Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van der Staaij, Omtzigt, Bikker, Kuzu, Pouw-Verweij en Van der Plas over eiwit-vaccins

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 7 december
2021).

Vraag 1

Bent u bekend met het feit dat er een groep mensen bestaat die wel gevaccineerd wil
worden, maar niet met het mRNA en/of vectorvaccin en derhalve om uiteenlopende redenen
wachten op de levering van een «klassiek» eiwit-vaccin?

Antwoord 1

Ja, ik ben hiermee bekend.

Vraag 2

Heeft u zicht op de grootte van deze groep? Zo niet, bent u bereid om te na te gaan
hoeveel mensen wachten op eiwit-vaccins?

Antwoord 2

Op dit moment is er geen zicht op de grootte van deze groep. Het RIVM monitort regelmatig
wat de verschillende beweegredenen van mensen zijn in waarom zij zich wel of niet
willen laten vaccineren. Het wachten op een «klassiek»- of eiwitvaccin is daarbij
niet aan de orde gekomen. Ik zie daarom geen noodzaak om dit in verder detail uit
te zoeken, maar zal het RIVM vragen ook hier in de monitoring aandacht voor te blijven
houden.

Vraag 3 en 4

Deelt u de mening dat keuzevrijheid tussen de verschillende coronavaccins die reeds
beschikbaar zijn of beschikbaar komen bij kan dragen aan vergroting van de vaccinatiebereidheid?

Bent u daarom bereid om Nederlanders vrijheid te geven om te kiezen voor een specifiek
type coronavaccin?

Antwoord 3 en 4

Het kabinet kijkt op basis van (internationale) adviezen of én welke vaccins voor
een bepaalde doelgroep geschikt zijn. Op dit moment worden op vaccinatielocaties standaard
de vaccins van Moderna en BioNTech/Pfizer gebruikt. Mensen die liever het Janssen-vaccin
willen, kunnen contact opnemen met de lokale GGD om te informeren of zij het Janssen
vaccin op voorraad hebben en op welke wijze hierin kan worden voorzien.

Ik wil de beoordeling van het EMA en eventuele adviezen van de Gezondheidsraad afwachten
wat betreft de eventueel aanvullende inzet van de vaccins die mogelijk in de komende
maanden beschikbaar komen. Daarbij zullen we ook kijken of en, zo ja, hoe deze vaccins
kunnen bijdragen aan het vergroten van de vaccinatiebereidheid.

Vraag 5

Klopt het dat de eiwit-vaccins van Sanofi volgens de producent reeds voor het einde
van 2021 beschikbaar komen?

Antwoord 5

De producent van Sanofi geeft aan de verwachting te hebben dat de resultaten van hun
booster-vaccin onderzoek voor het einde van 2021 binnen zijn. Dit wil echter niet
zeggen dat de vaccins ook beschikbaar komen. Hiervoor moeten de vaccins, op basis
van de studieresultaten, nog beoordeeld worden voor markttoelating. In Europa is het
EMA hier verantwoordelijk voor.

Vraag 6

Klopt het dat u de reservering voor eiwit-vaccins van Sanofi heeft geannuleerd? Om
hoeveel vaccins ging het precies?

Antwoord 6

Het klopt dat Nederland ervoor heeft gekozen om geen Sanofi-vaccins te reserveren.
Het zou gaan om meer dan 10 miljoen potentiele vaccins. Deze beslissing is in de context
van de gehele vaccin-portfolio voor 2022 genomen.

Vraag 7

Kunt u nader toelichten waarom u heeft besloten om het eiwit-vaccin van Sanofi niet
af te nemen en in plaats daarvan alleen het eiwit-vaccin van Novavax te bestellen,
terwijl het vaccin van Novavax pas in 2022 geleverd kan worden?

Antwoord 7

Zoals uw Kamer bekend is, heeft Nederland reeds ruime voorraden vaccins ingekocht,
ook voor de periode 2022 en 2023. Er is daarbij vooral ingezet op mRNA-vaccins, maar
ook is er nadrukkelijk voor gekozen om een beperkte hoeveelheid eiwit-vaccins te kopen
(840.000 doses). De keuze is gevallen op het eiwit-vaccin van Novavax. Belangrijke
overwegingen daarbij waren dat op het moment van besluitvorming, er een beter beeld
was van de effectiviteit en mogelijke markttoelating van Novavax, dan van Sanofi.
Het is daarmee ook de verwachting dat het Novavax-vaccin eerder beschikbaar komt.

Vraag 8

Is het te overwegen waard om een deel van de reservering bij Sanofi (bijvoorbeeld
enkele honderdduizenden vaccins) te laten staan?

Antwoord 8

Ik ben van mening dat we met de bestelling van de Novavax-vaccins, al voldoende inkopen
om specifieke groepen die niet met andere vaccins kunnen, of willen worden gevaccineerd,
kunnen bedienen.

Vraag 9

Klopt het dat u eveneens heeft besloten om minder vaccins van Novavax af te nemen
dan eerder was beoogd? Zo ja, kunt u toelichten waarom? Kunt u aangeven hoeveel vaccins
er in eerste instantie waren besteld, hoeveel u er nu nog in bestelling heeft en wanneer
deze precies beschikbaar komen en worden geleverd?

Antwoord 9

Er zijn inderdaad minder Novavax-vaccins gereserveerd dan mogelijk was. De belangrijkste
reden hiervoor, is dat er reeds meer dan voldoende, zeer goed werkende vaccins zijn
ingekocht. De eiwit-vaccins zijn bedoeld als aanvulling voor mensen die geen mRNA-vaccins
kunnen of willen krijgen.

Vraag 10

Wat is de meest recente informatie over de werkzaamheid van de vaccins van respectievelijk
Sanofi en Novavax?

Antwoord 10

Sanofi:

Er zijn nog geen data over de vaccineffectiviteit beschikbaar voor dit vaccin. De
fase 3 studie naar bescherming tegen symptomatische SARS-CoV-2 infectie is eind mei
2021 gestart. Beoogd is om een groep van 35.000 mensen van 18 jaar en ouder in de
Verenigde Staten, Azië, Afrika en Latijns Amerika aan de studie mee te laten doen.
In de eerste fase wordt de bescherming van een vaccin met de oorspronkelijke Wuhan
stam getest. In een tweede fase testen ze de bescherming van een vaccin met de Bèta
(Zuid Afrikaanse, B-1.351) variant tegen de op dit moment circulerende varianten.
De resultaten van de fase 2 studie laten een goede neutraliserende antistofrespons
in alle volwassen leeftijdsgroepen zien met een 95–100% seroconversie waarde.

Novavax:

Resultaten van de fase 3 studie (PREVENT-19), uitgevoerd in de Verenigde Staten en
Mexico met bijna 30.000 volwassen deelnemers, laten vanaf 7 dagen na de tweede vaccinatie
een vaccineffectiviteit van 94% zien tegen symptomatische SARS-CoV-2 infectie en 100%
bescherming tegen matige en ernstige ziekte. In deelnemers van 65 jaar en ouder en
deelnemers jonger dan 65 maar met een onderliggend lijden was de vaccineffectiviteit
tegen symptomatische COVID 91%.

Resultaten uit de fase 3 studie uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk in 14.000 deelnemers
van 18–84 jaar lieten een verglijkbare vaccin effectiviteit van 89,7% zien tegen bevestigde
SARS-CoV-2 infectie en 100% tegen ziekenhuis opname en overlijden. Van de deelnemers
was 27,9% 65 jaar of ouder en 44,6% had een onderliggende ziekte. De vaccineffectiviteit
tegen de alfavariant was 86,3% en 96,4% tegen andere (niet alfa) varianten1. Er zijn geen effectiviteitsdata tegen de delta variant bekend.

Beide fabrikanten zijn ook studies gestart waarin gekeken wordt naar de inzet van
deze vaccins als boostervaccin na een primaire serie met een mRNA vaccin.

Vraag 11

Kunt u nader toelichten hoe het besluit om de bestelling van het Sanofi-vaccin te
annuleren en het besluit om minder vaccins van Novavax in te kopen zich verhoudt tot
de strategie om een diverse «vaccin-portefeuille» te creëren, mede tegen de achtergrond
van het gegeven dat de werkzaamheid van de reeds geleverde vaccins na verloop van
tijd af lijkt te nemen?

Antwoord 11

Er zijn op dit moment vier goedgekeurde coronavaccins voor Nederland (Europa): de
coronavaccins van BioNTech/Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen. Deze zijn onder
te verdelen in twee typen vaccins: mRNA-vaccins (Pfizer en Moderna) en Vector-vaccins
(AstraZeneca en Janssen). Ik heb ervoor gekozen voldoende vaccins in te kopen om,
indien gewenst, alle Nederlanders van 12 jaar of ouder die dit willen te kunnen voorzien
van een (booster-)vaccinatie. Echter adviseerde de Gezondheidsraad op 9 april jl.
(Inzet AstraZeneca-vaccin | Advies | Gezondheidsraad) te stoppen met het toedienen van AstraZeneca vaccins, welke vallen onder het type
Vector-vaccin. Zoals in het antwoord op vraag 4 toegelicht, is er wel de keuzevrijheid
om gevaccineerd te worden met het Janssen vaccin.

Op 2 november jl. adviseerde de gezondheidsraad iedereen een mRNA-vaccin als booster
te geven, ongeacht het vaccin dat in de primaire serie is toegediend. Dit advies heb
ik overgenomen. Er zijn op dit moment nog geen eiwitvaccins op de markt toegelaten.
Wanneer dat gebeurt zal ik de Gezondheidsraad om advies vragen of en hoe we deze vaccins
toe gaan voegen aan het vaccinatieprogramma. Zoals in het antwoord op vraag 9 toegelicht,
zijn er meer dan voldoende en goed werkende vaccins ingekocht. De eiwit-vaccins zijn
alleen bedoeld als aanvulling voor mensen die geen mRNA-vaccins kunnen of willen krijgen.

Vraag 12

Kunt u deze vragen voorafgaand aan het eerstvolgende coronadebat beantwoorden?

Antwoord 12

Dit is niet gelukt.