Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kröger over de onaanvaardbare toestanden op Aanmeldcentrum Ter Apel

Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 12 mei
2022).

Vraag 1

Kent u het bericht dat gisteravond ternauwernood kon worden voorkomen dat vijftig
tot zestig asielzoekers bij Aanmeldcentrum Ter Apel de nacht buiten zouden moeten
doorbrengen? Zo ja, wat vindt u ervan dat gesproken wordt van «een nieuw dieptepunt»
in de wijze waarop mensen in Aanmeldcentrum Ter Apel worden ondergebracht?1

Antwoord 1

Ja. Dit is niet hoe wij in Nederland om willen gaan met mensen die onze bescherming
zoeken. Ik vind het dan ook ongewenst en ongepast dat wij deze mensen een aantal uren
geen dak boven het hoofd hebben kunnen bieden en dat betreur ik. Er is met man en
macht gewerkt om alle mensen toch binnen te kunnen laten tijdens de nacht.

Vraag 2

Waarom zijn, ondanks eerdere noodsignalen van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
(COA), nog steeds geen adequate structurele oplossingen gevonden voor deze terugkerende
ellende?2

Antwoord 2

Al geruime tijd wordt gewerkt aan maatregelen die toewerken naar een adequate structurele
oplossing. Met de medeoverheden en de keten wordt gewerkt aan de realisatie van de
flexibliseringsagenda die de ten doel heeft de opvangcapaciteit van asielzoekers flexibeler
mee te laten bewegen met veranderingen in de instroom en de overgang van asielopvang
naar huisvesting en integratie te verbeteren. Een van de elementen daaruit is ook
totstandkoming van meerdere aanmeldcentra. Daarnaast werkt het kabinet aan een dwingender
juridisch instrumentarium.

Vraag 3

Bent u bereid leegstaande opvangvoorzieningen voor Oekraïense ontheemden in te zetten
als tijdelijke flexibele opvang voor asielzoekers aan wie geen opvang in Aanmeldcentrum
Ter Apel kan worden geboden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Het betreft hier twee separate processen die zien op twee gescheiden trajecten. Op
dit moment zijn er meer bedden georganiseerd voor Oekraïners dan nodig zijn. Dat is
een bewuste keuze, omdat we voorbereid willen zijn op het scenario dat er veel mensen
in korte tijd deze kant op komen.

In goed overleg met gemeenten wordt over de inzet van de bedden besloten. Ik sluit
niet uit dat daarbij ook leegstaande opvangvoorzieningen voor Oekraïense ontheemden
ingezet worden als opvang voor asielzoekers aan wie geen opvang in het Aanmeldcentrum
Ter Apel kan worden geboden. Uiteindelijk geldt immers voor elk van hen dat zij een
beroep doen op bescherming.

Vraag 4

Kunt u aangeven hoe het overleg met gemeenten over de noodzaak van extra asielopvangvoorzieningen
verloopt?

Antwoord 4

Het overleg met gemeenten over de noodzaak van extra asielopvangvoorzieningen verloopt
constructief en ik ben de gemeenten dan ook dankbaar voor hun inzet de afgelopen periode.
Desondanks zien wij toch dat dit nog onvoldoende plekken oplevert en wil ik toe naar
een meer evenredige verdeling over het land.

Vraag 5

Welke maatregelen neemt u zich voor zo snel mogelijk te voorzien in aanvaardbare opvangvoorzieningen,
om herhaling van wat zich afgelopen nacht in Aanmeldcentrum Ter Apel heeft voorgedaan
te voorkomen? Bent u bijvoorbeeld bereid het COA hiervoor extra financiële ruimte
te geven?

Antwoord 5

Vanzelfsprekend zijn alle inspanningen van betrokken partijen erop gericht om een
situatie zoals die zich nu voordoet in de toekomst te voorkomen. Een garantie dat
dit niet nogmaals zal gebeuren is, vanwege verschillende afhankelijkheden, niet te
geven. Dat neemt niet weg dat voldoende asielopvang de hoogste prioriteit heeft.

Daarom blijven wij onverminderd inzetten op de realisatie van nieuwe opvanglocaties.
Dit biedt echter op dit moment onvoldoende soelaas. Daarom heb ik de veiligheidsregio
Groningen gevraagd om nu crisisnoodopvang voor te bereiden om deze waar nodig in te
zetten. Ik ben hen zeer erkentelijk, evenals andere medeoverheden die in deze omstandigheden
opnieuw een bijdrage leveren.

Voor de middellange termijn geldt dat COA in samenwerking met gemeenten en het Rijksvastgoedbedrijf
meerdere locaties in gebruik kan nemen. Het kost echter tijd om gebouwen gebruiksklaar
te maken voor opvang en begeleiding van asielzoekers.

Voor de langere termijn is COA in gesprek met een flink aantal gemeenten voor de opvang
van asielzoekers in locaties van voldoende omvang en voor langere duur.

Daarnaast wordt er volop ingezet om vergunninghouders die al langere tijd in COA-locaties
verblijven in afwachting van huisvesting in een gemeente versneld uit te plaatsen.
Gemeenten kunnen ook gebruik maken van de hotel- en accommodatie regeling. Bij deze
regeling worden statushouders op initiatief van gemeenten reeds in een hotel of accommodatie
in de betreffende gemeente ondergebracht, in afwachting van een permanente woning.

Ook is een maatregel getroffen om statushouders die in afwachting zijn van huisvesting
in een gemeente in een hotel of andere accommodaties onder te brengen.

Vraag 6

Kunt u garanderen dat vanavond geen mensen buiten op de grond moeten slapen? Bent
u bereid, gezien de ernst van de opvangproblemen, deze vragen voor vanavond te beantwoorden?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Vanzelfsprekend zijn alle inspanningen van betrokken partijen erop gericht om een
situatie zoals die zich voordeed op 10 mei in de toekomst te voorkomen. Een garantie
dat dit niet nogmaals zal gebeuren is, vanwege verschillende afhankelijkheden, niet
te geven. Dat neemt niet weg dat voldoende asielopvang mijn hoogste prioriteit heeft.
Het opvangprobleem kan ik niet alleen oplossen, daar is de hulp van andere partijen,
waaronder medeoverheden voor nodig.