. Het gebied
Oudegaasterbrekken bevatte al stikstofgevoelige natuur, alleen was de kritische depositiewaarde
(KDW) van de aangewezen habitats niet overschreden. Dit gebied is nu het enige waarvoor
als gevolg van het wijzigingsbesluit getoetst moet worden op stikstofdepositie vanwege
de (reeds bestaande) overbelasting van veenmosrietland (dat samen met hoogveenbos
wordt toegevoegd aan het aanwijzingsbesluit).
Het is nog niet precies bekend wat het areaal is waar de KDW van de habitats van het
wijzigingsbesluit van wordt overschreden. Op basis van AERIUS-2021 is ingeschat dat
het gaat om circa 980 ha, verdeeld over 100 gebieden. Dat is dus gemiddeld ongeveer
10 ha per gebied en minder dan 1% extra oppervlakte die overbelast is.
Wat dit voor gevolgen heeft voor de stikstofberekeningen, hangt sterk af van de precieze
locatie: in de meeste gevallen liggen de habitats van het wijzigingsbesluit te midden
van andere overbelaste habitats, waardoor er op die locaties geen extra belemmeringen
voor toestemmingverlening zijn.
Vraag 7
In hoeverre zullen er veehouders zijn die door de nieuwe stikstofgevoelige Natura
2000-gebieden opeens aangemerkt kunnen worden als een zogeheten piekbelaster? Kunt
u een schatting maken van het aantal «nieuwe» piekbelasters per provincie?
Antwoord 7
In de beschikbare tijd kan deze vraag nog niet met zekerheid beantwoord worden, omdat
de zogenoemde pre-release van AERIUS-2022 nog niet beschikbaar is.
Vraag 8
Wat vindt u ervan dat de provincie Friesland aangeeft onvoldoende in beeld te hebben
wat de juridische gevolgen gaan zijn van het vaststellen van het Wijzigingsbesluit
Habitatrichtlijngebieden vanwege aanwezige waarden?
Antwoord 8
Het is inderdaad nog niet duidelijk is in hoeverre de bescherming van de betrokken
habitattypen en leefgebieden daadwerkelijk uit gaat maken in de toetsing van vergunningaanvragen.
Die duidelijkheid is uiteraard gewenst en zal ook binnenkort gaan ontstaan, zodra
deze zomer de pre-release van AERIUS-2022 beschikbaar komt voor de bevoegde gezagen.
Vraag 9
Kunt u in antwoord op deze vragen aangeven wat de juridische gevolgen gaan zijn voor
ondernemers en de legalisatie van PAS-melders in de buurt van gebieden die met de
vaststelling van het Wijzigingsbesluit stikstofgevoelig worden?
Antwoord 9
Ondernemers kunnen te maken krijgen met extra hexagonen die relevant zijn bij toestemmingverlening.
Zie ook het antwoord op vraag 8.
Of, en zo ja welke, gevolgen dit wijzigingsbesluit heeft voor de legalisering van
PAS-melders wordt momenteel onderzocht. Overigens werden de extra hexagonen ook al
ten tijde van het PAS meegenomen.
Vraag 10
In hoeverre is er, met inachtneming van de verwachte «extra» stikstofgevoelige natuur
en alle bijkomende juridische gevolgen voor de betreffende ondernemers, agrarische
bedrijven en omwonenden, bij de aanwijzingsbesluiten rekening gehouden met vereisten
op economisch, sociaal en cultureel gebied en met de regionale en lokale bijzonderheden
(te weten artikel 2, lid 3 van de Habitatrichtlijn)?
Antwoord 10
Het genoemde artikel van de Habitatrichtlijn mag niet betrokken worden bij de vraag
welke habitattypen en soorten beschermd moeten worden via het aanwijzingsbesluit.
Uit vaste jurisprudentie, aangehaald in het ontwerpwijzigingsbesluit, blijkt dat alle
(in meer dan verwaarloosbare mate) aanwezige habitattypen en soorten van bijlagen
1 en 2 van de Habitatrichtlijn aangewezen moeten worden. Bij het nemen van maatregelen
moet vervolgens rekening worden gehouden met de vereisten van art. 2.
Bijlage: overzicht van de voorgenomen wijzigingen uit het Wijzigingsbesluit Aanwezige
waarden Habitatrichtlijngebieden (voor de betekenis van nummers en codes, zie www.natura2000.nl)
gebiedsnr.
toe te voegen (sub)type
toe te voegen soort
te verwijderen (sub)type
te verwijderen soort
stikstofgevoelig
1
H2170
ja
1
H1340
nee
1
H1351
nee
1
H1903
ja (leefgebied)
2
H1320
ja
2
H6230
ja
2
H6430A
nee
2
H6430B
nee
2
H6430C
ja
2
H1364
nee
3
H2110
ja
3
H1364
nee
4
H1364
nee
5
H1330A
ja
5
H1364
nee
7
H1903
ja (leefgebied)
9
H1149
nee
9
H1163
nee
10
H7140B
ja
10
H91D0
ja
10
H1149
nee
10
H1163
nee
13
H6430A
nee
13
H6430B
nee
13
H7140A
ja
13
H1042
ja (leefgebied)
15
H3130
ja
15
H9190
ja
16
H2320
ja
16
H3130
ja
16
H3160
ja
17
H3130
ja
17
H4030
ja
17
H6230
ja
17
H7110B
ja
17
H7150
ja
18
H6230
ja
18
H6430A
nee
21
H91D0
22
H91D0
ja
23
H1042
ja (leefgebied)
24
H2320
ja
24
H3160
ja
24
H6230
ja
24
H7110B
25
H1042
ja (leefgebied)
25
H1337
nee
28
H3160
ja
28
H7110B
ja
28
H91E0C
ja
29
H3130
ja
29
H5130
ja
29
H9120
ja
30
H3110
ja
30
H91D0
ja
32
H3130
ja
32
H91D0
ja
34
H6430B
nee
35
H6430B
nee
36
H6430B
nee
36
H91E0A
nee
36
H91E0B
ja
36
H91E0C
ja
36
H1145
nee
36
H1163
nee
37
H6230
ja
37
H6430A
nee
37
H3150
38
H6430B
nee
38
H9120
ja
38
H91E0C
ja
39
H2320
ja
39
H3130
ja
39
H3150
nee
39
H3260B
nee
39
H91F0
ja
42
H7150
ja
44
H2330
ja
44
H9190
ja
45
H9160A
ja
45
H9190
ja
45
H91D0
ja
47
H4010A
ja
47
H4030
ja
47
H7150
ja
47
H9120
ja
48
H4030
ja
49
H2310
ja
49
H2330
ja
49
H3160
ja
49
H5130
ja
49
H7140A
ja
49
H7230
ja
49
H9120
ja
49
H9160A
ja
49
H9190
ja
49
H91D0
ja
49
H91E0A
nee
49
H91E0B
ja
49
H1096
ja (leefgebied)
49
H1134
mogelijk (leefgebied)
50
H4010A
ja
50
H4030
ja
51
H9190
ja
53
H2330
ja
53
H3160
ja
53
H6230
ja
53
H6410
ja
53
H7150
ja
53
H9190
ja
53
H1042
ja (leefgebied)
54
H5130
ja
54
H6410
ja
54
H7120
ja
54
H7150
ja
54
H91E0C
ja
57
H91D0
ja
58
H3160
ja
58
H3260A
nee
58
H1831
60
H9120
ja
60
H1166
mogelijk (leefgebied)
61
H1042
ja (leefgebied)
62
H4030
ja
62
H91E0C
ja
65
H1145
nee
69
H6230
ja
69
H6430A
nee
69
H7140A
ja
69
H7230
ja
69
H91E0C
ja
70
H3150
nee
70
H6510A
ja
70
H6510B
ja
70
H1337
nee
71
H6430A
nee
71
H91E0C
ja
71
H1337
nee
72
H1330B
ja
72
H3140
nee
73
H3150
nee
73
H1149
nee
74
H3140
nee
74
H6430A
74
H6430B
nee
74
H1134
nee
76
H6430A
nee
76
H6430B
nee
82
H91E0A
nee
82
H6430B
83
H6510A
ja
84
H2110
ja
84
H2130A
ja
84
H2140A
ja
84
H2150
ja
84
H2180B
ja
84
H2190B
ja
84
H6230
ja
84
H7210
ja
85
H2160
ja
85
H2180C
ja
85
H1903
ja (leefgebied)
87
H2110
ja
87
H6430C
ja
88
H7210
ja
88
H1149
nee
94
H3130
ja
94
H6430A
nee
94
H6430B
nee
96
H2110
ja
96
H2180C
ja
96
H2190D
nee
97
H2110
ja
97
H2190C
ja
97
H3140
nee
97
H6430A
nee
97
H1149
nee
97
H1166
mogelijk (leefgebied)
100
H2130B
ja
100
H2190C
ja
100
H6430B
nee
100
H7210
ja
101
H1110B
nee
101
H1140B
nee
101
H2170
ja
101
H2180C
ja
101
H1320
101
H6430C
101
H1364
nee
101
H1365
nee
103
H6430B
nee
103
H1163
nee
105
H91E0A
nee
105
H91E0C
ja
109
H1337
nee
109
H1134
111
H1134
mogelijk (leefgebied)
111
H1145
nee
111
H1149
nee
112
H4056
mogelijk (leefgebied)
113
H2120
ja
113
H1351
nee
115
H2130A
ja
115
H2130B
115
H1364
nee
115
H1365
nee
116
H1330A
ja
117
H1330B
ja
117
H2110
ja
117
H2130C
ja
117
H2170
ja
118
H2130A
ja
118
H2160
ja
118
H7210
ja
118
H1103
nee
118
H1351
nee
118
H1364
nee
122
H1140B
nee
122
H2130A
ja
122
H1351
nee
122
H1364
nee
123
H1140B
nee
123
H2180B
ja
123
H2180C
ja
123
H2190A
ja
123
H2190B
ja
123
H2190D
nee
128
H7150
ja
128
H9120
ja
130
H3130
ja
130
H3150
nee
130
H4010A
ja
130
H6430A
nee
130
H7150
ja
131
H4030
ja
131
H9120
ja
132
H3150
nee
132
H6230
ja
132
H1134
mogelijk (leefgebied)
132
H1166
mogelijk (leefgebied)
133
H9120
ja
133
H91D0
ja
133
H1042
ja (leefgebied)
133
H1163
nee
134
H6410
ja
134
H7140A
ja
134
H2310
135
H9120
ja
135
H9160A
ja
135
H9190
ja
135
H91D0
ja
136
H1149
nee
137
H7150
ja
137
H91D0
ja
137
H1149
nee
138
H4010A
ja
138
H4030
ja
138
H6410
ja
138
H7150
ja
138
H9120
ja
138
H1134
mogelijk (leefgebied)
138
H1337
nee
138
H1166
139
H1134
nee
139
H1149
nee
141
H1337
nee
142
H9160A
ja
142
H91D0
ja
144
H91D0
ja
145
H6430A
nee
145
H6430C
ja
145
H9120
ja
145
H9190
ja
145
H91F0
ja
145
H1042
ja (leefgebied)
145
H1149
nee
145
H1163
nee
145
H1166
mogelijk (leefgebied)
147
H6410
ja
147
H9120
ja
147
H9190
ja
147
H1134
mogelijk (leefgebied)
147
H1149
nee
147
H1163
nee
148
H6430A
nee
148
H9120
ja
148
H1037
nee
149
H3130
ja
149
H6410
ja
149
H1037
nee
150
H9120
ja
150
H91E0A
nee
150
H1145
nee
152
H6430C
ja
152
H91E0C
ja
153
H6510A
ja
153
H9120
ja
153
H1337
nee
154
H6430A
nee
155
H9120
ja
155
H2330
156
H6510A
156
H1078
ja (leefgebied)
157
H4030
ja
157
H1337
nee
158
H6430C
ja
158
H7220
ja
159
H1337
nee
Ondertekenaars
Ch. van der Wal-Zeggelink, minister voor Natuur en Stikstof