Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Wassenberg over de tekortschietende steun aan dierenhulpverleners voor het weghalen van met vogelgriep besmette, in het wilde levende dieren

Antwoord van Minister Staghouwer (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen
23 februari 2022).

Vraag 1

Kent u de berichten «Vogelgriepvirus slaat zijn vleugels uit» en «Vogelgriep jaagt
dierenambulance op kosten: «We willen geld van de overheid»»?1
2

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u ervan op de hoogte dat alleen al in Noordoost Friesland de afgelopen winter
meer dan 10.000 in het wild levende dieren slachtoffer zijn geworden van de vogelgriep?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Bent u ervan op de hoogte dat bij een uitbraak in de regio Brandwijk (Alblasserwaard)
de dierenambulance Vianen in vier dagen tijd maar liefst 850 dieren uit de natuur
heeft opgehaald, waarvoor de ambulance 3.000 euro aan materiaal heeft aangeschaft?3

Antwoord 3

Het is mij bekend dat dierenambulances in meerdere gevallen en op verschillende locaties
dode en zieke dieren uit de natuur hebben opgehaald. Het is mij bekend dat dierenambulances
aanlopen tegen kosten voor materiaal.

Vraag 4

Kunt u bevestigen dat kadavers van dieren, die zijn gestorven vanwege vogelgriep,
uit de natuur weggehaald moeten worden volgens de EU-Diergezondheidsverordening?

Antwoord 4

In verordening (EU) nr. 2020/687 is opgenomen dat de bevoegde autoriteit er voor moet
zorgen dat wilde dieren waarvan vermoed wordt dat zij besmet zijn met een categorie
A ziekte, zoals vogelgriep, opgeruimd worden.

Vraag 5

Wie is hoofd- en eindverantwoordelijk voor het uitvoeren van deze wettelijke taak
en wie voert het in de praktijk uit?

Antwoord 5

Het opruimen van dode wilde vogels is een gedeelde verantwoordelijkheid. In eerste
instantie is de rechthebbende of beheerder van de grond waarop een kadaver zich bevindt
verantwoordelijk voor het weghalen van dode wilde vogels. Ook de overheid heeft verantwoordelijkheid
in het opruimen van dode wilde vogels die vermoedelijk doodgegaan zijn aan vogelgriep.
Om de uitvoering van deze gedeelde verantwoordelijkheid in de praktijk te ondersteunen
heb ik samen met de veiligheidsregio Friesland een handreiking voor het opruimen van
dode wilde vogels en de omgang met levende zieke vogels gemaakt4. De handreiking is een belangrijk hulpmiddel, maar de uitdaging is om de uitvoering
in de praktijk waar nodig te verbeteren. Ik zal daarom met betrokken partijen in overleg
gaan om te kijken hoe we samen de uitvoering van deze gedeelde verantwoordelijkheid
in de praktijk verder kunnen verbeteren.

Vraag 6

Deelt u de mening dat veiligheid voor mens én dier voorop moet staan bij het opruimen
van de kadavers en dat de veiligheid beter kan worden gegarandeerd door het gebruik
van de juiste beschermingsmiddelen, zoals een veilig mondmasker, wegwerpoverall en
-handschoenen?

Antwoord 6

Het is belangrijk dat mensen die dode vogels met vogelgriep opruimen de juiste maatregelen
nemen om dit veilig te doen. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft
daarom een protocol opgesteld voor het veilig opruimen van dode vogels5. Gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen zijn onderdeel van dat protocol.

Vraag 7

Wie is verantwoordelijk voor de financiering van het uit de natuur weghalen van kadavers
van dieren die zijn gestorven vanwege vogelgriep?

Antwoord 7

Door de gedeelde verantwoordelijkheid en verschillende betrokken partijen is er niet
één partij verantwoordelijk voor de financiering van het opruimen van kadavers. De
financieringsvraag zal ik betrekken bij het overleg dat ik in het antwoord op vraag
5 noemde. Ook zal ik de kennis en ervaring van de samenwerking in Friesland hier bij
benutten.

Vraag 8

Is het waar dat dierenambulances en dierenhulpverleners in de praktijk meestal zelf
opdraaien voor de hoge kosten van het aanschaffen van beschermingsmiddelen om veilig
te kunnen werken met vogelgriepslachtoffers?6 Zo ja, kunt u aangeven welke eindverantwoordelijken mogelijk tekort schieten in het
ondersteunen van de financiering?

Antwoord 8

Het is mij bekend dat dierenambulances voor een belangrijk deel worden gefinancierd
uit donaties die zij ontvangen. Voor een deel zal dit geld ook besteed zijn aan persoonlijke
beschermingsmiddelen. Soms geven gemeenten financiële steun voor hulp aan wilde dieren.

Vraag 9

Erkent u dat het zeer onwenselijk is dat dierenhulporganisaties opdraaien voor de
financiële lasten die horen bij het uitvoeren van een maatschappelijke taak? Zo nee,
waarom niet?

Antwoord 9

Helaas zijn er ook dit jaar, net als vorig jaar, erg veel wilde vogels het slachtoffer
van vogelgriep. Dierenhulporganisaties, waaronder dierenambulances, zetten zich in
om gewonde of zieke vogels te helpen. Dat doen zij op basis van vrijwilligheid. Hun
vrijwillige activiteiten waardeer ik, en deze kunnen ook in de maatschappij rekenen
op waardering. Binnen wat in hun vermogen ligt, zetten zij zich voor dieren in. Tegen
die achtergrond is het ook aan de organisaties zelf om ervoor te waken dat ze niet
meer kosten maken dan in hun vermogen ligt.

Vraag 10

Klopt het dat uw voorganger in maart 2021 eenmalig subsidie heeft toegezegd aan dierenhulporganisaties
om een deel van de hogere kosten te dekken, gemaakt vanwege de uitzonderlijk hoeveelheid
aantal zieke vogels als gevolg van de vogelgriep? Zo ja, hoeveel subsidie is er gegaan
naar dierenhulporganisaties en hoeveel procent van de kosten zijn hiermee gedekt?
(Kamerstuk 2021D11218)

Antwoord 10

Dat klopt. Het betreft een eenmalige subsidie van 50.000 euro. Daarmee zou 50% van
de extra kosten die in dat seizoen gemaakt waren gedekt zijn.

Vraag 11

Bent u er van op de hoogte dat het Ministerie van VWS in november 2021 schriftelijk
een donatie heeft toegezegd aan Stichting Dierenlot van het landelijk consortium hulpmiddelen,
in de vorm van een grote partij overtollige beschermende middelen, maar dat deze donatie
nooit gedaan is en dat de hulpmiddelen in plaats daarvan zijn doorverkocht? Wie is
verantwoordelijk voor de beslissing om deze afspraak niet na te komen en wat vindt
u hiervan?

Antwoord 11

Stichting Dierenlot heeft in week 6 de eerste levering van de gevraagde FFP2 maskers,
isolatiejassen en brillen ontvangen. Zij hebben vanwege het grote volume van de gewenste
artikelen gevraagd of ze de goederen gespreid zouden kunnen ontvangen. Vanwege de
controle op de rechtmatigheid van deze gift en de vele logistieke werkzaamheden bij
het BureauLCH heeft het uitleveren iets langer geduurd maar is nu wel op gang gekomen.

Vraag 12

Kunt u aangeven of het Rijk, provincies en gemeenten zich al hebben beraden over het
ontwikkelen van aanvullend beleid voor de toekomst aangaande financiering van vogelgriep
gerelateerde activiteiten door dierenhulporganisaties? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wat is er afgesproken? (Kamerstuk 2021D11218)

Antwoord 12

In mijn antwoord op de vragen waar u naar verwijst heeft voormalig Minister Schouten
aangegeven met de opvangcentra, provincies en gemeenten een aantal acties in gang
te hebben gezet voor een betere en duidelijke basis voor de activiteiten van opvangcentra.
De RDA-zienswijze wildopvang maakt hier deel van uit en zal ingaan op de vraag of
en hoe een hulpbehoevend wild dier moet worden geholpen en door wie. Dit rapport is
nog niet opgeleverd en ik verwacht het binnenkort. Op basis van de zienswijze zullen
Rijk, provincies en gemeenten zich beraden over het ontwikkelen van aanvullend beleid
voor de toekomst. Ten aanzien van vogelgriep zal ik op korte termijn met partijen
in overleg gaan, zie mijn antwoord op vraag 5.

Vraag 13

Kunt u aangeven wat er uit de door uw voorganger uitgevoerde inventarisatie van de
wensen van opvangcentra en gemeenten omtrent de taken en bevoegdheden aangaande vogelgriep
naar voren is gekomen? (Kamerstuk 2021D11218)

Antwoord 13

Uit signalen vanuit dierenhulporganisaties en lokale overheden komt naar voren dat
de uitvoering complex is en niet in iedere gemeente hetzelfde. De uitvoeringsknelpunten
verschillen ook per gemeente. Ik zal gemeenten die betrokken willen worden en dierenhulporganisaties
ook betrekken bij het overleg dat ik in antwoord op vraag 5 heb genoemd.

Vraag 14

Op welke manier en op welke termijn gaat u zorgen dat dierenhulpverleners beschikken
over de benodigde beschermingsmiddelen om veilig hun werk te kunnen doen?

Antwoord 14

Zie mijn antwoord op vraag 11.

Vraag 15

Kunt u deze vragen één voor één en uiterlijk vóór het commissiedebat Zoönosen en dierziekten
op 24 februari 2022, beantwoorden?

Antwoord 15

U ontvangt de antwoorden bij deze.